PakERP One'da satış irsaliyesi siparişten üç adımda kesilir: 102 Satış İrsaliyeleri'nde cari seçilip Siparişten Satır Al ile açık sipariş satırları çekilir, Kaydet ile irsaliye onaylanır ve e-İrsaliye olarak gönderilip gönderilmeyeceği sorulur. Fatura için listede sağ tık Faturalaştır yeter.
Saat 16:40. Kamyon kapıda, şoför acele ediyor, müşterinin hattı yarın sabah bu parçalarla çalışacak. Sevkiyat sorumlusunun önünde üç iş var: irsaliyeyi kesmek, doğru lotu seçmek ve e-İrsaliyeyi GİB'e göndermek. Eski düzende bu, sipariş listesini açıp satırları tek tek yazmak, depoya inip lot numarasını sormak, şoförün TC kimlik numarasını yeniden istemek ve entegratör portalına geçip belgeyi göndermek demekti. PakERP One'da aynı iş üç adımdır: cari seç, siparişten satır al, Kaydet. Bu yazıda her adımın arkasında ne olduğunu, sahada nerede takıldığımızı ve nasıl düzelttiğimizi anlatıyoruz.
İçindekiler
1. tık: cari seç, sevk bilgileri gelsin
Satış ▸ 102 Satış İrsaliyeleri ▸ Yeni denince form cari alanında açılır. İrsaliye başlığı eski ERP'lerden alışılmış düzendedir: sol sütunda geniş Cari, altında Belge No ve Tarih. Cari alanına kodun ya da adın birkaç harfini yazmak yeter; alanın altında ilk 15 eşleşme açılır, okla seçip Enter'a basarsınız. Tam listeyi görmek isterseniz F4.
Cari seçildiği anda arka planda birkaç şey olur:
- Şoför, plaka, TCKN ve nakliyeci o cariye kesilen son irsaliyeden gelir. Aynı müşteriye her gün aynı araç gidiyorsa bir daha yazılmaz.
- Vergi numarası başlıkta salt okunur görünür; yanlış cari seçimi ilk bakışta fark edilir.
- Sevk adresi carinin kayıtlı adreslerinden seçilir; e-İrsaliyedeki teslim adresi buradan kurulur.
- Belge numarası e-İrsaliye serisinden önizlenir. Numara sayacı bu aşamada ilerlemez; yalnız Kaydet'te kesinleşir.
Şoför ve plaka listesi Araç / Şoför Kayıtları penceresinde tutulur. İrsaliyeye yeni bir plaka ya da şoför adı yazdığınızda kayda kendiliğinden eklenir; bir dahaki sefere yazarken listede çıkar. Şoförü seçince TCKN'si ve her zamanki aracı da gelir.
İlk sürümde şoför kaydı büyük/küçük harf karşılaştırmasıyla yapılıyordu ve "İSMAİL" ile "ismail" iki ayrı şoför sayılıyordu; veritabanının büyük harf çevirisi Türkçe İ/ı harflerini tanımıyordu. Karşılaştırma programa alındı, mükerrer kayıtlar kalktı. Küçük bir hata ama sevkiyatçının listesinde aynı adı iki kez görmek güveni sarsar.
2. tık: siparişten satır al
Satırları elle yazmak yerine formdaki Siparişten Satır Al düğmesi o carinin açık sipariş satırlarını listeler. Tek bir arama kutusu belge numarasında, müşterinin referans numarasında, stok kodunda, stok adında ve satır açıklamasında arar. Müşteri telefonda "flanşları gönderin" dediyse "flanş" yazmak yeter.
Tam boyut- Liste en yeni ya da en eski sipariş önce sıralanabilir.
- Depo süzgeciyle yalnız mamul deposundan çıkacak satırlar görülür.
- Birden fazla siparişten satır aynı irsaliyeye alınabilir; her satır hangi sipariş satırından geldiğini bilir.
