1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Banka Kredisi ve Faiz Gideri Nasıl Kaydedilir
Muhasebe Rehberi · Kasa ve Banka

Banka Kredisi ve Faiz Gideri Muhasebede Nasıl Kaydedilir?

PakERP One Ekibi 9 dk okuma
Kısa cevap

Kullanılan banka kredisi 102 Bankalar borç, 300 Banka Kredileri alacak kaydedilir; bir yıldan uzun vadeli kredide uzun vadeli kısım 400 Banka Kredileri'nde izlenir. Taksit ödenirken ödeme planındaki anapara 300'ün borcuna, faiz ve krediye bağlı vergiler 780 Finansman Giderleri'ne yazılır, toplam 102'den çıkar. Ay sonuna kadar işlemiş ama ödenmemiş faiz 780 borç, 381 Gider Tahakkukları alacak kaydıyla döneme alınır.

Bankadan dönen zarfın içinde iki kâğıt vardır: kredi sözleşmesi ve on iki satırlık bir ödeme planı. Her satırda taksit tarihi, anapara, faiz, vergiler ve kalan borç yazar. Muhasebecinin işi bu tabloyu on iki ay boyunca doğru hesaplara dağıtmaktır.

Kredi kaydında en sık yapılan yanlış, taksitin tamamını gider ya da tamamını borç kapatması saymaktır. Taksitin anapara kısmı borcu azaltır, faiz kısmı giderdir; ikisi karışırsa hem bilanço hem gelir tablosu bozulur. Aşağıdaki örnekler 1.200.000 TL'lik, on iki eşit taksitli bir işletme kredisi üzerinden gidiyor. Tüm tutarlar örnektir ve 7/A maliyet hesaplarını kullanan bir firma varsayılmıştır.

Muhasebe fişi (901): Satış faturasından otomatik kesilen yevmiye fişi: 120 cari, 600 satış ve 391 hesaplanan KDV satırları, borç = alacak.Tam boyut
Muhasebe fişi (901) · Satış faturasından otomatik kesilen yevmiye fişi: 120 cari, 600 satış ve 391 hesaplanan KDV satırları, borç = alacak.

Banka kredisinde hangi hesaplar çalışır?

Kredinin kendisi borç hesaplarında, maliyeti gider hesaplarında izlenir. Vadesine göre kısa ve uzun vadeli hesaplar ayrılır:

HesapNe için kullanılır?
102 BankalarKredi tutarının hesaba girişi, taksitlerin çıkışı
300 Banka KredileriBir yıl içinde ödenecek krediler
400 Banka KredileriVadesi bir yıldan uzun kredilerin uzun vadeli kısmı
303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve FaizleriUzun vadeli kredinin önümüzdeki bir yıl içinde ödenecek taksitleri
780 Finansman GiderleriFaiz, kredi masrafı ve krediye bağlı vergiler (7/A)
381 Gider Tahakkuklarıİşlemiş ama henüz ödenmemiş faiz
656 / 646Dövizli kredide kur farkı zararı ya da kârı

780'de toplanan finansman gideri dönem sonunda 781 yansıtma hesabıyla 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri'ne aktarılır. Yansıtma mantığı için yansıtma hesapları yazısına bakabilirsiniz.

Kredi kullanımı nasıl kaydedilir?

Kredi hesaba geçtiğinde borç tutarın tamamıyla 300'e yazılır; bankanın kullanım sırasında kestiği dosya masrafı ve vergiler giderdir. Örnek: 1.200.000 TL kredi kullanıldı, banka 6.000 TL kredi tahsis ücreti ve vergisini keserek 1.194.000 TL yatırdı.

HesapBorçAlacak
102 Bankalar1.194.000,00
780 Finansman Giderleri6.000,00
300 Banka Kredileri1.200.000,00

Her kredi için 300 altında ayrı alt hesap açılması (300.01 işletme kredisi, 300.02 rotatif kredi gibi) ödeme planı ile defteri karşılaştırmayı kolaylaştırır. Alt hesap açarken nelere dikkat edileceği alt hesap açma kuralları yazısında.

Kredi karşılığında müşteri çeki ya da senedi teminata verildiyse bu evrak portföyden çıkmaz, yalnız durumu "teminatta" olur; muhasebede ayrıca bir borç doğmaz. Teminattaki çeklerin listesi kredi dosyasında tutulursa, çek vadesinde tahsil edildiğinde paranın krediye mahsup edilip edilmediği kolayca izlenir.

Sahadan not

Üretim firmalarında kredi kayıtlarındaki farkların çoğu, ödeme planının bankadan bir kez alınıp sonra güncellenmemesinden doğar. Faiz oranı değişen ya da erken kapatılan kredilerde banka yeni plan çıkarır; yeni planı dosyaya koymak, ay sonunda 300 bakiyesinin neden tutmadığını aramaktan çok daha kısadır.

Taksit ödenirken anapara ve faiz nasıl ayrılır?

