Eşit taksitli kredide aylık taksit = anapara × r / (1 − (1 + r)^−n) formülüyle bulunur; r aylık faiz oranıdır, BSMV ve KKDF varsa r = faiz × (1 + BSMV + KKDF) alınır, n vade (ay) sayısıdır. Örnek: 500.000 TL, aylık %3 faiz ve 12 ay vadede vergisiz taksit 50.231,04 TL, toplam geri ödeme 602.772,51 TL olur.
Yeni bir abkant pres alınacak ya da yaz aylarında stoklanan sac için işletme kredisi kullanılacak. Banka ödeme planını gönderene kadar kimse taksitin nakit akışına nasıl oturacağını bilmez. Oysa eşit taksitli bir kredinin taksiti, faizi ve ay ay anapara dağılımı tek bir formülle önceden hesaplanabilir. Araç bu planı çıkarır; isterseniz faiz üzerinden alınan BSMV ve KKDF'yi de ekler.
Plan elinizde olunca iki şey kolaylaşır: bankadan gelen teklifin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol edersiniz ve taksitlerin hangi ay ne kadar nakit çekeceğini önceden bilirsiniz. Aşağıda formülü, örnek planı, vergilerin etkisini ve muhasebe kaydını adım adım anlatıyoruz.
İçindekiler
- Kredi taksiti nasıl hesaplanır?
- BSMV ve KKDF taksiti nasıl etkiler?
- Örnek ödeme planı
- Yıllık faiz oranı aylığa nasıl çevrilir?
- Eşit taksit ile eşit anapara ödemesi arasındaki fark nedir?
- Kredi ve taksit muhasebede nasıl kaydedilir?
- Bu hesap ne zaman işe yarar?
- Kredi hesabında sık yapılan hatalar nelerdir?
- PakERP One'da kredi kaydı fişle işlenir
- Sık sorulan sorular
Kredi taksiti nasıl hesaplanır?
Eşit taksitli kredide her ay aynı tutar ödenir; formül taksit = anapara × r / (1 − (1 + r)^−n) şeklindedir. Burada r aylık oran, n ay sayısıdır. Her taksitin içinde o ayın faizi ve anapara payı vardır. İlk aylarda kalan anapara yüksek olduğu için faiz payı büyük, anapara payı küçüktür; ilerleyen aylarda tersine döner.
Ay faizi, kalan anapara ile aylık oranın çarpımıdır. Taksitten faiz ve faiz üzerinden alınan vergiler düşülünce kalan kısım anaparayı azaltır. Faiz sıfırsa taksit, kredi tutarının vadeye bölünmesiyle bulunur.
BSMV ve KKDF taksiti nasıl etkiler?
BSMV (banka ve sigorta muameleleri vergisi) ve KKDF (kaynak kullanımını destekleme fonu) kredinin anaparasından değil, her ay işleyen faizden alınır. Bu yüzden etkileri faizi oransal büyütmek gibidir: aylık faiz %3 iken BSMV %5 ise ay sonunda bankaya ödenen faiz ve vergi toplamı, anaparanın %3,15'i kadar olur.
Oranlar kredinin türüne göre değişir. Ticari kredilerde KKDF çoğu zaman uygulanmaz ya da düşük olabilir, bireysel kredilerde ikisi birlikte alınır; dövizli kredilerde ayrı kurallar vardır. Oranlar zaman zaman değiştirildiği için araç sabit bir değer kullanmaz; bankanın gönderdiği plandaki oranı yazın.
Örnek ödeme planı
Aracın varsayılan değerleriyle hesaplanan örnek; rakamlar temsilidir. Bir pres atölyesi 500.000 TL işletme kredisini aylık %3 faizle 12 ayda geri ödüyor, BSMV ve KKDF yok sayılmıştır.
- Taksit: 500.000 × 0,03 / (1 − 1,03^−12) = 50.231,04 TL.
- 1. ay faizi: 500.000 × 0,03 = 15.000,00 TL; anapara payı 50.231,04 − 15.000 = 35.231,04 TL.
- 1. ay sonunda kalan anapara: 500.000 − 35.231,04 = 464.768,96 TL.
- 2. ay faizi: 464.768,96 × 0,03 = 13.943,07 TL; anapara payı 36.287,97 TL.
- Plan böyle sürer; son taksit kuruş farkını kapatarak 50.231,07 TL olur.
| Ay | Taksit | Faiz | Anapara | Kalan anapara |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 50.231,04 | 15.000,00 | 35.231,04 | 464.768,96 |
| 2 | 50.231,04 | 13.943,07 | 36.287,97 | 428.480,99 |
| 3 | 50.231,04 | 12.854,43 | 37.376,61 | 391.104,38 |
| 12 | 50.231,07 | 1.463,04 | 48.768,03 | 0,00 |
On iki ayda toplam 602.772,51 TL ödenir; bunun 102.772,51 TL'si faizdir.
Yıllık faiz oranı aylığa nasıl çevrilir?
Bankalar ticari kredide oranı çoğu zaman aylık verir. Yıllık oran verilmişse basit yöntemle on ikiye bölünür; yıllık %36, aylık %3 eder. Bileşik eşdeğerini bulmak için (1 + yıllık)^(1/12) − 1 kullanılır ve sonuç biraz daha düşük çıkar. Hangi yöntemin kullanıldığını banka sözleşmesinden kontrol edin; teklifleri karşılaştırırken de aynı yönteme çevirin.
