Ücretsiz bir ERP ile e-Fatura ve e-Arşiv kesilebilir; faturayı ERP hazırlar, GİB'e ise özel entegratör iletir. ERP'nin lisansı ücretsiz olabilir ama entegratör hizmeti firmanın entegratörle yaptığı sözleşmeye bağlıdır. Kurulumda sıra şudur: entegratörle anlaşma, ERP'de entegratör ayarları, cari kartların mükellef bilgisiyle güncellenmesi, test gönderimi ve canlıya geçiş.
"Ücretsiz ERP ile e-Fatura kesilir mi?" sorusunun cevabı ERP'de değil, ERP ile GİB arasındaki halkada başlar. e-Fatura bir yazılımın yazdırdığı PDF değildir; GİB'in belirlediği biçimde hazırlanan, imzalanan ve bir özel entegratör ya da GİB'in kendi sistemi üzerinden karşı tarafa ulaşan bir kayıttır. ERP bu kaydın içeriğini üretir, gerisini entegratör yürütür.
Bu ayrım bilinmeden yapılan seçim iki yanlış beklenti doğurur. Birincisi, "program ücretsizse e-Fatura da ücretsizdir" beklentisi. İkincisi, "e-Fatura için ayrı bir portala girmek zorundayız" kabullenişi. İkisi de doğru değil. e-Fatura, e-Arşiv ve senaryo kavramlarını e-Fatura ve e-İrsaliye rehberinde ayrıntılı anlattık; burada bir üretim firmasının lisans ücreti olmayan bir programla fatura kesmeye nasıl başlayacağına odaklanıyoruz.
Tam boyutİçindekiler
- e-Faturada ERP, entegratör ve GİB'in görevi ne?
- Entegratör portalından mı, ERP'den mi kesmeli?
- e-Fatura kurulumu hangi sırayla yapılır?
- Faturadan önce cari kartta ne tamam olmalı?
- e-Arşiv faturada nelere dikkat edilir?
- Canlıya geçtikten sonraki ilk hafta neye bakılır?
- PakERP One'da e-Fatura ve e-Arşiv
- Sık sorulan sorular
e-Faturada ERP, entegratör ve GİB'in görevi ne?
ERP faturayı hazırlar, entegratör imzalayıp iletir, GİB sistemi kaydı tutar. Firma ise bu zincirin başındaki bilginin doğruluğundan sorumludur: alıcı, tutar, KDV, istisna ya da tevkifat kodu.
| Halka | Yaptığı iş | Bedeli kime ödenir |
|---|---|---|
| ERP | Faturayı cari, stok, fiyat ve KDV bilgisinden hazırlar; gönderir, durumunu izler, gelen faturayı alış faturasına çevirir | Lisans modeline göre; ücretsiz ERP'de lisans bedeli yok |
| Özel entegratör | Belgeyi GİB'in biçimine göre iletir, saklar, alıcıya ulaştırır, durum bilgisini döner | Firmanın entegratörle yaptığı sözleşmeye göre |
| GİB | Kayıtlı kullanıcı listesini ve belge kurallarını belirler | Kamu tarafı |
| Mali müşavir | Mükellefiyet, istisna ve tevkifat kararlarında yol gösterir | Firmanın kendi anlaşmasına göre |
Tablonun ikinci satırı her ERP için geçerlidir. Paket ERP kullanan firma da entegratöre ayrıca öder; ücretsiz bir ERP bu kalemi ortadan kaldırmaz, yalnız lisans kalemini kaldırır.
Entegratör portalından mı, ERP'den mi kesmeli?
Az sayıda faturası olan bir firma entegratörün web portalından fatura kesebilir. Ama üretim firmasında fatura, irsaliyenin ve siparişin devamıdır; portalda kesilen fatura ERP'deki stoğu, cari bakiyeyi ve muhasebe fişini bilmez.
Portaldan kesmenin sahadaki sonucu çift kayıttır: satış bir kez portala, bir kez ERP'ye yazılır. Ay sonunda iki listenin karşılaştırılması gerekir ve fark her zaman çıkar. Numara sayacı da iki yerde yürüdüğünde aynı numaranın iki kez kullanılma ihtimali doğar.
