1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Ücretsiz ERP'de e-Belge Ret Nedenleri ve Çözümleri
Ücretsiz ERP Rehberi · e-Belge

Ücretsiz ERP'de e-Belge Ret Nedenleri ve Çözümleri: Şema, GİB ve Alıcı Reddi

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

e-Belge reddi üç katmanda olur: program ya da entegratörün şema denetimi, GİB'in belge kuralları ve alıcının ticari reddi. En sık nedenler eksik adres ya da vergi dairesi, yanlış belge türü (e-Fatura yerine e-Arşiv), mükerrer numara, dövizli belgede kur eksikliği, KDV tutarı ile profil uyumsuzluğu ve e-İrsaliyede araç ya da şoför bilgisidir. GİB'e ulaşmayan belge düzeltilip yeniden gönderilir; ulaşan belge iptal edilemez, iade faturasıyla düzeltilir.

Fatura gönderildi, yarım saat sonra durum kolonu kırmızıya döndü: Hata. Sevkiyat aracı kapıda bekliyor, e-İrsaliye gitmeden çıkamıyor. Mesaj ise anlaşılmaz: köşeli parantez içinde bir kod, İngilizce bir alan adı, sonunda "zorunludur". Muhasebeci entegratörü arıyor, entegratör "program tarafına bakın" diyor, program destek hattı "cari kartı kontrol edin" diyor. Bu döngü çoğu firmada ilk aylarda her hafta yaşanır.

Retlerin büyük kısmı beş altı nedene iner ve hepsinin çözümü bellidir. Sorun, ret mesajının hangi katmandan geldiğini bilmemektir; çünkü her katmanın çözümü farklı yerde durur. Aşağıda ret katmanlarını, sahada en sık görülen nedenleri, ret sonrası kayıt ve numara durumunu ve retleri baştan önlemenin yolunu sıraladık. Ücretsiz ERP kullanan firma için de paket ERP kullanan firma için de aynı kurallar geçerlidir; belgeyi GİB'e taşıyan zincir aynıdır.

Entegratör ayarları (965): Gönderim, gelen belge okuma ve kabul/ret için ayrı canlı/test anahtarları ve durum rozetleri.Tam boyut
Entegratör ayarları (965) · Gönderim, gelen belge okuma ve kabul/ret için ayrı canlı/test anahtarları ve durum rozetleri.

e-Belge reddi kaç katmanda olur?

Üç katmanda: belge kurulurken program ya da entegratörün yaptığı şema denetimi, belge GİB'e ulaştığında uygulanan kurallar ve belge alıcıya ulaştıktan sonra alıcının verdiği ticari yanıt. Her katmanın reddi başka bir şey anlatır.

KatmanKim reddederNe zamanTipik mesajBelge GİB'e ulaştı mı
ŞemaProgram ya da entegratörGönderim anında"... alanı zorunludur", "... 0'dan büyük olmalıdır"Hayır
GİB kuralıGİB sistemiDakikalar ya da saatler sonra"Daha önce işlenmiştir", "Alıcı bulunamadı"Ulaştı, işlenmedi
Ticari retAlıcı firmaGünler sonraAlıcının yazdığı gerekçeEvet, alıcıya teslim edildi

İlk iki katmanda belge hukuken doğmamıştır; düzeltip yeniden gönderirsiniz. Üçüncü katmanda belge doğmuş ve reddedilmiştir; düzeltme yeni belgeyle yapılır. Bu ayrım, "faturayı silip yeniden keselim mi" sorusunun cevabını verir: şema ve GİB reddinde evet, ticari redde hayır. Ücretsiz ERP seçerken bakılacak ilk şey, programın ret mesajını katmanıyla birlikte gösterip göstermediğidir; yalnız "Hata" yazan bir durum kolonu bu soruya cevap vermez.

En sık ret nedenleri nelerdir?

Cari kart eksikleri, yanlış belge türü ve numara çakışması ilk üç sıradadır. Geri kalanlar belgeye özgü kurallardan gelir.

