1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Ücretsiz ERP ile e-İrsaliye
Ücretsiz ERP Rehberi · e-Belge

Ücretsiz ERP ile e-İrsaliye: Sevkiyat Masasında Sık Yapılan Hatalar

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

e-İrsaliyede hataların çoğu entegratörde değil sevkiyat masasında doğar: araç yüklenmeden kesilen ve sonra değişen miktar, yarı mamulün nihai ürün gibi sevki, kilo ile adedin karışması, fasona giden malın satış serisinden kesilmesi, alıcının kısmi kabul yanıtının izlenmemesi ve faturası kesilmeyen irsaliyeler. Ücretsiz bir ERP bu hataları sipariş, lot ve depo bilgisini irsaliyeye bağlayarak azaltır.

Saat 10:15, telefon çalıyor. Müşterinin mal kabulünden arıyorlar: "İrsaliyede 1.200 adet yazıyor, kasalardan 1.000 çıktı. Kısmi kabul veriyoruz." Sevkiyat sorumlusu hatırlıyor: dün akşam bir kasa kalite kontrolde ayrılmıştı, irsaliye ise kasa ayrılmadan kesilmişti. e-İrsaliye gitmişti; düzeltme artık kâğıdı yırtmak kadar kolay değildi.

e-İrsaliyenin teknik kurallarını (sevk zamanı, adres, şoför bilgisi, numara çakışması) e-Fatura ve e-İrsaliye rehberinde ele aldık. Bu yazının konusu entegratörün reddettiği belgeler değil, entegratörden itirazsız geçip sahada sorun çıkaran belgeler: yanlış miktar, yanlış aşama, yanlış seri, takip edilmeyen yanıt. Bu hataların çoğu, ücretsiz ERP ya da paket ERP fark etmeksizin, irsaliyenin siparişten ve depodan kopuk kesilmesinden doğar.

İrsaliye çıktısı (PDF): Sunucuda üretilen irsaliye PDF'i; tüm belge ve raporlar aynı rapor altyapısıyla basılır.Tam boyut
İrsaliye çıktısı (PDF) · Sunucuda üretilen irsaliye PDF'i; tüm belge ve raporlar aynı rapor altyapısıyla basılır.

e-İrsaliyede en sık yapılan sevkiyat hataları nelerdir?

En sık görülenler; yükleme bitmeden kesilen irsaliye, yanlış aşamadaki malın sevki, birim karışıklığı, fason malın satış serisinden gitmesi, alıcı yanıtının izlenmemesi ve faturası unutulan irsaliyedir. Aşağıdaki tablo her birinin belirtisini ve önlemini gösterir.

HataSahadaki belirtiÖnlem
Yükleme bitmeden irsaliye kesmekMüşteri kısmi kabul verir, stok ile irsaliye tutmazİrsaliye yükleme sayımından sonra kesilir
Yarı mamulü mamul diye sevk etmekKaplanmamış parça müşteriye giderSevk yalnız nihai aşamadaki bakiyeden yapılır
Kilo ile adedi karıştırmakİrsaliyede 850 kg yerine 850 adet yazılırStok kartında ana ve ikinci birim doğru tanımlanır
Fason sevki satış serisinden kesmekFasoncuya gelen mal satış gibi görünürFason irsaliyesi ayrı seriden, ayrı belge türüyle
Alıcı yanıtını izlememekKısmi kabul ya da ret aylar sonra fark edilirGiden irsaliye listesinde yanıt kolonu her gün kontrol edilir
Faturayı unutmakSevk edilmiş ama faturalanmamış mal birikirFaturalanmamış irsaliye listesi haftalık izlenir

İrsaliye yüklemeden önce mi, sonra mı kesilmeli?

Kesin sayım yükleme bitince yapılır, irsaliye de bu sayımdan sonra kesilir. e-İrsaliye malın yola çıkmasından önce düzenlenir, ama "önce" araç yüklenmeden önce demek değildir.

Sahada sık görülen düzen şudur: planlama sabah sipariş listesine bakarak irsaliyeleri keser, depo öğleden sonra yükler. Arada kalite bir kasayı ayırır, depo bir paleti bulamaz, müşteri bir kalemi erteler. İrsaliye gönderilmişse düzeltme artık yazışma ve ek belge ister.

Daha sağlıklı düzen, sevkiyat listesinin önceden hazırlanması ama belgenin kamyon kapıdayken, yüklenen kasalar sayıldıktan sonra onaylanmasıdır. Onaylanmamış belge taslak kalabilir; ama taslakların birikmesine izin vermeyin. Ertesi gün kimse o taslağın neden orada durduğunu hatırlamaz.

Sahadan not

Sevkiyat hatalarının çoğu gün sonuna sıkışan yüklemelerde görülür. Kamyon kapıdayken kesilen belgede miktar, lot ve aşama kontrolünü programa bırakmak, sevkiyatçının dikkatini yalnız doğru kasanın yüklenmesine ayırır. Bu kontrolleri insana bırakan düzende hata, yorgunluğun olduğu saatte çıkar.