ERP'den kesmenin şartı, programın entegratörle doğrudan konuşmasıdır. Ücretsiz ERP programı seçerken bu bağlantının hazır olup olmadığını, hangi entegratörlerle çalıştığını ve gelen faturaları da çekip çekmediğini sorun. Yalnız gönderen ama gelen faturayı almayan bağlantı işin yarısıdır.
e-Fatura kurulumunda en uzun süren iş genellikle yazılım ayarı değil cari kart temizliğidir. Yıllar içinde açılmış mükerrer cariler, eksik adresler ve yanlış vergi numaraları ilk faturalarda tek tek ortaya çıkar. Canlıya geçmeden önce aktif carilerin listesini alıp adres ve vergi bilgisini toplu kontrol etmek, ilk haftanın retlerini büyük ölçüde önler.
e-Fatura kurulumu hangi sırayla yapılır?
Kurulum dört taraf arasında yürür ve sıralama önemlidir. Sahada işleyen sıra şudur:
- Entegratör seçimi ve sözleşme: ERP'nizin bağlantısı olan bir entegratörle anlaşın. Kullanıcı adı, şifre ve firma kodu entegratörden gelir.
- Mükellefiyet adımları: e-Fatura kullanıcılığına geçiş ve mali mühür ya da e-imza işlemlerini entegratörünüz ve mali müşavirinizle tamamlayın. Zorunluluk sınırları ve geçiş süreleri güncel tebliğe göre belirlenir; bunları GİB duyurularından teyit edin.
- Seri düzeni: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye için hangi serilerin kullanılacağını belirleyin. Eski programdan geçiyorsanız eski programda seriyi kapatın.
- ERP ayarları: entegratör bilgilerini ERP'ye girin, önce test ortamında deneyin.
- Cari kartlar: tüm carilerin vergi numarası, vergi dairesi, adresi ve mükellef durumu güncellensin.
- Deneme: test ortamında bir e-Fatura, bir e-Arşiv, bir iade ve varsa bir tevkifatlı fatura gönderin.
- Canlıya geçiş: önce gelen belge okumayı, sonra gönderimi canlıya alın.
Beşinci adım en çok zaman alanıdır ve en çok atlanandır. Program ister ücretli ister ücretsiz ERP olsun, cari kart temizliği firmanın kendi emeğidir. Altıncı adımda test ortamını hafife almayın: tevkifatlı, istisnalı ya da dövizli bir faturanın ilk kez canlı ortamda denenmesi, müşterinin muhasebesine hatalı bir belgenin düşmesi demektir. Test belgeleri gerçek sayaçları ilerletmemeli, canlı ve test ayrımı ekranda açıkça görünmelidir. Hangi anahtarın canlıda olduğunu kullanıcının her an görebilmesi, yanlışlıkla gerçek belge gönderilmesini önler.
Faturadan önce cari kartta ne tamam olmalı?
e-Faturada alanların çoğu cari karttan gelir. Kâğıt faturada boş kalan bir alan kimseyi durdurmazdı; e-Faturada belge ya entegratörde reddedilir ya da yanlış türde gider.
| Alan | Neden gerekli |
|---|---|
| Vergi no ya da T.C. kimlik no | Alıcının kimliği; e-Fatura mı e-Arşiv mi olacağı buna göre sorgulanır |
| Vergi dairesi | Belgenin zorunlu alanlarından |
| Adres: il, ilçe, ülke | Eksik adres şema denetiminde reddedilir |
| Mükellef durumu ve etiket | e-Fatura kullanıcısıysa belge onun etiketine gider |
| e-posta | e-Arşiv faturası alıcıya e-postayla iletilir |
| Para birimi | Dövizli faturada kur bilgisi gerekir |
Mükellef durumu bir kez girilip unutulacak bir bilgi değildir. Geçen ay e-Arşiv alan müşteri bu ay e-Fatura kullanıcısı olabilir. Carileri belirli aralıklarla toplu sorgulamak, yanlış türde kesilen faturayı baştan önler.
e-Arşiv faturada nelere dikkat edilir?
e-Arşiv, alıcı e-Fatura kullanıcısı değilse kesilir. Satıcı belgeyi yine elektronik düzenler ve saklar; alıcıya e-posta ya da çıktı olarak ulaştırır. Üretim firmasında e-Arşiv en çok küçük müşterilere, şahıs firmalarına, numune ya da hurda satışına kesilir.
