Nakit akışı takibi, önümüzdeki haftalarda kasaya ve bankaya girecek parayla çıkacak parayı gün sırasına dizip hafta sonu bakiyesini önceden görmektir. Girişler vadesi gelen faturalardan ve portföydeki çeklerden, çıkışlar tedarikçi borçlarından, verilen çeklerden ve maaş gibi takvimli giderlerden kurulur. Ücretsiz ERP tahmin yapmaz; ama açık evrak, çek vadesi ve kasa-banka bakiyesini tek yerden verir, tablo bu veriyle kurulur.
Nakit akışı, belirli bir dönemde kasaya ve bankaya girecek parayla çıkacak paranın gün sırasına dizilmiş hâlidir. Kâr değildir. Kârlı bir ay kapatıp maaş günü bankada para bulamayan firma kârı takip ediyordur, nakdi değil.
Üretim firmasında bu ayrım her ay yeniden yaşanır. Satış altmış gün vadeli, sac peşin, fasoncu ay sonunda, maaş ayın ilk haftası. Sipariş arttıkça para azalır; çünkü hammadde önce ödenir, mamul sonra tahsil edilir. Ücretsiz ERP nakit tahmini yapmaz, ama tahminin hammaddesini verir: vadesi gelen alacak ve borç, portföydeki çekler, kasa ve banka bakiyesi. Haftalık tablo bu hammaddeden kurulur.
Tam boyutİçindekiler
- Nakit akışı ile kâr arasındaki fark nedir?
- Nakit akışı tablosu hangi kalemlerden kurulur?
- Haftalık nakit akışı tablosu nasıl hazırlanır?
- Tahsilat tahmini neden hep iyimser çıkar?
- Nakit açığı görülünce ne yapılır?
- Ücretsiz ERP nakit akışı takibine ne katar?
- PakERP One'da nakit akışının kalemleri nereden alınır?
- Sık sorulan sorular
Nakit akışı ile kâr arasındaki fark nedir?
Kâr fatura kesildiğinde doğar, nakit para hesaba geçtiğinde. Aradaki süre üretim firmasında haftalarla ölçülür ve bu sürede firmanın parası müşterinin kasasında durur. Vadeli satış, adı konmamış bir kredidir; müşteriye verilen her altmış gün, tedarikçiden alınan peşin sacın bedeli kadar bankadan eksilir.
Bir de stokta bağlı para vardır. Rulo alındı, kesildi, preslendi, kaplamaya gitti, geldi, palette bekliyor. Bu zincirin her halkasında ödeme yapıldı ama tek kuruş tahsilat olmadı. Gelir tablosu bu dönemde kâr gösterebilir; banka hesabı göstermez. Nakit akışı takibi, bu iki tablo arasındaki boşluğu her hafta ölçme işidir.
Ön muhasebe programı ya da ücretsiz ERP fark etmez; kâr raporu ile nakit tablosu ayrı iki sorudur ve ikisine de ayrı bakılır. Kârı muhasebe ay kapandıktan sonra söyler; nakdi finans sorumlusu cuma günü, gelecek haftalar için söylemek zorundadır.
Nakit akışı tablosu hangi kalemlerden kurulur?
Tablo bir açılış bakiyesi, giriş kalemleri ve çıkış kalemlerinden oluşur; her kalemin bir kaynağı vardır. Kaynağı belge olan kalemler programdan gelir, kaynağı takvim olan kalemler elle yazılır.
| Kalem | Yön | Kaynağı |
|---|---|---|
| Açılış bakiyesi | Başlangıç | Kasa ve banka hesaplarının o günkü toplamı |
| Vadesi gelen müşteri faturaları | Giriş | Açık alacak kalemleri, vade tarihine göre |
| Portföydeki çek ve senetler | Giriş | Çek vadesi (tahsile verme süresi eklenir) |
| Vadesi gelen tedarikçi faturaları | Çıkış | Açık borç kalemleri, vade tarihine göre |
| Verilen çekler | Çıkış | Çek vadesi, banka hesabı bazında |
| Maaş, SGK, kira, enerji | Çıkış | Takvim; belge doğmadan önce bilinir, elle yazılır |
| Vergi ve beyanname ödemeleri | Çıkış | Mali müşavirin verdiği takvim |
| Kredi taksiti ve yatırım | Çıkış | Ödeme planı |
Sık yapılan hata, yalnız belgeli kalemleri yazıp maaş ve SGK gibi takvimli kalemleri unutmaktır. Bu kalemler ay içinde en büyük çıkışlardır ve hiçbir faturaya bağlı değildir. Kasa ve banka tarafının nasıl tutulacağı kasa ve banka hareketleri yazısında.