- Kalan miktar gelir; kısmi sevkte miktarı düşürürsünüz, siparişin kalanı açık kalır.
Satır gelince depo ve nitelik de dolar. Satış irsaliyesinde nitelik boştur, yani nihai mamul; depo ise o mamulün nihai bakiyesinin en çok olduğu depodur. Kaplamaya gitmemiş bir yarı mamulün yanlışlıkla sevk edilmesini bu kural engeller: yarı mamul farklı nitelikte durduğu için nihai bakiyede görünmez.
Satır tablosu klavyeyle kullanılmak üzere kuruludur. Ok tuşları hücreler arasında gezer; son satırda aşağı ok ya da tablonun altındaki boş alana tıklamak yeni satır açar. Stok Adı hücresine de yazılabilir: ada göre arar, listeden seçince stok kodu dolar ve imleç doğrudan Miktar'a geçer. Kolonların sırasını ve genişliğini değiştirdiyseniz sağ tık "Görünümü Kaydet" düzeni size özel saklar.
Siparişsiz sevk de olur: stok kodunu yazıp Enter'a basarsınız, tam eşleşen kart doğrudan seçilir. "1" yazınca 670 sonuç arasında 1 numaralı stok ilk sıradadır.
Arada: lot seçimi
Lot takipli kartta her satırın hangi lottan çıktığı bellidir. Lot sütununda F4 ya da satırda sağ tık Lot Seç, "Stok Lot Seçim" penceresini açar. Pencere yalnız o satırın depo × niteliğindeki bakiyeli lotları gösterir: lot no, karşı lot (tedarikçi lotu), giriş tarihi, bakiye, kullanılabilir miktar.
Tam boyut- FIFO Ayarla en eski girişten başlayarak satır miktarı kadar lot işaretler.
- Birden çok lot işaretlenirse miktar otomatik dağıtılır: 100 adet için 40-40-40 bakiyeli üç lot seçilirse 40-40-20 olur.
- Altta Çıkılacak / Çıkılan / Kalan sürekli görünür; eksik ya da fazla seçim kayıttan önce fark edilir.
Bu pencere sahadaki bir olaydan sonra yeniden yazıldı. Eski lot dağıtımı niteliğe bakmıyordu ve bir fason irsaliyesinde 3 303 adetlik satıra 20 202 adetlik altı lot dağıtmıştı. Onayda "depoda yeterli stok yok" hatası çıktı; hata doğruydu ama nedeni kullanıcıya görünmüyordu. Şimdi pencere yalnız satırın depo ve niteliğindeki lotları listeler ve satır miktarını aşmaz.
3. tık: Kaydet, onay, e-İrsaliye
Kaydet (ya da Ctrl+S) üç işi birden yapar: belgeyi denetler, onaylar ve "e-İrsaliye gönderilsin mi?" diye sorar. Onayla birlikte stok hareketi yazılır, sipariş satırının sevk edilen miktarı artar.
| Cevap | Ne olur |
|---|---|
| Evet | e-İrsaliye kurulur ve entegratöre gider. Canlı ortamda kırmızı bir onay daha çıkar: "Bu belge gerçekten GİB'e gönderilecek ve geri alınamaz." |
| Hayır | İrsaliye onaylı kalır; sonra listeden "E-Belge Gönder" ile gönderilir. |
| Onay hata verirse | Form açık kalır, hata yazılır (ör. lot bakiyesi yetersiz). Düzeltmeden kapatırsanız irsaliye taslak olarak kalmaz, silinir ve numarası seriye geri döner. |
Son satırdaki kural bilinçli bir tercih. Eski sistemlerde onaylanamayan irsaliye taslak olarak kalır, ertesi gün kimse neden orada olduğunu hatırlamaz ve serinin numarası boşa gider. PakERP One'da satış irsaliyesi ya onaylıdır ya da yoktur. Listeden açılan eski taslaklara ise dokunulmaz; kural yalnız o formda yeni açılan irsaliye için geçerlidir.
