1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Ücretsiz ERP ile Gelen e-Faturaları İşleme
Ücretsiz ERP Rehberi · e-Belge

Ücretsiz ERP ile Gelen e-Faturaları İşleme: Portaldan Alış Faturasına

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

Gelen e-fatura, tedarikçinin sizin adınıza kestiği ve entegratörünüzün gelen kutusuna düşen belgedir. Ücretsiz ERP ile işlemenin yolu programın belgeyi entegratörden kendisinin çekmesi, gönderici vergi numarasını cari kartla eşlemesi ve satırları dolu bir alış faturası taslağı açmasıdır. Ticari profille gelen faturaya süresi içinde kabul ya da ret yanıtı verilir; temel faturada yanıt yoktur. Belgenin UBL ve PDF'i alış faturasının yanında saklanır.

Ayın ilk günü. Muhasebe masasında entegratör portalı açık; tedarikçilerin kestiği faturalar tek tek indiriliyor, PDF'ler bir klasöre atılıyor, sonra her biri ön muhasebeye yeniden yazılıyor. Sac tedarikçisinin on iki satırlık faturası, kaplamacının fason faturası, nakliyecinin faturası. Öğleye kadar bu iş bitmez; biten kısmında da en az bir satırın miktarı yanlış girilmiştir.

Gelen e-fatura, giden e-faturanın gölgesinde kalır. Firma gönderim tarafını kurar, test eder, canlıya alır; gelen tarafı ise portalda bırakır. Oysa üretim firmasında alış faturası satış faturasından daha çok satır taşır ve stok maliyetini doğrudan belirler. Lisans ücreti olmayan bir ERP ile gelen faturaların nasıl çekildiğini, alış faturasına nasıl çevrildiğini ve nerede hata yapıldığını aşağıda sıraladık. Giden taraf için e-Fatura ve e-Arşiv kesme yazısına bakabilirsiniz.

Gelen e-Faturalar (961): Entegratörden gelen faturalar; cari eşleşme, kabul/red ve tek tıkla alış faturası oluşturma.Tam boyut
Gelen e-Faturalar (961) · Entegratörden gelen faturalar; cari eşleşme, kabul/red ve tek tıkla alış faturası oluşturma.

Gelen e-fatura nedir ve nereye düşer?

Gelen e-fatura, tedarikçinizin sizin adınıza düzenlediği ve GİB üzerinden entegratörünüzün gelen kutusuna bırakılan elektronik faturadır. Belge size kâğıt olarak değil, UBL-TR biçiminde bir veri dosyası ve onun görseli olarak ulaşır. Tedarikçi "faturayı kestim" dediğinde belge çoktan entegratörünüzdedir; sizin onaylamanızı beklemez.

Bu noktada üç şey aynı anda doğrudur. Belge yasal olarak size ulaşmıştır. Belge henüz muhasebenizde yoktur. Belgedeki mal ya depoya girmemiştir ya da haftalar önce girmiştir. Gelen e-faturayı işlemek, bu üçünü birbirine bağlamak demektir: entegratördeki kaydı, muhasebedeki alış faturasını ve depodaki mal kabulünü.

Paket ERP, açık kaynak ERP ya da ücretsiz ERP fark etmez; program bu bağlantıyı kuramıyorsa iş yine portaldan indirip elle yazmaya döner. Seçim yaparken sorulacak soru şudur: program gelen belgeyi entegratörden kendisi çekiyor mu, yoksa yalnız gönderiyor mu?

Portaldan indirip elle yazmak neden pahalıya gelir?

Elle yazılan alış faturası üç ayrı maliyet doğurur: zaman, hata ve kopukluk. Ücretsiz ERP kullanan firmada bu maliyetler lisans bedelinin yerini alır; program bedava, emek değil. Zaman kısmı görünürdür; on satırlık fatura beş dakika alır, yüz fatura bir iş günü eder. Hata kısmı daha sinsidir. Satırdaki miktar ya da fiyat yanlış girildiğinde stok maliyeti yanlış çıkar, bu maliyet ürün ağacı üzerinden mamule yürür ve satış fiyatına kadar ulaşır. Kopukluk ise şudur: portaldaki belge ile programdaki kayıt arasında bağ yoktur; hangi faturanın işlendiği, hangisinin unutulduğu ay sonunda iki liste karşılaştırılarak bulunur.

Bir de süre sorunu var. Ticari fatura profiliyle gelen belgeye GİB'in belirlediği süre içinde kabul ya da ret yanıtı verilmesi gerekir; süre dolduğunda belge kabul edilmiş sayılır. Portala haftada bir bakan firma bu süreyi kaçırır. Yanlış kesilmiş faturayı sonradan reddetme hakkı kalmaz; düzeltme iade faturasıyla yapılır, bu da iki belge, iki kayıt ve iki KDV satırı demektir.

