1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Dövizli e-Fatura Nasıl Kesilir
e-Belge Rehberi · e-Fatura

Dövizli e-Fatura Nasıl Kesilir: Para Birimi, Kur Bilgisi, TL Karşılığı ve Kur Farkı

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

e-Fatura euro, dolar ya da başka bir döviz cinsinden düzenlenebilir. Belgede para birimi, kullanılan döviz kuru ve tutarların Türk lirası karşılığı yer almalıdır; kur bilgisi eksik dövizli fatura entegratör doğrulamasında reddedilir. KDV, döviz tutarının TL karşılığı üzerinden hesaplanır. Tahsilat farklı bir kurla yapılırsa oluşan kur farkı için ayrıca belge düzenlenmesi gerekebilir.

Avrupa'ya parça satan ya da yurt içindeki müşterisiyle euro üzerinden fiyat anlaşan bir üretim firması için dövizli fatura istisna değil kuraldır. Çelik, alüminyum ve kalıp malzemesi döviz bazlı fiyatlanır; müşteri de bunu bildiği için teklifi euro ister. Kâğıt faturada dövizli satış, faturanın altına kur ve TL karşılığını yazmakla çözülürdü. e-Faturada ise bu bilgilerin belgenin belirli alanlarına, doğru biçimde yazılması gerekir.

Bu yazı dövizli e-Faturanın nasıl kesildiğini, hangi bilgilerin zorunlu olduğunu, kurun nasıl seçildiğini ve tahsilatta ortaya çıkan kur farkının nasıl ele alındığını anlatıyor. Yurt dışına mal ihracatı yapıyorsanız ihracat faturası e-Fatura ile nasıl kesilir yazısına da bakın.

Satış faturası (101): İrsaliyeden faturaya dönüşüm; KDV, vade ve toplamlar otomatik, e-Fatura tek tıkla.Tam boyut
Satış faturası (101) · İrsaliyeden faturaya dönüşüm; KDV, vade ve toplamlar otomatik, e-Fatura tek tıkla.

e-Fatura döviz cinsinden kesilebilir mi?

Evet. e-Fatura belgesinin para birimi alanı, Türk lirası dışında euro, dolar, sterlin gibi döviz kodlarını kabul eder. Yurt içindeki bir müşteriye de döviz cinsinden fatura kesmek mümkündür; para birimini taraflar arasındaki anlaşma belirler.

Ancak vergi hesabı Türk lirasıyla yapılır. KDV matrahı, hesaplanan KDV ve beyannameye girecek tutarlar TL'dir. Bu yüzden dövizli e-Faturada iki dünya birlikte yaşar: müşteri tutarı euro olarak görür ve öder, vergi idaresi ise TL karşılığına bakar. Belgenin ikisini de doğru göstermesi gerekir.

Dövizli faturanın en sık kesildiği durumlar şunlardır: ihracat, ihraç kaydıyla teslim, yurt içinde döviz bazlı sözleşmeyle yapılan satışlar ve yabancı bir firmanın Türkiye'deki şubesine yapılan satışlar. Hangi senaryonun ve fatura tipinin seçileceği işlemin niteliğine bağlıdır; ayrıntılar e-Fatura tipleri ve senaryoları yazısındadır.

Dövizli e-Faturada hangi bilgiler zorunludur?

UBL-TR yapısında dövizli faturanın taşıması gereken bilgiler şunlardır:

BilgiNerede dururNot
Belge para birimiBelge başlığıEUR, USD gibi uluslararası kod
Döviz kuruKur bilgisi bölümüKaynak ve hedef para birimi, kur değeri, kur tarihi
Satır tutarlarıFatura satırlarıBelge para biriminde
KDVVergi bölümüBelge para biriminde ve TL karşılığıyla
ToplamlarToplamlar bölümüBelge para biriminde; TL karşılığı açıklamada da gösterilebilir

Kur bilgisi bölümü en sık atlanan kısımdır. Bazı programlar TL faturada bu bölümü hiç yazmaz ve dövizli faturada da unutur; entegratör bu belgeyi "döviz cinsinden faturalarda kur bilgisi zorunludur" benzeri bir mesajla reddeder. Belgenin teknik alanlarını merak ediyorsanız UBL-TR nedir yazısına bakabilirsiniz.

Faturanın görselinde, yani PDF'de, kurun ve TL karşılığının okunur biçimde yer alması da müşterinin ve sizin muhasebenizin işini kolaylaştırır. Görsel düzen için e-Fatura tasarımı ve XSLT şablonu yazısına bakın.

Sahadan not

Euro ile çalışan yan sanayi firmalarında en sık sorun, kurların programa birkaç gün işlenmemesi oluyor. Kur tablosunun her iş günü kendiliğinden dolduğu bir düzen kurulduktan sonra, ay sonu mutabakatlarında çıkan küçük TL farkları neredeyse tamamen kayboluyor.