NedenKatmanÇözüm
Cari kartta il, ilçe, ülke ya da vergi dairesi boşŞemaKartı tamamlayın; canlıya geçmeden tüm aktif carileri toplu kontrol edin
Alıcı e-Fatura mükellefiyken e-Arşiv kesilmesi ya da tersiGİBMükellef sorgusu; cariyi güncelleyip belgeyi doğru türde yeniden kesin
Alıcının etiketi (alias) yanlış ya da eskiGİBEtiketi yeniden sorgulayın; alıcı etiket değiştirmiş olabilir
Aynı seriden aynı numara ikinci kezGİBEski programda seriyi kapatın; sayacı son kullanılan numaranın üstüne çekin
Dövizli belgede kur bilgisi yokŞemaBelge kurunu girin; TL karşılık kurla hesaplansın
KDV tutarı sıfır ama fatura tipi istisna değilŞemaİstisna kodu ve doğru fatura tipi; teşvikli ve istisnalı satışta ayrı kural
Tevkifat kodu ile oran uyuşmuyorŞemaKodu GİB listesinden seçin; oran koddan gelsin
e-İrsaliyede araç plakası ya da şoför kimlik no eksikŞemaSevk bilgilerini irsaliyede zorunlu tutun
Belge tarihi ile gönderim tarihi arasında kural dışı farkGİBBelgeyi kestiğiniz gün gönderin; geriye dönük belgede güncel kurala bakın
Birim kodu tanımsız ("adet" yerine serbest metin)ŞemaBirimleri GİB birim kodlarına eşleyin

Tablodaki ilk satır tek başına retlerin büyük kısmını açıklar. Yıllar içinde açılmış cari kartlarda adres yarım, vergi dairesi boş, vergi numarası eski kalmıştır; kâğıt faturada kimse fark etmezdi. Cari kart temizliğini cari takip yazısında, tevkifat kodlarını tevkifatlı fatura yazısında ayrıca anlattık.

Sahadan not

e-Belgeye geçen üretim firmalarında ilk ayın retleri neredeyse hep cari karttan çıkar; ikinci ayın retleri ise seri çakışmasından, çünkü eski program bir köşede hâlâ açıktır ve birisi oradan bir irsaliye kesmiştir. Üçüncü aydan sonra ret seyrekleşir ve çoğu ticari rettir; o da fatura ile irsaliye arasındaki miktar farkını gösterir.

Alıcı reddi nasıl ele alınır?

Alıcı reddi, belgeyi değil ticari içeriği reddeder: miktar, fiyat, iskonto ya da hiç sipariş verilmemiş bir kalem. Belge GİB'de kayıtlıdır; siz iptal edemezsiniz. Yapılacak iş, ret gerekçesini okumak, haklıysa iade faturasıyla kapatıp doğru faturayı kesmek, haksızsa alıcıyla mutabakat yapmaktır.

Üretim firmasında ticari ret en çok fason ve kısmi sevk faturalarında gelir. Kaplamaya giden 1.300 parçanın 1.240'ı sağlam döner, fasoncu 1.300 üzerinden keser; ya da müşteri üç partide teslim alır, siz tek faturada toplarsınız ve müşterinin mal kabulü henüz ikinci partidedir. Bu retler yazılım hatası değildir; irsaliye ile fatura arasındaki bağın gevşek olduğunu gösterir. Fatura irsaliyeden türetiliyorsa miktar zaten teslim edilenle aynıdır.

Ret gerekçesi alıcıdan kısa gelir; ücretsiz ERP programında bu gerekçenin belgeyle birlikte saklanması gerekir. Karşılığında telefon açmak yerine gerekçeyi belgeye not olarak yazmak, iade ve yeni faturayı aynı kaynağa bağlamak ay sonunda kimin ne için ne kestiğini gösterir. Ticari retlerin dökümü ayda bir incelenirse aynı müşteriden tekrar eden ret, sevkiyat ya da fiyat listesi sorununu açığa çıkarır.

Ret sonrası numara ve kayıt ne olur?