Sahadan not

Gelen belge tarafını canlıya almak gönderimden daha az risklidir; okumak yasal işlem değildir. Bu yüzden yeni kurulumda gelen taraftan başlayan firmalar entegratör bağlantısını birkaç günde doğrular ve gönderimi ondan sonra açar. İlk haftada en çok zaman alan iş, tedarikçi stok kodlarıyla kendi kodlarını eşlemektir; bu eşleme bir kez yapılır ve sonraki faturalarda hatırlanır.

Gelen e-fatura ERP'de hangi adımlardan geçer?

Beş adımdan: çekme, cari eşleme, kontrol, alış faturasına çevirme ve yanıt. Programlar arasında düğme adları değişir ama sıra değişmez; ücretsiz ERP programında da paket üründe de aynı beş adım yürür.

  1. Çekme. Program entegratöre bağlanır, son günlerin gelen belgelerini alır; UBL ve PDF'i kendi arşivine yazar. Bu adım elle tetiklenebilir ya da belirli aralıkla kendiliğinden çalışır.
  2. Cari eşleme. Gönderenin vergi numarası cari kartlarla karşılaştırılır. Eşleşen belge doğrudan cariye bağlanır; eşleşmeyen için bir kez cari seçilir, sonraki belgelerde aynı vergi numarası kendiliğinden bulunur.
  3. Kontrol. Satırlar, miktarlar, fiyatlar ve KDV; siparişle ve mal kabulle karşılaştırılır. Sac faturası kilogram, sipariş kilogram, ama irsaliye adet yazıyorsa bu adımda yakalanır.
  4. Alış faturasına çevirme. Belgeden alış faturası taslağı açılır: satırlar, miktarlar, fiyatlar dolu gelir. Kullanıcı stok kartlarını eşler, depoyu seçer, kaydeder. Stok maliyeti, cari borç ve muhasebe fişi bu kayıtla oluşur.
  5. Yanıt. Ticari faturaya kabul ya da ret gönderilir. Temel faturada bu adım yoktur.

Dördüncü adımdaki "dolu gelir" ifadesi önemli. Tedarikçinin stok kodu sizinkiyle aynı değildir; program ilk faturada eşleştirmeyi ister, sonrakilerde hatırlar. İlk ay bu eşleştirme zaman alır, ikinci ay büyük ölçüde kendiliğinden yürür.

Ticari fatura ile temel fatura arasındaki fark nedir?

Ticari faturaya kabul ya da ret yanıtı verilir; temel faturaya verilmez. Profili tedarikçi keserken seçer, siz gelen belgede görürsünüz.

ProfilYanıtYanlış faturada ne yapılırNe zaman tercih edilir
Temel faturaVerilmezİade faturası ya da tedarikçinin düzeltme yolu; sistem dışı mutabakatFiyat ve miktarın önceden netleştiği alımlar
Ticari faturaSüresi içinde kabul ya da retRet yanıtı, gerekçesiyleMiktar ve fiyatın teslimde kesinleştiği alımlar, fason işleri

Üretim firmasında fason faturaları çoğunlukla ticari profille gelir; kaplamacı adet üzerinden keser, sizin sayımınız farklı çıkabilir. Ret yanıtı bu farkın belgeye yazıldığı yerdir. Gerekçe kısa ve somut olmalı: "irsaliye 1240 adet, fatura 1300 adet" gibi. Gerekçesiz ret karşı tarafta telefon trafiği doğurur.

Ret yanıtı yasal bir işlemdir ve geri alınmaz. Bu yüzden programda kabul/ret düğmesinin canlı mı test mi olduğu açıkça görünmelidir. Gönderim canlıya alındığında yanıt tarafının kendiliğinden canlıya geçmemesi, ilk haftalarda yanlışlıkla ret gönderilmesini önler.

Alış faturasına çevirirken nelere dikkat edilir?

Satırlar hazır gelince dikkat miktar yazmaya değil karşılaştırmaya gider. Karşılaştırılacak yerler şunlar:

KontrolNeden
İrsaliye bağlantısıMal önce irsaliyeyle girdiyse fatura o irsaliyeye bağlanmalı; yoksa stok iki kez girer
Stok kartı eşlemeTedarikçi kodu ile sizin kodunuz farklıdır; yanlış karta giren rulo sayımda açık verir
BirimKilogram, adet, metre; tedarikçi kilogram keser, siz adet tutuyorsanız dönüşüm gerekir
Fiyat ve sözleşmeSipariş ya da sözleşme fiyatıyla karşılaştırın; fark varsa ret ya da fiyat farkı belgesi
KDV, istisna, tevkifatTevkifatlı gelen faturada kod ve oran satırdan okunmalı; muhasebe kaydı farklı işler
Döviz ve kurDövizli faturada TL karşılık kurla girer; kurun hangi güne ait olduğu belli olmalı
Stok mu gider miNakliye, elektrik, bakım faturası stok değil gider; karar satır bazında verilir

Bu tablo yeni bir şey söylemiyor; kâğıt faturada da aynıydı. Değişen, kontrolü belgeyi yazarken değil belgeyi okurken yapmanız. Mal kabulde lot ve kalite kaydı tutuyorsanız irsaliye bağlantısı zaten kurulmuştur; bunun için giriş kalite yazısına, tevkifatlı satırlar için tevkifatlı fatura yazısına bakabilirsiniz.