Faiz dışında dosya masrafı, ipotek ve ekspertiz ücreti, hayat ya da işyeri sigortası gibi kalemler de kredinin gerçek maliyetine eklenir. Araç bu kalemleri içermez; iki teklifi kıyaslarken onları ayrıca toplayın. Basit ve bileşik faizin farkı için faiz hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Eşit taksit ile eşit anapara ödemesi arasındaki fark nedir?
Eşit taksitte her ay aynı tutar ödenir, faiz payı zamanla azalır. Eşit anaparalı planda ise her ay aynı anapara ödenir ve faiz kalan borç üzerinden eklenir; bu yüzden ilk taksitler yüksek, son taksitler düşüktür. Aynı oran ve vadede eşit anaparalı plan toplamda daha az faiz ödetir, çünkü borç daha hızlı iner.
Hangisinin uygun olduğu nakit yapısına bağlıdır. Siparişleri düzenli, aylık tahsilatı dengeli bir fason atölyesi için eşit taksit planı bütçeyi kolaylaştırır. Yatırımı yaptığı ilk aylarda nakdi bol olan firma ise eşit anaparalı planla faiz yükünü azaltabilir. Araç eşit taksitli planı hesaplar; bankanın eşit anaparalı teklifini kıyaslarken her ay kalan anapara × oran ile faizi ayrıca bulabilirsiniz.
Kredi ve taksit muhasebede nasıl kaydedilir?
Kredi hesaba geçtiğinde 102 Bankalar borç, 300 Banka Kredileri alacak yazılır. Her taksitte anapara payı 300'ü kapatır, faiz ile faiz üzerinden alınan BSMV ve KKDF finansman gideridir. Örnekteki birinci taksitin kaydı:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 300 Banka Kredileri | 35.231,04 | |
| 780 Finansman Giderleri | 15.000,00 | |
| 102 Bankalar | 50.231,04 | |
| Toplam | 50.231,04 | 50.231,04 |
Kredi kullanımı kaydı ise 102 borç 500.000,00, 300 alacak 500.000,00'dir. Vadesi bir yılı aşan kredide gelecek yıllara düşen anapara uzun vadeli banka kredilerinde (400) izlenir. 7/B kullanan firmalarda faiz gideri 660'a yazılır. Ay sonu faiz tahakkuku ve rotatif kredi kayıtları banka kredisi ve faiz kaydı yazısında anlatılıyor.
Bu hesap ne zaman işe yarar?
- Makine yatırımından önce: yeni bir lazer kesim tezgahının kredi taksiti, o tezgahın kazandıracağı aylık katkıyla karşılaştırılır.
- Banka tekliflerini kıyaslarken: farklı oran ve vadelerdeki toplam maliyet aynı tabloda görülür.
- Nakit planı yaparken: taksitler aylık ödeme listesine eklenir, maaş ve vergi ödemeleriyle aynı haftaya düşüp düşmediğine bakılır.
- Bankanın planını denetlerken: ilk ayın faizi ve kalan anapara bu hesapla tutmalıdır; tutmuyorsa farkın nedeni sorulur.
Kredi hesabında sık yapılan hatalar nelerdir?
- Taksitin tamamını gider yazmak: anapara payı gider değildir, borcu azaltır; yalnız faiz ve vergiler giderdir.
- Aylık ile yıllık oranı karıştırmak: yıllık oranı aylık alanına yazmak taksiti olduğundan çok yüksek gösterir.
- BSMV ve KKDF'yi anapara üzerinden hesaplamak: ikisi de faiz üzerinden alınır.
- Masrafları unutmak: dosya masrafı ve sigorta toplam maliyeti değiştirir.
- Taksit gününü nakit planına koymamak: ödeme günü maaş günüyle çakışan bir taksit kasayı aynı hafta iki kez sıkıştırır; nakit akışı planında taksitler ayrı satır olmalıdır.
PakERP One'da kredi kaydı fişle işlenir
Programda bu hesap yoktur; kredi taksitini ve ödeme planını hesaplayan ayrı bir modül bulunmaz. Planı bu araçla ya da bankanın gönderdiği belgeyle çıkarır, sonucu 901 Muhasebe Fişi ile işlersiniz. Program ve bulut sunucu ücretsizdir.
- 902 Tek Düzen Hesap Planı: her kredi için 300 altında ayrı alt hesap açılır; böylece her kredinin kalan anaparası ayrı izlenir.
- 901 Muhasebe Fiş İşlemleri: kredi kullanımı ve her taksitin anapara, faiz ve vergi ayrımı mahsup fişiyle girilir; hatalı fiş ters fişle düzeltilir.
- 831 Banka Hareketleri: taksitin bankadan çıkışı hesap bakiyesinde görünür; dövizli kredide döviz ve kur tutulur.
- 904 Defterler ve Raporlar: 300 alt hesabının ekstresi ödeme planıyla karşılaştırılır; mizan ve gelir tablosu PDF ve Excel alınır.
Finans ekranlarının tamamı finans modülü sayfasında.