1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Ücretsiz ERP ile Kasa ve Banka Hareketleri
Ücretsiz ERP Rehberi · Finans

Ücretsiz ERP ile Kasa ve Banka Hareketleri: Günlük Sayım, Mutabakat, Virman

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

Kasa ve banka hareketleri, firmaya giren ve çıkan paranın hangi kasadan ya da hangi banka hesabından, kimden, ne için geçtiğinin kaydıdır. Ücretsiz bir ERP'de her hareket tahsilat, tediye, virman ya da masraf olarak bir belgeyle girilir; cari ve muhasebe kaydı aynı anda oluşur. Kasa her gün sayılır, banka hesapları haftada bir ekstreyle karşılaştırılır; bankadan kasaya çekilen para gelir değil virmandır.

Ayın son iş günü, saat beşi geçiyor. Mali müşavir banka ekstrelerini istemiş, muhasebede biri iki banka hesabının dökümünü programdaki hareketlerle yan yana koymuş. Birinde 18.400 TL fark var. Bir saat sonra bulunuyor: ayın ortasında bankadan kasaya çekilen para, kasaya "gelir" olarak girilmiş, bankadan çıkışı hiç işlenmemiş.

Kasa ve banka hareketlerinde hataların çoğu bu türdendir: para gerçekten kaybolmaz, kayıt yanlış yere ya da eksik yazılır. Hangi hareketin nasıl kaydedileceğini, günlük ve haftalık kontrolleri ve ücretsiz ERP programında bu düzenin nasıl kurulacağını aşağıdaki bölümler sırayla gösteriyor. Cari tarafını cari ve vade takibi yazısında, çekleri çek ve senet yazısında ele aldık.

Kasa hareketleri (821): Nakit tahsilat ve ödemeler, bankadan çekme / bankaya yatırma virmanları, yürüyen bakiye.Tam boyut
Kasa hareketleri (821) · Nakit tahsilat ve ödemeler, bankadan çekme / bankaya yatırma virmanları, yürüyen bakiye.

Kasa ve banka hareketlerinin türleri nelerdir?

Her para hareketi beş türden birine girer. Türü doğru seçmek, hareketin cariye mi, gidere mi, yoksa başka bir hesaba mı yazılacağını belirler.

TürÖrnekKarşı taraf
TahsilatMüşteriden havale, elden nakitMüşteri carisi
Tediye (ödeme)Sac tedarikçisine EFT, kaplamacıya nakitTedarikçi carisi
VirmanBankadan kasaya nakit çekme, iki banka hesabı arası aktarımFirmanın kendi başka hesabı
Masraf / giderBanka masrafı, kargo, yemekGider hesabı
GelirFaiz geliri, hurdanın elden satışıGelir hesabı

En çok karıştırılan ikisi virman ile gelirdir. Bankadan kasaya çekilen para firmaya yeni para getirmez; yalnız yer değiştirir. Gelir olarak işlenirse aynı para bir kez bankadan çıkış, bir kez kasaya gelir gibi görünür ve ay sonu gelir tablosu şişer.

Kasa neden her gün sayılmalı?

Nakit kasa, farkın en hızlı büyüdüğü yerdir; çünkü her hareketin arkasında bir banka kaydı yoktur. Günün sonunda sayılan para ile programdaki kasa bakiyesi aynı değilse fark o gün bulunur. Bir hafta sonra bulunması zorlaşır, bir ay sonra çoğu zaman bulunamaz.

Günlük sayım beş dakikalık bir iştir:

  1. Programdan kasanın gün sonu bakiyesini alın.
  2. Kasadaki nakdi sayın, kupürleri yazın.
  3. Fark varsa o günün hareketlerini fişlerle tek tek karşılaştırın.
  4. Açıklanamayan farkı "kasa farkı" olarak ayrı bir hareketle işleyin ve nedenini not edin.
  5. Sayımı yapan ve kontrol eden iki ayrı kişi olsun.

Kasadan ödenen küçük masraflar için fiş ya da makbuz olmadan hareket girilmemelidir. Kargo ücreti, bir paket vida, çay ocağı alışverişi: tutarları küçük ama sayıları çoktur. Belgesiz giren her hareket, ay sonunda mali müşavirin sorduğu bir soruya dönüşür.

Sahadan not

Bankadan kasaya çekilen paranın gelir fişiyle işlenmesi, küçük firmalarda en sık rastlanan kasa hatasıdır. Banka bakiyesi yüksek, kasa bakiyesi yüksek, gelir tablosu da yüksek çıkar; ama ortada tek bir para hareketi vardır. Doğru yol virman işlemidir.

Banka ekstresiyle programdaki hareketler nasıl karşılaştırılır?