- Alıcının e-posta adresi cari kartta yoksa belge gider ama müşteriye ulaşmaz; telefonla "faturamız gelmedi" araması başlar.
- Şahsa kesilen faturada T.C. kimlik numarası gerekir; vergi numarası alanına yanlış numara yazılması sık görülür.
- e-Arşiv faturaların raporlanması entegratör üzerinden yürür. Raporlama süreleri güncel tebliğe göredir; entegratörünüzün bunu nasıl yaptığını sorun.
- Hurda satışında tevkifat ya da özel durumlar olabilir; kodu mali müşavirinizle belirleyin, ayrıntı için KDV Tevkifatı yazısına bakın.
Canlıya geçtikten sonraki ilk hafta neye bakılır?
İlk hafta her faturanın durumunu tek tek izlemek gerekir. Gönderildi, alıcıya ulaştı, kabul ya da ret: bu durumlar ERP'de görünmüyorsa entegratör portalına girip bakmak zorunda kalırsınız.
Gelen tarafta ise tedarikçi faturalarının programa düştüğünü, vergi numarasıyla doğru cariyle eşleştiğini ve alış faturasına çevrilebildiğini kontrol edin. Gelen faturayı PDF'ten okuyup elle yeniden yazmak, e-Faturanın getirdiği kolaylığı boşa harcar. Ticari fatura senaryosunda gelen faturaya kabul ya da ret yanıtı yasal süre içinde verilir; sürenin nasıl işlediğini GİB'in e-Belge portalından teyit edin.
Ücretsiz ERP'ye yeni geçen firmalarda ilk hafta, eski programın da açık kaldığı haftadır. Bu dönemde fatura yalnız tek programdan kesilmelidir; iki programdan kesilen fatura hem seri numarasını hem cari bakiyeyi karıştırır.
Bir fatura reddedildiğinde hatayı düzeltip aynı belgeyi yeniden göndermeye çalışmadan önce ERP'deki durumunu sorgulayın. Gönderilmiş görünmeyen ama aslında entegratöre ulaşmış belgeyi ikinci kez göndermek, yeni bir hata üretir.
PakERP One'da e-Fatura ve e-Arşiv
PakERP One'da e-Fatura ve e-Arşiv ayrı bir program değil, satış faturasının son adımıdır. Gönderim GİB özel entegratörü Digital Planet (Sovos) üzerinden yapılır. Masaüstü program ve bulut sunucu ücretsizdir; entegratör hizmet bedeli firmanın entegratörle sözleşmesine bağlıdır ve PakERP One'dan ayrıdır.
- 965 Entegratör Ayarları: entegratör firma kodu, kullanıcı ve seri ayarları burada girilir. Gönderim, gelen belge okuma ve kabul/ret için canlı ve test ayrı ayrı açılır.
- 17 Belge Serileri: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye serileri ayrı tutulur.
- 801 Cari Kartlar: vergi numarası, adres ve e-Fatura mükellef bilgisi karttadır; mükellef sorgulaması cari bilgisini günceller.
- 101 Satış Faturaları: Kaydet ile onaylanan faturada "e-fatura gönderilsin mi?" sorulur. Cari e-Fatura kullanıcısıysa belge e-Fatura, değilse e-Arşiv olur. İrsaliyeden fatura için listede sağ tık "Faturalaştır".
- 22 KDV İstisna Kodları: istisnalı faturalarda kod satıra gelir.
- Gelen faturalar: entegratörden çekilir, cari ile eşlenir ve tek adımda 201 Alış Faturası taslağına çevrilir; belgenin UBL ve PDF dosyası kayda eklenir.
Ayrıntı için e-Belge modülü ve e-Belge kullanım kılavuzu sayfalarına bakın.
e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye nasıl kesilir? Gelen faturalar ve KDV
Özel entegratör ayarları, satış irsaliyesi ve e-İrsaliye, e-Fatura ve e-Arşiv seçimi, gelen e-faturaların alış faturasına çevrilmesi, otomatik muhasebe fişi ve KDV beyannamesi hazırlığı.

Diğer videolar: PakERP One YouTube kanalı