1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. KDV'siz Fatura Ne Zaman Kesilir
e-Belge Rehberi · KDV ve Tevkifat

KDV'siz Fatura Ne Zaman Kesilir? Gerçekten KDV'siz Olanlar ve Öyle Görünenler

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

KDV'siz fatura yalnız kanunun saydığı durumlarda kesilir: mal ve hizmet ihracatı, teşvik belgeli yatırım teslimi gibi tam istisnalar, 17. maddedeki kısmi istisnalar ve KDV hesaplanmayan diğer işlemler. e-Faturada KDV'si sıfır olan her satıra bu nedeni gösteren istisna kodu yazılır. İhraç kayıtlı ve tevkifatlı faturalar KDV'siz değildir; müşterinin isteği tek başına KDV'siz fatura gerekçesi olmaz.

Satış ekibine en sık gelen sorulardan biri budur: faturayı KDV'siz kesebilir misiniz? Bazen müşteri ihracat yapacağını söyler, bazen teşvik belgesi olduğunu, bazen de yalnızca nakit sıkıntısı yaşadığını. Bu soruların her birinin cevabı farklıdır ve bir kısmının cevabı açıkça hayırdır. Yanlış kesilen KDV'siz fatura, ödenmemiş bir vergi borcu olarak satıcıda kalır.

Bu yazı KDV'siz faturanın kesilebildiği durumları tek bir yerde topluyor, KDV'siz görünen ama aslında KDV'li olan faturaları ayırıyor ve e-faturada sıfır KDV'li satırın nasıl yazıldığını anlatıyor. Her durumun ayrıntısı dizimizin ilgili yazısında; hangi durumun sizin işleminize uyduğunu mali müşavirinizle teyit edin.

Satış faturası (101): İrsaliyeden faturaya dönüşüm; KDV, vade ve toplamlar otomatik, e-Fatura tek tıkla.Tam boyut
Satış faturası (101) · İrsaliyeden faturaya dönüşüm; KDV, vade ve toplamlar otomatik, e-Fatura tek tıkla.

KDV'siz fatura kesilebilir mi?

Kesilebilir, ama yalnız kanunun öngördüğü durumlarda. KDV'nin kapsamına giren bir teslim ya da hizmet, kanunda bir istisna, muafiyet ya da özel düzenleme yoksa KDV'lidir. Alıcının isteği, ödeme şekli, tutarın küçüklüğü ya da iki firmanın anlaşması bu kuralı değiştirmez.

KDV'siz faturayı satış ekibinin vereceği bir indirim gibi düşünmek en sık yapılan hatadır. KDV satıcının parası değildir; satıcı onu alıcıdan tahsil edip devlete öder. Tahsil etmediği KDV'yi de, bir dayanağı yoksa, kendi cebinden öder. Üstelik bu durum genellikle yıllar sonra bir incelemede ortaya çıkar ve gecikme zammı ile ceza eklenir.

Bu yüzden müşteri KDV'siz fatura istediğinde sorulacak soru, hangi dayanağa göre olduğudur. Cevap şu üç gruptan birine girer:

  1. Tam istisna: ihracat, teşvik belgeli yatırım teslimi gibi.
  2. Kısmi istisna: KDV Kanunu 17. maddedeki gibi.
  3. KDV hesaplanmayan diğer işlemler: istisna olmayan ama başka nedenle KDV'si bulunmayan.

Cevap bunlardan birine girmiyorsa fatura KDV'lidir. Müşterinin dayanağını yazılı olarak istemek, sonradan çıkabilecek bir tartışmada satıcıyı korur.

Sık duyulan bir gerekçe de şudur: biz zaten KDV'yi indiriyoruz, sizin kesip bizim indirmemizin anlamı yok. Bu gerekçe yanlıştır. Alıcının KDV'yi indirebilmesi, satıcının KDV hesaplama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; zincirin bir halkasında vergi kaybolursa iki tarafın kaydı da bozulur. Ödeme kolaylığı istenen durumlarda çözüm vade ya da taksittir, KDV'siz fatura değildir.

KDV'siz fatura hangi durumlarda kesilir?

Bir üretim firmasının karşılaştığı başlıca durumlar ve e-faturadaki kodları şöyledir:

DurumDayanakKodAyrıntı
Mal ihracatıKDV 11/1-a301ihracat faturası
Hizmet ihracatıKDV 11/1-a302Hizmetten yurt dışında yararlanılması şartıyla
Teşvik belgeli yatırım teslimiKDV 13/dGİB listesindeki ilgili kodteşvikli satış
Kısmi istisnalarKDV 17. maddeGİB listesindeki ilgili kodYüklenilen KDV indirilemez
Listede ayrı kodu olmayan diğer istisnalarİlgili mevzuat350Önce özel kod olup olmadığına bakın
İstisna olmayan, KDV hesaplanmayan işlemlerİşleme göre351Gerçekten KDV'siz olmalı

Tablodaki tam ve kısmi istisna ayrımı satıcının maliyetini doğrudan etkiler: tam istisnada alışlarda ödenen KDV indirilir ve şartları varsa iade edilir, kısmi istisnada maliyete eklenir. Ayrıntısı tam istisna ile kısmi istisna farkı yazısında. Kodların tamamı ve doğru seçimi için e-faturada KDV istisna kodları yazısına bakın.

