1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Renk ve Beden Takibi
Üretim Rehberi · Stok

Renk ve Beden Takibi: Varyantlı Stok Nasıl Yönetilir, Kod Nasıl Verilir?

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

Varyantlı stokta her renk ve beden birleşimi ayrı bir stok kalemi olarak tutulur; model ise bu kalemleri bir araya toplayan üst karttır. Stok, sipariş ve sayım varyant düzeyinde yapılır, raporlar modelde toplanır. Varyant kodu model kodu, renk kodu ve beden kodunun sabit bir sırayla birleşimidir. Stok renk satırı, beden sütunu olan bir matriste okunduğunda hangi numaranın bittiği tek bakışta görülür.

Sezon başında bir bayiden telefon geliyor: lacivert botun 38 numarasından 40 çift isteniyor. Depo sorumlusu kayda bakıyor, modelde 300 çift görünüyor ve rahatça söz veriyor. Rafa gidildiğinde 38 numara lacivertten 6 çift kalmış. 300 çiftin yarısı siyah, lacivertlerin çoğu da 41 ve 42.

Toplam stok doğruydu ama işe yaramıyordu. Renk ve beden çalışan her işletmede asıl soru "kaç tane var" değil, "hangi renkten hangi numaradan kaç tane var" sorusudur. Konfeksiyonda, ayakkabıda, eldivende, iş kıyafetinde ve hatta farklı renkte boyanan plastik parçada aynı sorun yaşanır. Çözüm üç adımda toplanır: varyantı doğru kodlamak, stoğu renk ve numaraya göre okumak, depodaki karışıklığı kaynağında durdurmak.

Stok durumu: nitelik × depo: Bir kartın tüm depolardaki bakiyesi nitelik (ara aşama) kırılımıyla; lot ayrıntısı tek tıkla.Tam boyut
Stok durumu: nitelik × depo · Bir kartın tüm depolardaki bakiyesi nitelik (ara aşama) kırılımıyla; lot ayrıntısı tek tıkla.

Model ile varyant arasındaki fark nedir?

Model, aynı tasarımdan üretilen ürün ailesidir; varyant ise o modelin tek bir renk ve beden birleşimidir. Müşteri modeli seçer, depo ve sevkiyat ise varyantı taşır.

Bir örnekle: TS-210 kodlu bot üç renkte (siyah, lacivert, taba) ve 39-45 arası yedi numarada üretiliyorsa, ortada bir model ve 3 × 7 = 21 varyant vardır. Bu 21 kalemin her birinin kendi bakiyesi, kendi siparişi ve kendi sayım sonucu olur. Modelin bakiyesi yalnız bu 21 rakamın toplamıdır; kendi başına bir stok değildir.

Bu ayrım küçük görünür ama sonuçları büyüktür. Sipariş varyant düzeyinde alınmazsa sevkiyatta yanlış numara gider. Üretim emri modele açılırsa hangi numaradan kaç tane kesileceği kâğıtta kalır. Maliyet ise çoğu zaman modelde aynıdır; büyük numaralarda sarf biraz artsa da firmalar genelde tek maliyetle çalışır.

Her renk ve beden ayrı stok kartı mı olmalı?

Stokta sayılan, satılan ve sevk edilen her birleşim ayrı bir stok kalemi olmalıdır. Tek kart üzerinde "renk" ve "beden" diye serbest açıklama alanı tutmak, ilk sayımda dağılır.

Fabrikalarda üç yaklaşım görülür:

YaklaşımNasıl çalışır?ArtısıEksisi
Her birleşim ayrı kart, model üst kartVaryantlar modele bağlı, kodları düzenliBakiye, sipariş, sayım varyantta doğru; modelde toplanırKart sayısı çoğalır, elle açmak zahmetlidir
Her birleşim ayrı kart, bağ yokKartlar elle açılmış, yalnız adları benzerBasit başlarModel toplamı alınamaz, kod düzeni zamanla bozulur
Tek kart, renk ve beden açıklamadaBelgeye renk ve beden not olarak yazılırKart sayısı azStok bakiyesi renk ve bedene göre görülmez, sayım tutmaz

Doğru yol ilk satırdır. Kart sayısının çokluğu bir sorun değildir; sorun olan, kartları elle açmak ve isimleri tutarsız yazmaktır. Bu yüzden varyant kartları model kartından otomatik türetilmeli, adı ve kodu kurala göre kendiliğinden oluşmalıdır.

Sahadan not

Varyantlı çalışan atölyelerde stok farkının büyük kısmı yanlış numaralı koliden gelir. Koli etiketine model, renk, numara ve adet birlikte yazıldığında ve koli okutulmadan sevk yapılmadığında sayım farkları belirgin biçimde azalır. Renk listesi bir kişinin sorumluluğuna verildiğinde aynı rengin ikinci kodla açılması da durur.