Gelen belgeler nerede saklanır, mali müşavire ne gider?

Gelen belgenin UBL'i ve PDF'i alış faturasının yanında durmalıdır; masaüstündeki bir klasörde değil. Fatura açıldığında görsel bir tıkla görünmeli, belge yedeğin içinde olmalıdır. Entegratör de saklar, ama saklama süresi ve sorumluluk mevzuata göre firmanındır; kendi kopyanız her zaman elinizde olsun.

Mali müşavir için gelen e-fatura işinin sonu muhasebe fişidir: satıcılar hesabına alacak, stok ya da gider hesabına borç, indirilecek KDV ayrı satırda. Alış faturası kaydedilince fiş kendiliğinden kesiliyorsa müşavirin işi fişleri yeniden girmek değil, kontrol etmektir. Ay sonunda KDV beyannamesi hazırlığı bu fişlerden beslenir. İş bölümünün ayrıntısı mali müşavirle çalışma yazısında.

Ücretsiz ERP seçerken burada da aynı soru geçerli: gelen belge arşivi ve fişler dışa alınabiliyor mu? Bir gün program değiştirdiğinizde beş yıllık gelen fatura arşivinin sizinle gelmesi gerekir.

PakERP One'da gelen e-fatura akışı

PakERP One'da gelen belgeler Satınalma menüsünden çekilir ve tek düğmeyle alış faturasına çevrilir. Program ve bulut sunucu ücretsizdir; entegratör bedeli firmanın Digital Planet ya da Sovos sözleşmesine bağlıdır.

  1. 965 Entegratör Ayarları: gönderim, gelen (okuma) ve gelen yanıtı (kabul/ret) üç ayrı anahtarla canlıya alınır. Yeni kurulumda önce yalnız Gelen canlıya alınır. Durum rozeti ilgili her ekranın üstünde yazar.
  2. 961 Gelen E-Faturalar: "GİB'den Al" son günlerin belgelerini çeker; "Otomatik" işaretliyse ekran açıkken belirli dakikada bir (varsayılan 15) kendisi alır. Gönderici VKN'si cari kartla eşlenir; eşleşmeyende "Cari Eşleştir" bir kez yapılır.
  3. Alış Faturası Oluştur: belgeden 201 Alış Faturası taslağı açılır, satırlar ve fiyatlar dolu gelir. Dövizli faturada kur, belge tarihinden önceki iş gününün TCMB kurudur. Gelen belgenin UBL ve PDF'i faturanın Ekler sekmesinde durur.
  4. 963 Gelen E-Fatura Kabul / Ret: ticari faturalar "Kalan Gün" kolonuyla listelenir; "Seçilenleri Kabul Et" ve "Seçilenleri Reddet" düğmeleri yanıt anahtarı TEST iken GİB'e gitmez.
  5. 1004 Gelen E-İrsaliyeler: aynı akışla çekilir, 202 Alış İrsaliyesi taslağı açar; mal kabul ve çoklu lot girişi buradan devam eder.
  6. 964 Mükellef Sorgulama: "Tüm Carileri Sorgula" ile tedarikçilerin mükellefiyet durumu toplu güncellenir.

Modül özeti e-Belge modülü sayfasında, ekran adımları e-Belge kılavuzunda.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Gelen e-faturalar programa nasıl alınır?
Program entegratörün gelen belge servisine bağlanır ve son günlerin faturalarını UBL ve PDF olarak çeker. Bunun için entegratör ayarlarında gelen (okuma) yönünün açık olması yeterlidir; okuma yasal işlem olmadığı için canlıya almak güvenlidir.
Gelen e-fatura alış faturasına otomatik dönüşür mü?
Taslak olarak dönüşür. Satırlar, miktarlar ve fiyatlar belgeden gelir; kullanıcı stok kartlarını eşler, depoyu seçer ve kaydeder. Kayıtla birlikte stok, cari ve muhasebe fişi oluşur.
Gelen e-faturayı reddetmek için ne yapmalı?
Yalnız ticari profille gelen fatura reddedilebilir. GİB'in belirlediği süre içinde gerekçesiyle ret yanıtı gönderilir; süre dolarsa belge kabul edilmiş sayılır ve düzeltme iade faturasıyla yapılır.
Temel fatura reddedilebilir mi?
Sistem üzerinden ret yanıtı verilemez. Yanlış kesilmiş temel fatura için tedarikçiyle mutabakat yapılır; düzeltme iade faturası ya da tedarikçinin düzenleyeceği yeni belgeyle olur.
Gelen e-faturaları saklamak zorunlu mu?
Evet, elektronik belge mevzuattaki süre boyunca saklanır. Entegratör de saklar ama sorumluluk firmanındır; belgenin UBL ve PDF'inin alış faturasının yanında ve yedeğin içinde durması gerekir.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.