Dövizli faturada hangi kur kullanılır?

Bu, dövizli faturanın en çok sorulan sorusudur ve cevabı iki parçalıdır: hangi kaynak ve hangi gün. Uygulamada kaynak olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın ilan ettiği kurlar esas alınır. Hangi günün kurunun ve hangi kur türünün, yani alış ya da satış kurunun kullanılacağı ise KDV ve vergi usul düzenlemelerinde yer alır ve işlemin türüne göre farklı yorumlanabilir.

Bu yüzden kesin bir kural yazmak yerine şunu öneriyoruz: firmanızın dövizli satışlarda hangi kuru kullanacağını mali müşavirinizle bir kez netleştirin, kararı yazılı hale getirin ve programınızı bu karara göre ayarlayın. Her faturada kuru elle seçmek hem yavaştır hem tutarsızlık yaratır.

Dikkat edilmesi gereken bir nokta da teslim tarihi ile fatura tarihinin farklı olduğu durumlardır. Mal pazartesi sevk edilip fatura perşembe kesilirse kurun hangi tarihe göre belirleneceği önemlidir; vergiyi doğuran olay teslimdir. İrsaliyeden faturaya geçerken kurun irsaliye tarihine göre mi fatura tarihine göre mi alındığını programınızda kontrol edin. 7 gün içindeki tarih farkının ayrıntıları için fatura düzenleme süresi yazısına bakın.

Dövizli e-Fatura adım adım nasıl kesilir?

  1. Cari kartın para birimini kontrol edin. Müşteriyle euro üzerinden çalışılıyorsa cari kartta da çalışma para birimi euro olmalıdır; böylece fatura, cari hesap ve tahsilat aynı para biriminde izlenir.
  2. Kurları güncel tutun. TCMB kurlarının programa her iş günü alındığından emin olun. Kur tablosunda boş gün kalırsa program eski bir kuru kullanabilir.
  3. Faturayı döviz cinsinden açın. Para birimini seçin; kur, belge tarihine ya da kaynak irsaliyenin tarihine göre gelmelidir.
  4. Fiyatları döviz olarak girin. Fiyat listesi ya da sözleşme euro ise satıra euro fiyat gelir; TL karşılığı satırda ayrıca görünür.
  5. KDV'yi ve toplamları kontrol edin. KDV döviz tutarının TL karşılığı üzerinden hesaplanır; belge her iki para biriminde tutarlı olmalıdır.
  6. Gönderin ve görseli inceleyin. Faturanın PDF'inde para birimi, kur ve TL karşılığının okunur olduğunu kontrol edin.

İhracat ve ihraç kayıtlı satışta bu adımlara istisna kodu ve senaryo seçimi eklenir; KDV hesaplanmaz ama kur bilgisi yine zorunludur.

Faturayı göndermeden önce son bir kontrol yapın: müşterinin siparişindeki euro fiyat ile faturadaki euro fiyat aynı mı, TL karşılığı beklenen büyüklükte mi? Kur alanına yanlışlıkla 1 yazılmış bir dövizli fatura, TL karşılığı gülünç derecede küçük bir belge üretir ve bu hata çoğu zaman ancak beyanname hazırlanırken fark edilir.

Dövizli faturada KDV ve TL karşılığı nasıl hesaplanır?

Temsili rakamlarla yurt içi bir müşteriye euro cinsinden kalıp yedek parçası satışı:

KalemEuroKurTL karşılığı
Matrah10.000,00 EUR45,0000450.000,00 TL
KDV (%20)2.000,00 EUR45,000090.000,00 TL
Toplam12.000,00 EUR45,0000540.000,00 TL

Kur değeri hesabı göstermek için seçilmiş temsili bir rakamdır; gerçek faturada o günün geçerli kuru kullanılır. Beyannameye giren tutarlar TL sütunudur: 450.000 TL matrah ve 90.000 TL hesaplanan KDV. Müşterinin cari hesabında ise alacak 12.000 EUR olarak izlenir.

Yuvarlama farkına dikkat edin. KDV önce döviz olarak hesaplanıp kurla çevrildiğinde ve doğrudan TL matrah üzerinden hesaplandığında kuruş farkı çıkabilir. Hangi yöntemin kullanıldığı programdan programa değişir; önemli olan belgede gösterilen TL tutarlarla muhasebe kaydının aynı olmasıdır.

Kur farkı faturası ne zaman gerekir?