Varyant kodu nasıl verilir?

Varyant kodu, model kodu, renk kodu ve beden kodunun her zaman aynı sırayla ve aynı ayraçla birleştirilmesiyle verilir. Örnek: TS-210-LCV-38. Kodu gören herkes modeli, rengi ve numarayı okuyabilmelidir.

  1. Model kodunu sabitleyin: sezon ya da yıl bilgisi koda girecekse başta karar verin; sonradan eklemek bütün kartları değiştirmek demektir.
  2. Renk kod listesi kurun: her renge kısa ve tekrarsız bir kod verin. "Lacivert" bir yerde LCV, başka yerde LAC olmamalı.
  3. Beden listesini sıralı tutun: 36, 37, 38 ya da S, M, L, XL. Sıra raporlarda ve matriste sütun sırası olur.
  4. Ayracı değiştirmeyin: kısa çizgi seçildiyse hep kısa çizgi.
  5. Adı da kurala bağlayın: "TS-210 Bot Lacivert 38" gibi model adı, renk adı, beden.
  6. Barkodu kart açılırken verin: rafta ve sevkiyatta okutulan şey varyant barkodudur.

Renk kodunda renk adının kendisini kullanmak cazip gelir ama Türkçe karakter ve uzunluk sorun çıkarır. Kısa, büyük harfli ve Türkçe karaktersiz kodlar en uzun ömürlüsüdür. Kod mantığının genel kuralları stok kodlama sistemi yazısında ayrıca anlatılıyor.

Renk ve beden matrisi stokta nasıl okunur?

Matriste renkler satıra, bedenler sütuna yazılır ve her hücreye o birleşimin bakiyesi konur. Satır toplamı rengin, sütun toplamı numaranın, köşe toplamı da modelin stoğudur.

Girişteki bot örneğinin matrisi şöyle olabilir (örnek rakamlar):

Renk39404142434445Toplam
Siyah1224383622144150
Lacivert683028106290
Taba4101416104260
Toplam2242828042248300

Tek satırlık "300 çift" bilgisi bu tabloyla anlam kazanır. Lacivert 39 ve 40 bitmek üzere; 41 ve 42 ise ihtiyaçtan fazla birikmiş. Matris aynı zamanda üretim planına girdi verir: bir sonraki kesimde hangi numaradan ne kadar kesileceği buradan okunur. Yavaş dönen hücreler ise sezon sonunda indirime ya da başka kanala yönlendirilecek kalemlerdir; bunun hesabı ölü ve yavaş dönen stok yazısında.

Siparişte beden dağılımı nasıl hesaplanır?

Beden dağılımı, toplam miktarın geçmiş satışlardan çıkarılan yüzdelerle numaralara bölünmesiyle hesaplanır. Toptan siparişlerde müşteri çoğu zaman yalnız toplam çift sayısını ve rengi söyler; numara kırılımı üreticiye kalır.

Örnek hesap: lacivertten 600 çift sipariş geldi. Geçen sezonun satışlarına göre dağılım 39: %6, 40: %12, 41: %24, 42: %26, 43: %18, 44: %10, 45: %4.

  1. 39 numara: 600 × 0,06 = 36 çift
  2. 40 numara: 600 × 0,12 = 72 çift
  3. 41 numara: 600 × 0,24 = 144 çift
  4. 42 numara: 600 × 0,26 = 156 çift
  5. 43 numara: 600 × 0,18 = 108 çift
  6. 44 numara: 600 × 0,10 = 60 çift
  7. 45 numara: 600 × 0,04 = 24 çift

Toplam 600 tutuyor. Yüzdeler küsurat verirse yuvarlama farkı en çok satan numaraya eklenir. Eldeki stok düşülerek üretilecek miktar bulunur: 41 numarada 30 çift varsa 114 çift üretilir. Dağılım yüzdeleri sezon sonunda yeniden hesaplanmalıdır; bölgeye ve müşteri tipine göre de değişebilir.

Varyantlı siparişte eksik sevkiyat nasıl izlenir?

Sipariş satırları varyant düzeyinde açılır ve her satırın sevk edilen ile kalan miktarı ayrı tutulur. Böylece "siparişin yüzde 90'ı gitti" bilgisi yerine "lacivert 39'dan 12 çift eksik kaldı" bilgisi görülür.

Toptan çalışan firmalarda müşteri çoğu zaman eksik numarayı beklemek yerine elde olanı ister. Bu durumda kalan satırlar ya açık bırakılır ya da müşteriyle konuşularak kapatılır. Kapatılmayan küçük kalanlar aylar sonra açık sipariş listesini kalabalıklaştırır ve üretime yanlış ihtiyaç gösterir. Haftada bir, yalnız varyant bazlı kalanları gösteren bir liste alınıp karar verilmesi yeterli olur. Teslim takibinin genel yöntemi zamanında teslim oranı yazısında.