Nakit sıkışıklığı yaşayan üretim firmalarında en sık görülen tablo şudur: sevk edilmiş ama faturalanmamış irsaliyeler haftalarca bekler, vade de o kadar geç başlar. İkinci sırada, tahsile verilmeyip kasada bekleyen çekler gelir. İkisi de programda görünür; bakılmadığı için para gecikir.
Haftalık nakit akışı tablosu nasıl hazırlanır?
Cuma öğleden sonra, bir saat. Tablo her hafta aynı sırayla kurulur ve önceki haftanın tahmini gerçekleşenle karşılaştırılır.
- Açılış bakiyesi: kasa ve tüm banka hesaplarının o günkü toplamı. Bankadaki rakam programdaki rakamla tutmuyorsa önce o fark bulunur.
- Hafta kolonları: önümüzdeki haftalar yan yana; kaç hafta ileri bakılacağı firmanın vade yapısına göre seçilir.
- Alacak girişleri: açık müşteri faturaları vade haftasına yazılır; her müşterinin gecikme alışkanlığı kadar ileri kaydırılır.
- Çek girişleri: portföydeki çekler vade haftasına; bankaya tahsile verme süresi eklenir.
- Borç çıkışları: açık tedarikçi faturaları ve verilen çekler vade haftasına.
- Takvimli çıkışlar: maaş, SGK, kira, enerji, vergi; her ay aynı haftaya.
- Hafta sonu bakiyesi: açılış artı girişler eksi çıkışlar; eksiye düşen hafta kırmızı işaretlenir.
- Karşılaştırma: geçen hafta tahmin edilen girişlerin ne kadarı geldi? Fark, sonraki tahminin düzeltme payıdır.
Tablo Excel'de kurulabilir; önemli olan her kalemin programdan aynı süzgeçle çekilmesidir. Süzgeç her hafta elle kurulursa tablo ikinci ayda terk edilir.
Tahsilat tahmini neden hep iyimser çıkar?
Çünkü tahmin vade tarihine göre yapılır, para ise müşterinin ödeme gününe göre gelir. İkisi aynı gün değildir. Altmış gün vadeli müşteri fiilen yetmiş beşinci günde ödüyorsa, tabloya altmışıncı gün yazılan giriş iki hafta geç gelir ve o iki haftada maaş ödenir.
İkinci neden çeklerdir. Çekin vadesi ile paranın hesaba geçmesi arasında tahsile verme süresi vardır; karşılıksız çıkma ihtimali ayrı bir sorundur. Üçüncü neden kesintilerdir: iade faturası, fiyat farkı, müşterinin tek taraflı düştüğü tutar. Bunların hepsi tahmini aşağı çeker, hiçbiri yukarı çekmez.
Çözüm, müşteri bazında ortalama gecikmeyi ölçüp tahmine eklemektir. Bu ölçünün kaynağı yaşlandırma raporudur; hangi müşterinin hangi kovada ne kadar beklediği alacak yaşlandırma yazısında. Çek tarafı için çek ve senet takibi rehberine bakın.
Nakit açığı görülünce ne yapılır?
Açık görüldüğü hafta değil, tabloya ilk düştüğü hafta harekete geçilir; nakit akışı takibinin asıl faydası bu birkaç haftalık öngörüdür. Sahada sırasıyla şunlar yapılır:
- Faturalanmamış irsaliyeler: sevk edilmiş ama faturası kesilmemiş mal, vadesi bile başlamamış alacaktır. Önce bunlar faturalanır.
- Erken tahsilat görüşmesi: büyük müşteriyle vadesi yaklaşan faturalar için görüşülür; küçük bir erken ödeme indirimi bazen kredi faizinden ucuzdur, karar mali müşavirle alınır.
- Ödeme takvimi: tedarikçiyle vade yeniden konuşulur; sürpriz yapmak yerine bir hafta önceden aramak ilişkiyi korur.
- Çek portföyü: portföydeki çeklerin vadeleri açığın düştüğü haftaya göre yeniden okunur.