Sahadan not

Fason işçilik yapan bir atölyede müşteri ihracat yapacağını söyleyerek KDV'siz fatura istedi; oysa atölye malı ihracatçıya değil, ihracatçının tedarikçisine teslim ediyordu. Dayanak yazılı istendiğinde fatura KDV'li kesildi ve yıl sonunda vergi farkı riski ortadan kalktı.

KDV'siz görünen ama aslında KDV'li olan faturalar hangileri?

Bazı faturalarda alıcının ödediği tutar KDV hariç tutara eşittir ya da ona yakındır; ama bu faturalar KDV'siz değildir. Aradaki fark beyannamede ortaya çıkar.

  • İhraç kayıtlı fatura: KDV hesaplanır ve faturada görünür, alıcıdan tahsil edilmez. Satıcı bu KDV'yi beyannamesinde gösterir ve tecil eder; mal ihraç edilince terkin edilir. Ayrıntısı ihraç kayıtlı fatura nasıl kesilir yazısında.
  • Tevkifatlı fatura: KDV hesaplanır, bir kısmını alıcı sorumlu sıfatıyla kendisi beyan eder, kalanı satıcıya ödenir. 2/10'dan 9/10'a kadar kısmi tevkifat oranları KDV Genel Uygulama Tebliği'nde iş türüne göre belirlenmiştir. Bkz. KDV tevkifatı.
  • Özel matrahlı fatura: KDV hesaplanır, yalnız bedel yerine özel bir tutar üzerinden. Bkz. özel matrah faturası nedir.
  • Teşvikli faturanın bir biçimi: bazı e-fatura biçimlerinde KDV oranı faturada görünür ama tutarı sıfırdır; bu bir istisnadır, yani gerçekten KDV'sizdir. Görünüşe aldanmamak gerekir.

Bu ayrımı bilmeyen bir satıcı ihraç kayıtlı satışı istisna gibi kesip KDV'yi hiç göstermezse, beyannamede tecil edilecek tutar kaybolur ve dosya iade aşamasında tıkanır.

e-Faturada KDV'siz satır nasıl yazılır?

e-Fatura UBL-TR biçimindedir ve her satırın vergisi ayrı ayrı tanımlanır. KDV'si sıfır olan bir satırda üç şey birlikte bulunur:

  1. KDV tutarı sıfır: oran sıfır olabilir ya da bazı biçimlerde oran görünür ama tutar sıfırdır.
  2. İstisna sebebi kodu: GİB listesinden, satırın neden KDV'siz olduğunu gösteren kod.
  3. Kodun açıklaması: kodla birlikte yazılan metin.

Fatura tipi de bu satırlarla uyumlu olmalıdır. İstisnalı satış istisna tipiyle, ihraç kayıtlı teslim kendi tipiyle düzenlenir; mal ihracatında ise ayrıca ihracat senaryosu kullanılır. Tip ile kod uyuşmazsa entegratörün doğrulaması faturayı göndermeden reddeder. Entegratör retleri can sıkıcıdır ama yanlış bir faturanın GİB'e ulaşmasını önler; ret mesajlarının genel listesi e-belge ret nedenleri yazısında.

Bir uyarı: bazı programlar istisna kodu girilmemiş sıfır KDV'li satıra kendiliğinden 351 yazar. Bu, faturanın doğrulamadan geçmesini sağlar ama satırın vergi açısından doğru olduğunu göstermez. Sıfır KDV'li her satırda kod bilinçli seçilmelidir.

Yanlış KDV'siz fatura kesilirse ne olur?

Dayanağı olmadan KDV'siz kesilen fatura, satıcı için tahsil edilmemiş ama ödenmesi gereken bir vergi demektir. Hata erken fark edilirse düzeltilmesi kolaydır, geç fark edilirse pahalıdır.

Ne zaman fark edildi?Ne yapılır?
Gönderimden önceFatura düzeltilir; entegratör reddettiyse aynı numarayla yeniden gönderilir
Ticari faturada, 8 gün içindeAlıcı faturayı sistem üzerinden reddeder, doğru fatura yeniden kesilir
Süre geçtikten sonra, beyanname verilmedenİptal, itiraz ya da iade faturası yolu mali müşavirle seçilir
Beyanname verildikten sonraDüzeltme beyannamesi ve vergi farkı gündeme gelir
İncelemedeVergi farkı, gecikme zammı ve ceza söz konusu olabilir

Ceza ve gecikme zammı tutarları mevzuata ve döneme göre değişir; burada rakam vermiyoruz. Düzeltme yollarının ayrıntısı e-fatura iptali nasıl yapılır ve iade faturası nasıl kesilir yazılarında.

KDV'siz satıştan önce hangi kontroller yapılmalı?