Enter tuşu formda kaydetmez, bir sonraki alana geçer. Bunu da sahadan öğrendik: miktar yazıp Enter'a basan kullanıcı belgeyi yarım kaydediyordu.
e-İrsaliyede şunlara dikkat edilir:
- Fiyat basılmaz. Fiyat formda arka planda taşınır, faturalaştırınca faturaya geçer; ama irsaliyenin PDF'inde ve e-İrsaliyesinde görünmez.
- Kalem adı "STOKNO Stok Adı" biçimindedir; müşterinin mal kabulü kodu ve adı birlikte görür.
- Fiili sevk zamanı düzenleme zamanından önce olamaz; saat girilmediyse program düzenleme zamanını kullanır.
Entegratör reddettiğinde
İlk haftalarda e-İrsaliyeler üç farklı nedenle reddedildi. Her biri düzeltildi ama örnekler ne tür hatalarla karşılaşılabileceğini gösteriyor:
- "Fiili sevk tarihi ve zamanı, irsaliye düzenlenme zamanına eşit veya ileri olmalı." Formda saat girilmeyince sevk zamanı 00:00 kaydediliyordu.
- Taşıyıcı firma bloğu şema hatası. Şoför ve plaka varken taşıyıcı firma bilgisi ayrıca yazılınca entegratör reddetti. Artık şoför ve plaka varsa taşıyıcı bloğu yazılmaz; GİB'e sorunsuz gitmiş gerçek bir irsaliyenin yapısıyla karşılaştırıldı.
- Teslim adresinde ilçe, il ya da posta kodu boş. Teslim adresi artık her zaman yazılır: belgedeki sevk adresi, yoksa cari kartın adresi.
Bir de numara çakışması var. Geçiş döneminde eski sistem aynı seriden bir numarayı kullanmıştı ve entegratör "daha önce işlenmiştir" dedi. PakERP One artık göndermeden önce numaranın entegratörde dolu olup olmadığını sorar; doluysa aynı seriden sıradaki boş numaraya geçer, belgeyi hareketleriyle birlikte yeni numarayla gönderir.
İrsaliyeden sonra: düzeltme ve faturalaştırma
Kamyon gittikten sonra müşteri "iki koli eksik geldi" diyebilir. e-İrsaliyesi GİB'e gitmemiş ve faturası kesilmemiş onaylı irsaliyede satır, miktar, lot, depo ya da cari değiştirilebilir; program stok ve cari kayıtlarını geri alıp yeniden işler, belge onaylı kalır. Yanlış numara verilmişse listede sağ tık Belge No Değiştir numarayı hareketlerle birlikte düzeltir.
Fatura zamanı gelince irsaliye listesinde sağ tık Faturalaştır. Fatura formu irsaliyenin kalan satırlarıyla açılır ama Kaydet'e basılana kadar hiçbir şey yazılmaz: vazgeçerseniz ne taslak kalır ne numara harcanır. Faturanın para birimi carinin kartından, kuru irsaliye tarihinden önceki iş gününün TCMB satış kurundan, vadesi carinin ödeme şeklinden gelir.
Satış ▸ 102 Satış İrsaliyeleri cari, Siparişten Satır Al, Kaydet · Lot sütununda F4 Stok Lot Seçim · Ctrl+S kaydet, Ctrl+Enter kaydet ve kapat · listede sağ tık Faturalaştır ve Belge No Değiştir. Modül ayrıntısı: Satış & Sevkiyat ve e-Belge.
Üç tık bir slogan değil, bir hedef: sevkiyat sorumlusunun kamyon kapıdayken düşünmesi gereken tek şey doğru malın çıkması olmalı. Şoförün adını, müşterinin adresini ve lotun hangisi olduğunu hatırlamak programın işidir. PakERP One bunu ücretsiz bir masaüstü program ve bulut sunucuyla yapar.