GİB'e ulaşmamış belgede numara ve kayıt düzeltilip aynı belge yeniden gönderilebilir; GİB'e ulaşmış belgede kayıt kalır, düzeltme yeni belgeyle yapılır. İkisini karıştırmak seride boşluk ya da mükerrer numara doğurur.

  • Şema reddi: belge hiç gitmemiştir. Eksik alan tamamlanır, aynı numarayla yeniden gönderilir. Stok ve cari hareketi zaten programda kayıtlıdır, değişmez.
  • Mükerrer numara reddi: numara başka bir belge tarafından kullanılmıştır. Belgenin numarası, ona bağlı stok ve cari hareketleri ve muhasebe fişiyle birlikte sonraki boş numaraya taşınmalıdır. Bunu elle yapmak hata kaynağıdır; programın yapması gerekir. Lisans ücreti olmayan bir ERP'de bu otomatik çözümün olup olmadığı test ortamında denenmelidir.
  • GİB'e ulaşmış ve reddedilmiş belge: belge kayıtlarda durur, e-belge durumu ret olur. Düzeltme için iade faturası ya da yeni belge kesilir; hangisinin uygun olduğu belge türüne ve güncel kurala bağlıdır.
  • Entegratör portalından silinen belge: portalda silinen ama programda gönderildi görünen belge, programın durum sorgusuyla yakalanmalı ve iptale açılmalıdır. Aksi hâlde program belgeyi canlı sanır, iptal ettirmez.

Numara sayacı da retten etkilenir. İptal edilen belge seride son numaraysa numaranın seriye dönmesi ve boşluk kalmaması beklenir; ortadaki bir belgeyse boşluk kalır ve açıklaması tutulur. Seri düzeninin nasıl kurulacağı e-İrsaliye yazısında.

Retler baştan nasıl önlenir?

Cari temizliği, düzenli mükellef sorgusu, tek seri disiplini ve test ortamı. Bu dördü yapıldığında geriye kalan retler belgeye özgü ve seyrektir.

  1. Aktif carileri toplu kontrol edin. Adres, vergi dairesi, vergi numarası ve e-posta; canlıya geçmeden bir kez, sonra yeni açılan her kartta.
  2. Mükellef listesini ayda bir tarayın. Geçen ay e-Arşiv alan müşteri bu ay e-Fatura kullanıcısı olabilir; tersine mükellefiyeti düşen de olur. Toplu sorgu bu değişimi yakalar.
  3. Tek seri, tek program. Eski program ve yeni program aynı seriden kesmesin; geçiş günü belirlenir, eski seri kapatılır, yeni sayaç son numaranın üstünden başlar.
  4. Test ortamında zor belgeleri deneyin. Tevkifatlı, istisnalı, dövizli, teşvikli, iade ve kısmi sevk; her birinden bir tane. İlk kez canlıda denenen özel belge müşterinin muhasebesine hatalı düşer.
  5. Canlı ve test ayrımını ekranda görün. Hangi düğmenin gerçek belge ürettiği her ekranda yazmalı; gönderim canlıya alınırken kabul/ret tarafı ayrı açılmalı.
  6. Durum sorgusunu günlük yapın. "Gönderildi" durumundaki belge GİB'de hâlâ işleniyor olabilir; günün sonunda tüm açık belgelerin durumu sorgulanır, ret varsa aynı gün görülür.
  7. Ret günlüğü tutun. Her ret mesajı, belge numarası ve çözümüyle kaydedilir. Üç ay sonra bu günlük, hangi carinin ve hangi belge türünün sorun çıkardığını gösterir.

Bu adımların hiçbiri lisans bedeliyle ilgili değildir; ücretsiz ERP programı da paket ERP de aynı disiplini ister. Fark, programın bu kontrollerin kaçını sizin yerinize yaptığıdır: mükellef sorgusu, numara çakışması, canlı/test rozeti ve durum sorgusu programda hazırsa liste kısalır.

PakERP One'da ret yönetimi

PakERP One'da e-belge gönderimi, durum takibi ve retlerin çözümü programın içindedir; program ve bulut sunucu ücretsizdir, entegratör hizmeti firmanın Digital Planet ya da Sovos sözleşmesine bağlıdır.