Yanlış depodan ya da yanlış aşamadan sevk nasıl önlenir?

Sevk edilebilir stok, mamul deposunda ve nihai aşamada duran stoktur; irsaliye yalnız o bakiyeden çıkabilmelidir. Aynı stok kodu preslenmiş hâliyle fasoncuda, kaplanmış hâliyle montaj önünde, nihai hâliyle mamul deposunda durabilir. Program yalnız toplam bakiyeyi gösteriyorsa, sevkiyatçı 10.000 adet görür ve kaplanmamış parçayı da gönderebilir.

Önlem üç katmanlıdır:

  1. Aşamaları ayrı bakiye olarak tutun; ayrıntısı Stok Yönetimi rehberinde.
  2. Satış irsaliyesinde lot seçimini bakiyeli lotlarla sınırlayın; bloke ya da karantinadaki lot listede çıkmasın.
  3. Eksi stoğa izin vermeyin. Eksi bakiye, ya bir girişin unutulduğunu ya da yanlış yerden çıkış yapıldığını gösterir.

Fasona giden mal için e-İrsaliye nasıl kesilir?

Fasona giden mal da sevk edilen maldır ve irsaliye gerektirir; ama satış değildir. Stok firmanın malı olarak kalır, yalnız fasoncu deposuna geçer. Bu ayrım yapılmazsa iki hata birden olur: fasoncu cari hesabına satış gibi borç yazılır, stok ise firmadan çıkmış görünür.

  • Fason irsaliyelerini ayrı bir seriden kesin; satış irsaliyeleriyle karışmaz, numara takibi kolaylaşır.
  • Giden malın lotu fasoncu deposuna aynen geçmeli, dönüşte yeni aşamaya bağlanmalıdır.
  • Fasoncudan dönen mal için onların kestiği irsaliye gelen e-İrsaliye olarak düşer; bunu elle yeniden yazmak yerine kayda bağlayın.

Fasoncuda ne kadar malınızın beklediğini görmek için Fasonda Ne Var? yazısına bakabilirsiniz.

Alıcının kısmi kabul ya da ret yanıtı neden izlenmeli?

Çünkü yanıt, sevk edilen malın müşteri kaydında ne olduğunu söyler. Alıcı malı teslim alınca irsaliye yanıtıyla kabul, kısmi kabul ya da ret bildirebilir. Kısmi kabulde eksik ya da hasarlı miktar yanıtta yazar.

Bu yanıt izlenmezse fatura irsaliyedeki tam miktar üzerinden kesilir, müşteri ise kendi kaydındaki eksik miktarla ödeme yapar. Fark cari ekstrede açık kalem olarak aylarca durur. Yanıt kolonunu günlük kontrol etmek ve kısmi kabul gelen irsaliyeyi faturadan önce düzeltmek, bu tartışmayı başlamadan bitirir.

Müşteriden dönen mal için hangi belge kesilir?

Müşteriden dönen mal, geri gelen bir sevkiyattır ve kendi belgesiyle girer. Dönüşte malı gönderen taraf irsaliye düzenler; müşteri e-İrsaliye kullanıcısıysa bu belge size gelen e-İrsaliye olarak düşer. Sizin işiniz, dönen malı doğru depoya ve doğru duruma almaktır.

Sık yapılan hata, iade gelen parçayı doğrudan mamul deposuna, sevk edilebilir bakiyeye almaktır. Hatalı diye dönen kasa ertesi gün başka bir müşteriye gidebilir. İade malı önce karantina ya da kalite deposuna alınmalı, incelemeden sonra ya mamule, ya yeniden işlemeye, ya da hurdaya ayrılmalıdır. Müşterinin keseceği iade faturası da mal kabul ve inceleme sonucuyla eşleşmelidir; miktar ve fiyat asıl faturadaki satırla tutmalıdır. Belge türünü mali müşavirinizle netleştirin.

Ücretsiz ERP'de hangi ayarlar sevkiyat hatalarını azaltır?

Hataların çoğu bir kez yapılan doğru bir ayarla kaybolur. Ücretsiz ERP seçerken ya da kurarken şu ayarların programda olup olmadığına bakın:

  • Eksi stok engeli: bakiyesi olmayan lot ya da depodan irsaliye onaylanamaz.
  • Siparişten satır alma: irsaliye satırı elle değil açık sipariş satırından gelir; kısmi sevkte siparişin kalanı açık kalır.
  • Şoför ve plaka hafızası: aynı müşteriye giden araç bilgisi son irsaliyeden önerilir.
  • Ayrı seriler: satış, fason ve iade irsaliyeleri kendi serisinden numara alır.
  • Onaysız taslak bırakmama: onaylanamayan irsaliye taslak olarak birikmez.
  • Canlı ve test ayrımı: kullanıcı bastığı düğmenin gerçek belge gönderip göndermeyeceğini ekranda görür.