- Stok: fazla alınmış hammadde ve yavaş dönen mamul, bağlı paranın en büyük kalemidir; satınalma bir sonraki haftanın siparişini buna göre kısar.
Bankayla konuşma da bu listenin parçasıdır; ama açık gerçekleşmeden önce, elde tabloyla gidilir. Bu beş adımın hiçbiri program gerektirmez; gerektirdiği şey, açığın hangi haftaya düştüğünü önceden bilmektir. Ücretsiz ERP burada devreye girer: faturalanmamış irsaliye listesi, açık evrak ve çek vadeleri tek yerden okunduğunda tabloyu kurmak bir saatlik iş olur, kaynak dosyaları toplamak günlerce sürmez.
Ücretsiz ERP nakit akışı takibine ne katar?
Tek şey katar ama o şey belirleyicidir: tablonun her belgeli kalemi aynı veritabanından, aynı kuralla gelir. Fatura kesildiği an vadesi hesaplanır, tahsilat girildiği an açık kalem kapanır, çek portföye alındığı an vadesiyle listeye düşer. Excel'de bu üç bilgi üç ayrı dosyadan kopyalanır ve biri her zaman eskidir.
Ücretsiz ERP seçerken şu sorulara "evet" alın: açık kalemler vade tarihiyle listelenebiliyor mu, tahsilat en eski faturayı kapatıyor mu (FIFO), çek ve senet vadeleri aylara göre dökülebiliyor mu, seçilen bir günde vadesi dolmuş borçlar tek listede görülebiliyor mu, kasa ve banka bakiyesi anlık mı, listeler Excel'e alınabiliyor mu. Bunların hepsi lisans bedeli olmayan bir programda da bulunabilir; freemium modellerde finans raporlarının ücretli pakette kalıp kalmadığını sorun. Takvimli giderleri (maaş, SGK, kira) yine elle yazacaksınız; hiçbir ERP bordro kesilmeden maaş çıkışını bilemez.
PakERP One'da nakit akışının kalemleri nereden alınır?
PakERP One'da nakit akışı tablosunun belgeli kalemleri finans ekranlarından ve Raporlar ▾ menülerinden Excel'e alınır; program ve bulut sunucu ücretsizdir.
- 808 Ödeme / Tahsilat Planı: vadesi gelen ve geçen açık evrak; cari, satış elemanı, belge, vade, tutar, ödenen, kalan ve gecikme günü. Aynı ekranın Tarihli Ödeme Listesi raporu, seçilen günde vadesi dolmuş tedarikçi borçlarını verir; geçmiş bir tarih verilirse o günkü durum yeniden hesaplanır.
- 803 Yaşlandırma ekranında Tahsil Edilecek / Ödenecek Faturalar (FIFO Açık Evrak) raporu: belge bazlı açık kalemler, vade ve gecikme günü, cari alt toplamı.
- 815 Çek / Senet Pozisyon Listesi: portföydeki, bankadaki ve ciro edilmiş çekler aylara göre gruplu; 810 Müşteri Çekleri ekranında durum ve vade.
- 821 Kasa ve 831 Banka: yürüyen bakiye; 823 Kasa / Banka Muavin Dökümü tüm hesapların giriş ve çıkışını tek listede verir.
- 855 Tahsilat, 856 Tediye ve 857 Virman: fiş onaylanınca cari, kasa ya da banka ve muhasebe hareketi aynı anda işlenir; tablo ertesi sabah günceldir.
- 133 Faturalanmamış İrsaliyeler: 101 Satış Faturaları listesinde Raporlar ▾ altında; vadesi başlamamış alacağın listesi.
- Çalışma Alanım, Bugün paneli: vadesi geçen alacak ve borç ile bugün vadeli çek ve senet kartları; tıklanınca ilgili ekran açılır.
- 851 Cari Konsol: tek müşteri için bakiye, açık sipariş, faturalanmamış irsaliye ve portföydeki çekler bir arada.
Finans ekranlarının tamamı Finans modül sayfasında.
Konuyla ilgili: Bütçe ve Gerçekleşen Karşılaştırması Nasıl Yapılır?, Sipariş Avansı Nasıl Takip Edilir? Faturayla Kapatma, Nakit Dönüşüm Süresi ve İşletme Sermayesi Hesabı, Banka Kredisi ve Faiz Gideri Nasıl Kaydedilir?, Nakit Dönüşüm Süresi Hesaplama: DSO, DIO ve DPO.