Satış ekibi ile muhasebenin aynı listeyi kullanması, yanlış KDV'siz faturayı daha teklif aşamasında durdurur:

  1. Dayanak ne? İhracat, teşvik belgesi, kısmi istisna ya da başka bir düzenleme. Müşteriden yazılı alın.
  2. Belgesi elimizde mi? İhracatta gümrük süreci, teşvikli satışta belge ve liste, ihraç kayıtlı satışta ihracatçının talebi.
  3. Hangi kod? Kodu GİB'in güncel listesinden seçin; bir önceki faturadan kopyalamayın.
  4. Fatura tipi kodla uyumlu mu? İstisna, ihraç kayıtlı ya da ihracat senaryosu.
  5. Gerçekten KDV'siz mi, yoksa KDV'si görünüp tahsil edilmeyen bir fatura mı? İhraç kayıtlı ve tevkifatlı faturayı istisnayla karıştırmayın.
  6. Teklifte yazıyor mu? Fiyat KDV hariç verilmiş ve KDV'siz satışın şartı teklif notunda yazılıysa fatura aşamasında sürpriz olmaz.

Bu altı soru her KDV'siz satışta sorulursa yıl sonu kontrolünde çıkan sürprizlerin çoğu ortadan kalkar.

PakERP One'da sıfır KDV'li satırın denetimi

PakERP One sıfır KDV'li satırı kodsuz bırakmaz ve KDV'li satıra istisna kodu yazdırmaz. Program ve bulut sunucu ücretsizdir; e-fatura gönderimi firmanın Digital Planet ya da Sovos entegratör sözleşmesiyle yapılır ve entegratör bedeli ona aittir.

  1. 101 Satış Faturaları: başlıktaki Fatura Türü alanında Satış, İstisna, İhraç Kayıtlı, Tevkifat ve Özel Matrah ayrı seçeneklerdir. e-Belge kapsamındaki faturada KDV'si sıfır olan satıra istisna kodu girilmeden fatura onaylanmaz; KDV oranı sıfırdan büyük satıra istisna kodu girilemez. Teşvikli fatura bu kuralın tek istisnasıdır: oran görünür, tutar sıfırlanır.
  2. 22 KDV İstisna Kodları: GİB listesi tam istisna, kısmi istisna, ihraç kayıtlı ve özel matrah grupları ayrılmış olarak hazırdır.
  3. 301 Stok Kartları ve 801 Cari Kartları: Varsayılan KDV İstisna Kodu alanı, istisnalı satılan mal ya da istisnalı alım yapan müşteri için satıra öneri getirir; önce stok kartının önerisi gelir.
  4. Tevkifat: satırda kendi kod listesinden seçilir; toplamlarda vergiler dahil tutar, tevkifat ve ödenecek tutar ayrı satırlarda görünür.
  5. 111 Satış Teklifleri: KDV'siz satışın şartı teklif notuna yazılır, siparişe ve faturaya taşınır.
  6. 940 KDV beyannamesi hazırlığı: istisnalı satışlar kod bazında ayrı toplanır.

Modüller: e-Belge ve Satış. Tevkifatlı faturanın programdaki karşılığı tevkifatlı fatura yazısında.

Konuyla ilgili: KDV Hesaplama: KDV Dahil ve Hariç Tutar Hesabı.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

KDV'siz fatura ne zaman kesilir?
Yalnız kanunun öngördüğü durumlarda: mal ve hizmet ihracatı, teşvik belgeli yatırım teslimi gibi tam istisnalar, KDV Kanunu 17. maddedeki kısmi istisnalar ve KDV hesaplanmayan diğer işlemler. Her durumda satıra istisna kodu yazılır.
Müşteri isterse KDV'siz fatura kesilebilir mi?
Hayır. Müşterinin isteği tek başına dayanak değildir. KDV'siz satış için kanunda bir istisna ya da özel düzenleme bulunmalı ve şartları sağlanmalıdır; aksi hâlde tahsil edilmeyen KDV satıcıdan aranır.
İhraç kayıtlı fatura KDV'siz midir?
Değildir. İhraç kayıtlı faturada KDV hesaplanır ve faturada görünür, yalnız alıcıdan tahsil edilmez. Satıcı bu KDV'yi beyannamesinde gösterir ve tecil eder; ihracat gerçekleşince terkin edilir.
Sıfır KDV'li e-faturada istisna kodu zorunlu mu?
Evet. KDV tutarı sıfır olan her satırda bunun nedenini gösteren GİB istisna kodu ve açıklaması bulunmalıdır. Kodsuz satır entegratörün doğrulamasından geçmez.
351 kodu her KDV'siz satır için kullanılabilir mi?
Hayır. 351 istisna olmayan, başka nedenle KDV hesaplanmayan işlemler içindir. İstisna kapsamındaki bir satış için kendi istisna kodu, KDV'li olması gereken bir satış için de KDV kullanılmalıdır.
PE
PakERP One Ekibie-Fatura ve e-Belge rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

e-Faturayı PakERP One ile ücretsiz kesin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.