Ayrım bankanın ödeme planından okunur: anapara 300'ü azaltır, faiz ve vergiler 780'e gider yazılır. Eşit taksitli kredide ilk aylarda faiz yüksek, anapara düşüktür; zamanla tersine döner. Örnek kredinin ilk üç satırı:

TaksitAnaparaFaizVergilerToplam ödemeKalan anapara
192.00022.0001.100115.1001.108.000
293.70020.3001.015115.0151.014.300
395.40018.600930114.930918.900

Birinci taksitin kaydı:

HesapBorçAlacak
300 Banka Kredileri92.000,00
780 Finansman Giderleri23.100,00
102 Bankalar115.100,00

"Vergiler" sütunu krediye ve kredi türüne göre değişen vergi ve fonlardır; oranlar güncel mevzuatla belirlenir ve ödeme planında ayrı yazar. Defterdeki 300 alt hesabının bakiyesi her taksitten sonra plandaki "kalan anapara" ile aynı olmalıdır.

Ay sonunda faiz tahakkuku neden yapılır?

Faiz, ödendiği gün değil işlediği gün giderdir; taksit tarihi ay ortasındaysa ayın son günleri için işlemiş faiz o aya yazılmalıdır. Bu tahakkuk özellikle yıl sonunda yapılır, aylık mali tablo hazırlayan firmalar ise her ay yapar.

Örnek: ikinci taksit ayın 15'inde. Ay sonunda, birinci taksitten bu yana işlemiş 16 günlük faiz için ödeme planına göre 11.000 TL hesaplandı.

HesapBorçAlacak
780 Finansman Giderleri11.000,00
381 Gider Tahakkukları11.000,00

İkinci taksit ödendiğinde tahakkuk kapatılır, faizin kalanı ve vergiler o ayın gideri olur:

HesapBorçAlacak
300 Banka Kredileri93.700,00
381 Gider Tahakkukları11.000,00
780 Finansman Giderleri10.315,00
102 Bankalar115.015,00

Tahakkuk ve gelecek aylara ait gider kayıtlarının genel mantığı için gelecek aylara ait giderler yazısına bakabilirsiniz.

Rotatif kredi, ek hesap ve erken kapama nasıl kaydedilir?

Rotatif kredide her çekiş ayrı bir kredi kullanımı, her geri ödeme ayrı bir anapara ödemesidir; faiz ise banka dönem sonunda hesaptan çektiğinde giderleşir. Para çekildiğinde 102 borç, 300 alacak; geri ödemede 300 borç, 102 alacak; faiz tahsilinde 780 borç, 102 alacak kaydedilir. Hareketler bankanın rotatif hesap ekstresindeki sırayla tek tek girilirse kalan borç her an ekstreyle karşılaştırılabilir.

Ek hesap (kredili mevduat hesabı) farklı işler: vadesiz hesap eksiye düşer, para ayrı bir kredi hesabından gelmez. Dönem içinde hareketler 102'ye işlenir ama 102 bir varlık hesabıdır ve bilançoda eksi bakiye vermemelidir. Bu yüzden dönem sonunda hesap eksideyse o tutar 300 Banka Kredileri'nde gösterilir, yeni dönemin başında geri alınır. Ek hesabın faizi ve vergileri, banka hesaptan çektiği gün 780'e yazılır.

Kredi erken kapatıldığında banka kalan anaparayı ve varsa erken ödeme ücretini tek seferde çeker. Örneğin dördüncü taksitten önce kapatılan krediyi düşünelim: kalan 918.900 TL anapara 300'ün borcuna, bankanın bildirdiği erken ödeme ücreti ve işlemiş faiz 780'in borcuna yazılır, toplam tutar 102'den çıkar. Kapamadan sonra 300 alt hesabının sıfır olması, kaydın doğru yapıldığının en kısa kanıtıdır.

Uzun vadeli ve dövizli kredide nelere dikkat edilir?

Uzun vadeli kredide her bilanço gününde önümüzdeki on iki ay içinde ödenecek taksitler 400'den 303'e aktarılır; böylece kısa vadeli borçlar bilançoda doğru görünür. Örneğin 36 ay vadeli bir yatırım kredisinin ilk yıl sonunda gelecek yıl ödenecek kısmı 303'e, kalanı 400'de bırakılır.

Dövizli kredide borç döviz cinsinden sabittir, TL karşılığı her ay değişir. Ay ya da dönem sonunda kalan anapara güncel kurla değerlenir; kur yükselmişse fark 656 Kambiyo Zararları'na borç, 300 ya da 400'e alacak yazılır. Kur farkı ve faizin yatırım maliyetine eklenip eklenmeyeceği gibi konular, kredinin kullanım amacına göre mevzuatta ayrı kurallara bağlıdır. Ayrıntı için ay sonu kur değerleme yazısına bakın; karar her durumda mali müşavirinizle verilir.