Bu ayarların hiçbiri lisans bedeline bağlı değildir; ücretsiz ERP ile paket ERP arasında burada fark çıkıyorsa, fark programın üretim için yazılıp yazılmadığındandır.

Faturası kesilmeyen irsaliyeler nasıl yakalanır?

İrsaliyeyi faturaya bağlamanın yasal bir süresi vardır; süre güncel mevzuata göredir ve mali müşavirinizle teyit edilmelidir. Pratikte sorun süreden önce ortaya çıkar: sevk edilmiş ama faturalanmamış mal, ne stokta ne de alacakta görünür.

Faturalanmamış irsaliyelerin haftalık bir listesi yeterlidir. Liste kısa kalıyorsa düzen işliyordur. Uzuyorsa nedeni genellikle fiyat belirsizliğidir: sözleşme fiyatı güncellenmemiş, müşteri yeni fiyatı onaylamamıştır. Fiyatı irsaliyede arka planda taşıyan bir program, faturalaştırma anında bu belirsizliği görünür kılar. Siparişten irsaliyeye ve faturaya geçişin kısa yolu için Satış İrsaliyesi 3 Tıkla yazısına bakabilirsiniz.

PakERP One'da e-İrsaliye ve sevkiyat

PakERP One ücretsiz bir ERP programı olarak e-İrsaliyeyi satış irsaliyesinin son adımı olarak keser; gönderim GİB özel entegratörü Digital Planet (Sovos) üzerinden yapılır, entegratör bedeli firmanın sözleşmesine bağlıdır.

  1. 103 Satış Siparişleri: satır bazlı teslim takibi; geciken satırlar kırmızı, yedi gün kalanlar sarı görünür.
  2. 102 Satış İrsaliyeleri: siparişten satır alınır, satır depo ve nitelikle gelir. Lot seçimi yalnız satırın depo ve niteliğindeki bakiyeli lotları gösterir. Kaydet ile belge onaylanır ve "e-İrsaliye gönderilsin mi?" sorulur.
  3. Faturalaştır: onaylı irsaliyede sağ tık ile 101 Satış Faturası hazırlanır; belge zinciri teklif, sipariş, irsaliye, fatura olarak izlenir.
  4. 120 Satış İade: müşteriden dönen mal kendi belgesiyle, seçilen depoya girer.
  5. 326 Nitelikler ve 320 Depolar: aşama ve depo ayrımı; sevk nihai bakiyeden yapılır.
  6. Fason irsaliyesi: sevkte lot ve nitelik korunarak fasoncu deposuna transfer, dönüşte yeni nitelik.
  7. 17 Belge Serileri ve 965 Entegratör Ayarları: satış ve fason irsaliyeleri için ayrı seri; canlı ve test ayrımı.

Ayrıntı için Satış ve Sevkiyat sayfasına bakın.

Videolu anlatım · YouTube

e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye nasıl kesilir? Gelen faturalar ve KDV

Özel entegratör ayarları, satış irsaliyesi ve e-İrsaliye, e-Fatura ve e-Arşiv seçimi, gelen e-faturaların alış faturasına çevrilmesi, otomatik muhasebe fişi ve KDV beyannamesi hazırlığı.

e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye nasıl kesilir? Gelen faturalar ve KDV

Diğer videolar: PakERP One YouTube kanalı

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

e-İrsaliye gönderildikten sonra miktar değiştirilebilir mi?
GİB'e gönderilmiş belge geri alınamaz. Miktar farkı alıcının irsaliye yanıtıyla (kısmi kabul) ya da mevzuatın öngördüğü yollarla işlenir. Bu yüzden irsaliyeyi yükleme sayımı bittikten sonra kesmek en güvenli yoldur.
Fason sevkiyat için e-İrsaliye kesilir mi?
Evet. Fasona giden mal satış değildir ama sevk edilen maldır ve irsaliye gerektirir. e-İrsaliye kullanıcısı firma bu irsaliyeyi de elektronik keser. Fason irsaliyelerini ayrı seriden kesmek satışla karışmasını önler.
Kısmi kabul ne demek?
Alıcının irsaliyedeki malın bir kısmını teslim aldığını, kalanını eksik ya da hasarlı bulduğunu bildiren irsaliye yanıtıdır. Kısmi kabul gelen irsaliyede fatura, kabul edilen miktar esas alınarak düzeltilmelidir.
Ücretsiz ERP ile e-İrsaliye kesmek için ne gerekir?
Programın bir özel entegratörle bağlantısı, entegratörle sözleşme, doğru tanımlanmış seri ve eksiksiz cari adresleri gerekir. Şoför, plaka ve teslim adresi gibi bilgilerin programda kayıtlı olması her sevkiyatta yeniden yazmayı önler.
İrsaliye hangi sürede faturaya bağlanmalı?
Süre Vergi Usul Kanunu düzenlemelerine göre belirlenir. Güncel kuralı mali müşavirinizden ve GİB duyurularından teyit edin. Pratikte faturalanmamış irsaliyeleri haftalık izlemek süreyi kaçırma riskini ortadan kaldırır.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.