Varyantlı stokta sık yapılan hatalar

Varyant takibinde hataların çoğu kayıtta değil, depoda başlar. En sık görülenler:

  • Karışık koli: aynı koliye farklı numaralar konur, koli etiketi tek numarayı gösterir. Sayımda fark, sevkiyatta yanlış numara çıkar.
  • Modele çıkış yapmak: irsaliyeye varyant yerine model yazılır; model bakiyesi eksiye düşer, varyantlar olduğu gibi kalır.
  • Renk adlarının çoğalması: "Lacivert", "Lacivert Mat", "Navy" aynı renk için üç ayrı kod olur.
  • Sayımda yalnız toplam saymak: rafta 300 çift sayılır, numaralara bölünmez; fark nereden çıktığı bulunamaz.
  • Beden değişimini kaydetmemek: bayi 40 numarayı iade edip 41 alır, depo değiştirip verir ama kayıt yapılmaz.

Sayım farklarının genel nedenleri stok sayım farkı yazısında ayrıntılı. Varyantlı stokta sayımın matris biçiminde yapılması farkı hemen numaraya indirir.

PakERP One'da renk ve beden varyantları

PakERP One'da renk ve beden özelliği firmaya açılan bir seçenektir; açıldığında model kartından varyant kartları otomatik türetilir ve bütün belgeler varyant düzeyinde çalışır.

  1. 330 Renk Tanımları ve 331 Beden Tanımları: renk ve beden listeleri kod ve sırayla bir kez kurulur.
  2. 301 Stok Kartları, Renk / Beden sekmesi: model kartında renkler ve bedenler işaretlenir, "Varyantları Oluştur" ile her birleşim MODEL-RENK-BEDEN kodlu ayrı bir stok kartı olur. Adı model, renk ve beden adından kurulur, diğer bilgiler modelden kopyalanır. Tablo her varyantın bakiyesini gösterir.
  3. Belgelerde "Renk / Beden" düğmesi: sipariş, irsaliye, fatura, teklif ve stok fişlerinde model seçilir, renk × beden tablosuna adetler yazılır; her dolu hücre kendi varyant kartıyla ayrı satıra düşer. Formda depo seçiliyse tablo o deponun bakiyesini de gösterir.
  4. Stok listesi: Model, Renk ve Beden kolonlarıyla süzülür ve sıralanır; 301 Stok Durumu depo kırılımını verir.
  5. 329 Depo Bakiye Düzeltme: sayım sonrası varyant varyant bakiye düzeltilir, sayım fişi oluşur.

Program ücretsizdir; raporlar listelerdeki "Raporlar ▾" menüsünden PDF ve Excel alınır. Stok modülünün tamamı için stok modülü sayfasına, program seçimi tarafı için renk beden stok programı yazısına bakabilirsiniz.

Konuyla ilgili: Renk Beden Stok Programı: Tekstil ve Ayakkabı İçin, Depo Bakiyesi Nasıl Düzeltilir? Sayım Farkı Fişi.

Sık Sorulan Sorular

Renk ve beden için her birleşime ayrı stok kodu açmak gerekir mi?
Stokta sayılan ve sevk edilen her birleşim için evet. Ayrı kod olmadan bakiye renk ve numaraya göre görülemez, sayım da toplamda kalır. Kodların elle değil, model kartından kuralla türetilmesi işi kolaylaştırır.
Varyant kodu kaç haneli olmalı?
Kesin bir hane sayısı yoktur; önemli olan model, renk ve beden kodunun hep aynı sırayla ve aynı ayraçla birleşmesidir. Renk kodlarının üç harf gibi sabit uzunlukta olması kodu okumayı ve sıralamayı kolaylaştırır.
Beden dağılımı yüzdeleri nereden bulunur?
En güvenilir kaynak geçmiş sezonların varyant bazlı satış kayıtlarıdır. Satışlar numaraya göre toplanır ve toplam satışa bölünür. Yeni bir model için benzer modelin dağılımı başlangıç olarak kullanılır, sezon içinde düzeltilir.
Renk beden matrisi nedir?
Satırlarda renklerin, sütunlarda bedenlerin olduğu ve her hücrede o birleşimin miktarını gösteren tablodur. Stok, sipariş ve sayım bu tabloyla okunduğunda hangi numaranın bittiği ya da biriktiği tek bakışta görülür.
Varyantlı ürünün maliyeti her beden için ayrı mı hesaplanır?
Çoğu firma modelde tek maliyetle çalışır, çünkü bedenler arasındaki malzeme farkı küçüktür. Büyük numaralarda malzeme belirgin biçimde artıyorsa beden grupları için ayrı reçete ya da ayrı maliyet tutulabilir.
PE
PakERP One EkibiÜretim ve ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Bu yöntemi PakERP One'da ücretsiz deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.