Banka mutabakatı, bankanın ekstresindeki her satırın programda bir karşılığı olup olmadığını kontrol etmektir. Haftada bir yapılırsa fark genellikle birkaç satırdır; ay sonuna bırakılırsa yüzlerce satır arasında aranır.

Ekstre ile program arasındaki farkların bilinen kaynakları şunlardır:

  • İşlenmemiş banka masrafı: EFT ücreti, hesap işletim ücreti, POS komisyonu. Banka keser, programa girilmez.
  • Yanlış cariye yazılan havale: aynı grubun iki şirketinden gelen ödemeler karışır. Banka bakiyesi tutar ama cariler tutmaz.
  • Tarih farkı: akşam gönderilen EFT bankada ertesi gün görünür. Tutar doğrudur, gün kayar.
  • Tahsile verilen çek: programda "tahsil edildi" diye işlenmiş ama banka henüz hesaba geçirmemiş.
  • Mükerrer kayıt: aynı havale hem tahsilat fişiyle hem ayrı bir banka hareketiyle girilmiş.

Mutabakatta programın bakiyesini ekstreye uydurmak için tek bir "düzeltme" kaydı girmek cazip gelir. Bu kayıt farkı kapatır ama nedenini gömer. Her farkın kendi belgesiyle kapatılması, bir sonraki ay aynı hatanın tekrarlanmasını da önler.

Virman neden ayrı bir işlemle girilmeli?

Virman iki bacaklı bir harekettir: bir hesaptan çıkar, diğerine girer. İki bacağın aynı belgede, aynı anda yazılması gerekir. Ayrı ayrı girildiğinde biri unutulur ve fark doğar; girişteki örnekteki 18.400 TL tam olarak budur.

Sahada en sık görülen virmanlar şunlardır: bankadan kasaya maaş avansı ya da harçlık için nakit çekme, kasadaki nakdi bankaya yatırma, bir bankadan diğerine çek ödemesi için para aktarma. Bir de cari virmanı vardır: bir müşterinin ödemesini grup şirketinin carisine aktarmak. Bu durumda para hareket etmez, yalnız alacak bir cariden diğerine taşınır.

Virman iptal edilirken de iki bacak birlikte geri alınmalıdır. Tek bacağı iptal edilen virman, düzeltmeye çalışırken ikinci bir fark yaratır.

Program seçerken bunu denemek kolaydır: deneme hesabında bankadan kasaya bir virman girin, sonra iptal edin ve iki hesabın bakiyesine bakın. Ücretsiz ERP ya da paket program fark etmez; iki bakiye de ilk hâline dönmüyorsa, ay sonu mutabakatında aynı sorunla karşılaşırsınız. Aynı denemeyi iki banka hesabı arasındaki aktarım için de yapın.

Döviz hesaplar ve birden fazla banka nasıl izlenir?

Her banka hesabı programda ayrı bir hesap olarak açılmalıdır: banka, şube, IBAN ve para birimiyle. "Banka" diye tek bir hesapta birden fazla bankanın hareketini toplamak, ekstreyle karşılaştırmayı imkânsız hâle getirir.

Euro hesaptaki hareket döviz tutarıyla kaydedilir; TL karşılığı o günün kuruyla hesaplanır. Ay sonunda döviz hesabın TL değeri değişir, ama hesaptaki Euro miktarı değişmez. Bu değerleme farkı gerçek bir para hareketi değildir ve mali müşavirin belirlediği şekilde kaydedilir. Kur kaynağı olarak TCMB'nin açıkladığı kurlar yaygın olarak kullanılır.

Belli bir tutarın üzerindeki tahsilat ve ödemelerin banka ya da PTT aracılığıyla yapılması ve belgelenmesi zorunludur. Sınır tutarı ve kapsamı güncel Vergi Usul Kanunu tebliğine göre değişebildiği için GİB'in duyurularından kontrol edilmelidir. Büyük tutarlı nakit hareketleri kasadan geçirmemek bu açıdan da daha güvenlidir.

Ücretsiz ERP'ye geçerken kasa ve banka açılışı nasıl yapılır?

Açılış, geçiş gününün sabahındaki gerçek bakiyelerle yapılır: kasada sayılan nakit ve her banka hesabının o günkü ekstre bakiyesi. Eski programın gösterdiği rakam değil, sayılan ve bankanın teyit ettiği rakam esas alınır.

Geçişi ay başına denk getirmek işi kolaylaştırır. Eski programda ayın son günü kapanır, ekstreler alınır, yeni programa ayın birinde açılış bakiyeleri girilir. Ay ortasında geçilirse, o ayın ilk yarısındaki hareketler eski programda, ikinci yarısı yeni programda kalır ve ay sonu raporları iki yerden birleştirilir.