  1. 962 Giden E-Faturalar, 916 Giden E-Arşiv, 1003 Giden E-İrsaliyeler: Gönderim ve GİB Durum kolonları; Kuyrukta, Gönderildi, Teslim Edildi, Kabul, Kısmi Kabul, Hata ve İptal. "Detay / Günlük" her gönderim denemesini, entegratör yanıtını ve hata metnini saklar; ret günlüğü burada hazırdır.
  2. Durum Sorgula / Tümünü Sorgula: açık belgelerin güncel durumunu entegratörden okur. Entegratöre ulaşmış belgede ikinci Gönder yeniden göndermez, yalnız sorgular. Portaldan silinen belge "silinmiş" ya da "bulunamadı" olarak görülür ve e-belge durumu İptal yapılır; ticari belge sonra normal yoldan iptal edilir.
  3. Mükerrer numara: e-İrsaliye kuyruğa alınırken numara entegratörde sorgulanır, doluysa aynı seriden sıradaki boş numaraya geçilir. Gönderimde "daha önce işlenmiştir" dönerse belge numarası stok ve cari hareketleri ve muhasebe fişiyle birlikte sonraki numaraya çevrilir ve bir kez daha gönderilir. Kalıcı çözüm 17 Belge Serileri ekranında "Serileri Geçmişten Belirle".
  4. 964 Mükellef Sorgulama: VKN/TCKN ile unvan, etiket ve kayıt tarihi; "Tüm Carileri Sorgula" yeni mükellef olanları ve düşenleri ayrı listeler. Sorgu yerel önbellekle çevrimdışı da yanıt verir.
  5. 965 Entegratör Ayarları: gönderim, gelen ve gelen yanıtı ayrı anahtarlarla canlıya alınır; rozet ilgili ekranların üstünde yazar. Canlı gönderimde her Gönder kırmızı bir onay penceresi açar; test modunda açılmaz.
  6. 101 Satış Faturaları: tevkifat kodu satırda GİB listesinden seçilir, oran koddan gelir; teşvikli faturada istisna kodu kendiliğinden atanır; dövizli belgede kur zorunludur.

Ekran adımları e-Belge kılavuzunda, geçiş döneminde seri çakışmasının çözümü Satış irsaliyesi 3 tıkla yazısında.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

e-Fatura neden reddedilir?
En sık nedenler cari kartta eksik adres ya da vergi dairesi, alıcının mükellefiyet durumuna göre yanlış belge türü, aynı seriden mükerrer numara, dövizli belgede kur eksikliği ve KDV tutarı ile fatura tipi uyumsuzluğudur. Ret mesajı hangi katmandan geldiyse çözüm orada aranır.
Reddedilen e-fatura yeniden gönderilebilir mi?
GİB'e ulaşmamış belge (şema ya da mükerrer numara reddi) düzeltilip aynı belge olarak yeniden gönderilir. GİB'e ulaşıp alıcı tarafından reddedilen belge yeniden gönderilmez; iade faturası ya da yeni belgeyle düzeltilir.
Ticari ret ile temel fatura arasındaki fark nedir?
Ticari faturaya alıcı süresi içinde kabul ya da ret yanıtı verebilir; temel faturaya sistem üzerinden yanıt verilmez. Ticari ret belgeyi değil içeriği reddeder; belge GİB'de kayıtlı kalır.
Mükerrer numara hatası nasıl çözülür?
Belgeye seride sıradaki boş numara verilir; stok, cari ve muhasebe kayıtları da aynı numaraya taşınır. Kalıcı çözüm, iki programın aynı seriden kesmesini önlemek ve sayacı son kullanılan numaranın üstünden başlatmaktır.
e-İrsaliye neden reddedilir?
Çoğunlukla araç plakası, şoför kimlik numarası ya da teslim adresi eksikliğinden; ikinci sırada seri çakışmasından. Sevk bilgilerinin irsaliyede zorunlu tutulması ve tek seri disiplini retlerin büyük kısmını keser.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.