Kredi takibi için kontrol listesi

  1. Her kredi için ayrı alt hesap ve ödeme planının dosyası var mı?
  2. 300 ve 400 alt hesaplarının bakiyesi bankanın kalan anapara bilgisiyle tutuyor mu?
  3. Ödenen her taksitte anapara ve faiz ayrı satırlarda mı?
  4. Ay ya da yıl sonu faiz tahakkuku yapıldı mı, sonraki taksitte kapatıldı mı?
  5. Uzun vadeli kredilerin bir yıl içinde ödenecek kısmı 303'e alındı mı?
  6. Dövizli krediler dönem sonu kuruyla değerlendi mi?
  7. Kredi taksitleri nakit akışı planında yer alıyor mu?

Son madde muhasebe kaydından çok yönetimi ilgilendirir ama en çok unutulandır. Taksitlerin hangi hafta hangi tahsilatla karşılanacağı nakit akışı tablosunda görünmelidir.

Sık yapılan hatalar

  • Taksitin tamamını 300'den düşmek. Faiz giderleşmez, 300 bakiyesi gerçek borçtan hızla azalır ve sonunda eksiye düşer.
  • Taksitin tamamını gider yazmak. Anapara gider değildir; kâr olduğundan düşük görünür, borç bilançoda kalır.
  • Kullanım masrafını kredi tutarından düşerek kaydetmek. 300'e net tutar yazılırsa bankaya olan borç eksik görünür.
  • Yıl sonu tahakkukunu atlamak. Aralık ayında işleyen faiz ocak ayının gideri olur, dönem kârı yanlış hesaplanır.
  • Ödeme planını değil dekontu esas almak. Dekont yalnız toplam çekilen tutarı gösterebilir; anapara ve faiz ayrımı için her zaman güncel ödeme planına bakılmalıdır. Plan bankadan alınmadan taksit kaydedilirse ayrım tahminle yapılır ve yıl sonunda 300 bakiyesi bankanın bildirdiği borçla tutmaz.
  • Rotatif kredide çekiş ve ödemeleri tek hesapta netlemek. Hareketler ayrı girilmezse ekstreyle karşılaştırma yapılamaz.

PakERP One'da kredi ve faiz kayıtları

PakERP One'da kredi ve faiz hesaplaması yapan ayrı bir modül yoktur; kayıtlar bankanın ödeme planına göre muhasebe fişiyle girilir.

  1. 902 Tek Düzen Hesap Planı: her kredi için 300 ya da 400 altında alt hesap açılır; hareketli ana hesaba ilk alt hesap açılırken hareketler onayla alt hesaba taşınır.
  2. 901 Muhasebe Fiş İşlemleri: kredi kullanımı, her taksitin anapara / faiz ayrımı ve ay sonu faiz tahakkuku (780 / 381) mahsup fişiyle elle girilir. Hatalı fiş ters fişle düzeltilir.
  3. 904 Defterler ve Raporlar: hesap ekstresi ile 300 alt hesabının bakiyesi ödeme planıyla karşılaştırılır; mizan, bilanço ve gelir tablosu PDF ve Excel olarak alınır.
  4. 831 Banka Hareketleri: dövizli hesaplarda döviz ve kur tutulur, günlük TCMB kuru kendiliğinden çekilir.
  5. 924 Kapanış Fişi Oluştur: dönem sonunda 6'lı hesaplar kapanır.

Kredi taksitlerini 901 ile girdiğinizde banka modülündeki hesap bakiyesinin de ekstreyle tuttuğunu ay sonunda kontrol edin. Ayrıntılar Muhasebe modülü sayfasında.

Konuyla ilgili: Kredi Taksit Hesaplama: Ödeme Planı, Faiz, BSMV, KKDF, Faiz Hesaplama: Basit ve Bileşik Faiz Hesabı.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Kredi faizi hangi hesaba yazılır?
7/A kullanan firmada kredi faizi ve krediye bağlı vergiler 780 Finansman Giderleri hesabına yazılır. Dönem sonunda 781 yansıtma hesabıyla 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri'ne aktarılır.
Kredi taksiti ödenince kayıt nasıl yapılır?
Ödeme planındaki anapara 300 Banka Kredileri borç, faiz ve vergiler 780 Finansman Giderleri borç, toplam ödeme 102 Bankalar alacak kaydedilir.
300 ve 400 banka kredileri farkı nedir?
300, bir yıl içinde ödenecek kredileri; 400, vadesi bir yıldan uzun kredilerin uzun vadeli kısmını gösterir. Uzun vadeli kredinin önümüzdeki bir yıl içinde ödenecek taksitleri 303 hesabına aktarılır.
Faiz tahakkuku ne zaman yapılır?
İşlemiş ama ödenmemiş faiz, dönem sonunda 780 borç, 381 Gider Tahakkukları alacak kaydıyla döneme alınır. En az yıl sonunda, aylık mali tablo hazırlanıyorsa her ay yapılır.
Kredi kullanım masrafı nasıl kaydedilir?
Kredinin tamamı 300'e alacak yazılır, bankanın kestiği tahsis ücreti ve vergiler 780'e gider olarak borç, hesaba geçen net tutar 102'ye borç kaydedilir.
PE
PakERP One EkibiMuhasebe ve ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Muhasebe modülünü PakERP One'da ücretsiz deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.