Açılışta her banka hesabını ayrı açın, döviz hesapları döviz tutarıyla girin. Ücretsiz ERP ile birlikte kasa sayısını da gözden geçirmek iyi bir fırsattır: fabrikada tek kasa mı var, yoksa yemekhane ve şantiye için ayrı kasalar mı? Ayrı tutulan her fiziksel kasa, programda da ayrı kasa olmalıdır.

Yönetici her sabah hangi rakama bakmalı?

Kasa ve banka bakiyelerinin toplamı tek başına yanıltıcıdır. Anlamlı olan, bugünkü nakdin önümüzdeki günlerin ödemeleriyle yan yana konmasıdır.

  • Kasa ve her banka hesabının bugünkü bakiyesi
  • Bu hafta vadesi gelen tahsilatlar ve bankadaki tahsildeki çekler
  • Bu hafta vadesi dolan tedarikçi borçları ve ödenecek kendi çeklerimiz
  • Maaş, SGK ve vergi gibi tarihi belli ödemeler

Bu dört satır tek sayfada görülebiliyorsa, "hesapta para var mı?" sorusu yerine "cuma günü para yetecek mi?" sorusu sorulur. Ücretsiz ERP'lerin çoğu bakiyeleri gösterir; asıl fark, vadeli alacak ve borçları aynı ekranda toplayıp toplayamadığındadır.

PakERP One'da kasa ve banka hareketleri

PakERP One'da para hareketi belgeyle girilir ve onaylandığında cari, kasa ya da banka ve muhasebe kaydı birlikte oluşur. Masaüstü program ve bulut sunucu ücretsizdir; kullanıcı ve belge sınırı yoktur.

  1. 821 Kasa: elden tahsilat ve ödemeler, yürüyen bakiye. "Bankadan Nakit Çekme" ve "Bankaya Nakit Yatırma" işlemleri tek fiş numarasıyla banka çıkışını ve kasa girişini (ya da tersini) birlikte yazar, muhasebe fişini 100/102 hesapları arasında keser. İptal edildiğinde iki bacak birlikte geri alınır.
  2. 831 Banka: banka hesaplarının hareketleri.
  3. 855 Tahsilat ve 856 Tediye fişleri: çok satırlıdır; pazartesi bankaya düşen on havale tek fişte on satır olarak girilir. Kaydet'ten sonra "onaylansın mı?" sorulur; Evet ile cari, kasa/banka ve muhasebe hareketi aynı anda yazılır.
  4. 857 Virman: iki kasa ya da banka hesabı arasında ya da iki cari arasında aktarma.
  5. 808 Tarihli Ödeme Listesi: seçilen gün itibarıyla vadesi dolan borçlar; Excel çıktısı banka talimatı hazırlarken kullanılır.
  6. 901 Muhasebe Fişleri: kasa ve banka hareketlerinin oluşturduğu fişler burada görünür, ayrıca elle kesilmez.

Onaylı bir fişte hata varsa fiş iptal edilip yenisi kesilir; iptal oluşturduğu bütün hareketleri ters kayıtla geri alır. Ayrıntılar Finans kılavuzunda, modülün genel görünümü Finans modülü sayfasında.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Kasa takibi için ücretsiz program var mı?
Var. Ön muhasebe programları ve ücretsiz ERP programları kasa ve banka hareketlerini tutar. Seçerken tahsilat ve ödemenin cariye ve muhasebeye aynı işlemde işlenip işlenmediğine, virmanın iki bacağının tek belgede yazılıp yazılmadığına bakın.
Bankadan kasaya çekilen para nasıl kaydedilir?
Virman olarak kaydedilir: banka hesabından çıkış, kasaya giriş, aynı belgede. Gelir olarak işlenmez; çünkü firmaya yeni para girmemiş, para yalnız yer değiştirmiştir. Muhasebede 102 hesabından 100 hesabına aktarım olarak görünür.
Banka mutabakatı ne sıklıkla yapılmalı?
Haftada bir yapmak farkları küçükken yakalar. Ekstredeki her satırın programda karşılığı aranır; işlenmemiş banka masrafları, yanlış cariye yazılan havaleler ve mükerrer kayıtlar en sık görülen farklardır.
Kasa farkı çıkarsa ne yapılmalı?
Önce o günün hareketleri fişlerle tek tek karşılaştırılır. Açıklanamayan fark ayrı bir kasa farkı hareketiyle, nedeni not edilerek işlenir. Farkın muhasebedeki kaydı mali müşavirle belirlenir.
Döviz banka hesabı ERP'de nasıl izlenir?
Her döviz hesabı ayrı bir banka hesabı olarak açılır ve hareketler döviz tutarıyla kaydedilir. TL karşılığı işlem günündeki kurla hesaplanır. Dönem sonundaki değerleme farkı gerçek para hareketi değildir; kayıt şekli mali müşavirle belirlenir.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.