Müşteri 12.000 EUR'luk faturayı 30 gün sonra öder; o gün kur 46,0000 olmuşsa tahsil edilen TL tutar faturadakinden fazladır. Bu fark kur farkıdır ve vergi açısından ayrıca değerlendirilir. Genel uygulamada, döviz cinsinden yapılan satışın bedeli sonradan farklı kurla tahsil edildiğinde oluşan kur farkı KDV matrahını etkiler ve satıcının kur farkı faturası düzenlemesi gerekir. Kur düşerse alıcının düzenlemesi gereken belge gündeme gelir.

Kur farkının hangi durumda faturalanacağı, ihracat ve ihraç kayıtlı satışta nasıl ele alınacağı ve muhasebede hangi hesaplara yazılacağı konusunda mali müşavirinizin görüşünü alın. Dövizli cari hesaplarda kapatılmamış kur farklarının bakiyeyi nasıl yanıltıcı gösterdiğini dövizli cari ve kur farkı yazısında ayrıca anlattık.

Dövizli e-Faturada sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Kur bilgisini yazmamak: entegratör doğrulamasında ret. En kolay fark edilen hatadır.
  • Eski kuru kullanmak: kur tablosu birkaç gün güncellenmediğinde program son bilinen kuru kullanır. Belge geçer ama TL karşılığı yanlıştır.
  • İrsaliye TL, fatura euro: irsaliyesi TL kesilmiş bir sevkiyattan euro fatura oluştururken fiyatların yeniden çevrilmesi gerekir; dikkat edilmezse TL fiyat euro diye yazılır.
  • İade faturasında farklı kur: dövizli bir faturanın iadesinde kurun nasıl belirleneceği ayrıca değerlendirilmelidir; iade faturası nasıl kesilir yazısına bakın.
  • Cari para birimi ile faturanın uyuşmaması: euro fatura TL cariye işlenince bakiye her kur değişiminde farklı görünür.

PakERP One'da dövizli e-Fatura

PakERP One dövizli satışı fiyattan faturaya ve cari ekstreye kadar aynı para biriminde izler. Program ücretsizdir; e-Fatura gönderimi Digital Planet / Sovos özel entegratör bağlantısıyla yapılır ve entegratör hizmet bedeli entegratöre aittir.

  • Döviz kurları: TCMB kurları her iş günü programa alınır; eksik kalan günler tek düğmeyle doldurulabilir. Belgede varsayılan kur, bir önceki iş gününün TCMB kurudur ve değiştirilebilir.
  • 101 Satış Faturası: para birimi seçilince kur kendiliğinden gelir; satırlarda döviz fiyatın yanında TL karşılığı görünür, toplamlarda ödenecek tutarın TL karşılığı gösterilir.
  • İrsaliyeden faturaya: 102 Satış İrsaliyesinden "Faturalaştır" ile oluşan faturada para birimi cari kartın para biriminden, kur irsaliye tarihine göre alınır.
  • e-Fatura: döviz cinsinden her faturada kur bilgisi belgeye yazılır; kur girilmemiş dövizli fatura gönderime alınmaz.
  • Cari ekstre: cari hesap döviz bazında FIFO mantığıyla izlenir; kapatılmamış kur farkı ayrıca görünür.

Ayrıntılar için e-Belge modülü ve finans modülü sayfalarına bakabilirsiniz.

Konuyla ilgili: Dış Ticaret Programı: Teklif, Proforma, Sevk, Fatura, İhracat Bedeli Nasıl Tahsil Edilir, Döviz Nasıl Bozdurulur?.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Yurt içindeki müşteriye euro fatura kesilebilir mi?
Evet. Para birimini taraflar arasındaki anlaşma belirler. Ancak KDV ve beyanname tutarları TL karşılığı üzerinden hesaplanır.
Dövizli e-Faturada kur bilgisi zorunlu mu?
Evet. Döviz cinsinden düzenlenen faturada kur bilgisi ve TL karşılıkları belgede yer almalıdır; eksik olursa entegratör doğrulamasında reddedilir.
Dövizli faturada hangi günün kuru kullanılır?
Uygulamada TCMB kurları esas alınır. Hangi günün ve hangi kur türünün kullanılacağını işlemin niteliğine göre mali müşavirinizle netleştirip programınızı buna göre ayarlayın.
Kur farkı faturası kim keser?
Genel uygulamada kur yükselip satıcı lehine fark oluştuğunda satıcı, kur düşüp alıcı lehine fark oluştuğunda alıcı belge düzenler. Ayrıntıyı işlemin türüne göre mali müşavirinizle teyit edin.
İhracat faturasında da kur yazılır mı?
Evet. İhracat faturası KDV istisnalı olsa da döviz cinsinden düzenlendiği için kur bilgisi ve TL karşılığı belgede bulunur.
PE
PakERP One Ekibie-Fatura ve e-Belge rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

e-Faturayı PakERP One ile ücretsiz kesin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.