1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Ayakkabı Üretiminde Stok ve Seri Takibi Nasıl Yapılır
Üretim Rehberi · Sektör

Ayakkabı Üretiminde Stok ve Seri Takibi: Deri, Taban, Saya ve Koli

PakERP One Ekibi 9 dk okuma
Kısa cevap

Ayakkabı üretiminde stok üç düzeyde tutulur: deri ve astar gibi alan ölçülü malzemeler parti numarasıyla, taban ve kalıp gibi numaraya bağlı malzemeler numara numara, mamul ise model, renk ve numara birleşimiyle. Siparişler çoğu zaman seri (asorti) olarak gelir; seri, numaralara bölünerek kesime ve kutulamaya aktarılır. Fasona giden saya ayrıca izlenir.

Ayakkabı atölyesinde stok neden bu kadar zor tutulur? Çünkü aynı çift, kesimhaneden kutuya gidene kadar üç farklı ölçüyle sayılır. Deri ayak kareyle alınır, saya çiftle döner, taban numaraya göre kolilenir. Bir de müşteri siparişi "12 seri siyah" diye gelir ve serinin içinde hangi numaradan kaç çift olduğu çoğu zaman yalnız ustanın aklındadır.

Aşağıdaki yöntem terlik, bot, iş ayakkabısı ya da klasik erkek ayakkabısı üreten küçük ve orta ölçekli atölyeler düşünülerek hazırlandı. Önce malzemenin hangi birimle tutulacağına, sonra seri hesabına, deri ihtiyacına ve sayacıya giden sayaya bakılıyor.

Üretim panosu: Fasonda: Fasoncu bazında dışarıdaki malzeme: nitelik, adet, lot sayısı ve kaç gündür beklediği.Tam boyut
Üretim panosu: Fasonda · Fasoncu bazında dışarıdaki malzeme: nitelik, adet, lot sayısı ve kaç gündür beklediği.

Ayakkabı üretiminde stok hangi aşamalarda değişir?

Stok, malzemenin her aşama değiştirdiği yerde ayrı bir kalem olarak görünmelidir. Ayakkabıda bu aşamalar genelde beştir:

  1. Kesim: deri ve astar kalıplarla kesilir; deri stoktan düşer, kesilmiş parça oluşur.
  2. Saya: kesilmiş parçalar dikilerek sayaya dönüşür. Bu iş çoğu zaman dışarıdaki sayacıya, yani fasona verilir.
  3. Montaj: saya kalıba çekilir, tabanla birleştirilir. Taban, mantar, yapıştırıcı burada tüketilir.
  4. Finisaj: boya, cila, temizlik ve kontrol.
  5. Kutulama: çift kutuya, kutular koliye girer; mamul stoğu burada oluşur.

Her aşamada ara stok ayrı tutulmazsa ay sonunda "deri gitti ama ayakkabı nerede" sorusu cevapsız kalır. Saya ara stoğu özellikle önemlidir; atölyede en çok bekleyen ve en çok kaybolan kalem odur. Ara aşamaların genel mantığı yarı mamul stok takibi yazısında.

Hangi malzeme hangi birimle ve kırılımla tutulur?

Her malzeme alındığı birimle, ama üretimde kullanılacağı kırılımla tutulur. Deriyi adetle, tabanı kiloyla tutmak hesapları baştan bozar.

MalzemeAlış birimiStok kırılımıNeden?
DeriAyak kareParti (lot) ve renkAynı renk farklı partide ton farkı verir
Astar, tekstilMetre ya da metrekareRenkTüketim modele göre değişir
TabanÇiftModel, renk, numaraHer numaranın tabanı ayrıdır
Mantar, iç tabanÇift ya da plakaNumaraKalıpla kesilir, numaraya bağlıdır
Yapıştırıcı, boyaKilogramLot ve son kullanma tarihiRaf ömrü vardır
Kutu, koliAdetÖlçüNumara grubuna göre kutu değişir
MamulÇiftModel, renk, numaraSatış ve sevkiyat bu kırılımla yapılır

Deride parti takibi ihmal edilmemeli. Aynı siparişin sol ve sağ tekleri iki ayrı deri partisinden kesilirse çiftin tonu tutmaz; bunu önlemenin yolu kesime çıkan derinin parti numarasını kayda geçirmektir. Tedarikçinin kendi parti numarası da yanına yazılırsa şikâyet anında geri izleme kolaylaşır; ayrıntı karşı lot yazısında.

Sahadan not

Ayakkabı atölyelerinde en çok fark saya ara stoğunda çıkar; sayacıya giden ve dönen çift sayısı aynı defterde tutulmadığında sezon sonunda kimse farkı açıklayamaz. Deri partisinin kesim föyüne yazılması ise ton şikâyetlerini çözmenin en ucuz yoludur.

Ayakkabıda seri (asorti) nedir, numaralara nasıl bölünür?

Seri, bir kolide ya da siparişte numaraların hangi adetlerle bulunacağını gösteren sabit dağılımdır. Örneğin kadın ayakkabısında 36-41 serisi "1-2-2-2-2-1" olabilir: 36'dan 1, 37-40'tan ikişer, 41'den 1 çift, toplam 10 çift.

Örnek hesap: bayiden siyah renkten 12 seri sipariş geldi, seri yukarıdaki gibi. Numara numara ihtiyaç şöyle çıkar:

  • 36: 12 × 1 = 12 çift
  • 37, 38, 39, 40: her biri 12 × 2 = 24 çift
  • 41: 12 × 1 = 12 çift
  • Toplam: 12 + 4 × 24 + 12 = 120 çift

Kesim, montaj ve kutulama bu numara kırılımıyla planlanır. Seri siparişin tamamı tek kalemde tutulursa üretimde 37 numaranın eksik kesildiği ancak kolilemede fark edilir. Seri kırılımı sipariş anında çıkarılıp sipariş satırlarına numara numara yazılmalıdır. Renk ve numara kombinasyonlarının stokta nasıl okunacağı renk ve beden varyant takibi yazısında ayrıca anlatılıyor.

Deri ihtiyacı ayak kare olarak nasıl hesaplanır?

Deri ihtiyacı, çift başına net tüketimin fire payıyla büyütülüp sipariş miktarıyla çarpılmasıyla bulunur. Formül düz metinle: brüt ihtiyaç = çift sayısı × çift başı net tüketim / (1 − fire oranı).

Örnek: 120 çiftlik siparişte modelin çift başı net deri tüketimi 1,8 ayak kare, kesim firesi yüzde 12 olsun (örnek değerler).

  1. Net tüketim: 120 × 1,8 = 216 ayak kare
  2. Fire payı: 216 / (1 − 0,12) = 216 / 0,88 = 245,5 ayak kare
  3. Yuvarlama: 246 ayak kare kesime çıkar

Deri doğal bir malzemedir; yara, damar ve kenar kısımları kullanılamaz. Fire oranı deri kalitesine göre değişir ve her partinin gerçekleşen tüketimi kayda geçirilirse zamanla doğru bir ortalama oluşur. Kesime 246 ayak kare çıkıp 230'u kullanıldıysa kalan 16 ayak kare rafa geri girmeli, girmezse sayımda eksik çıkar. Fire hesabının genel yöntemi fire oranı hesaplama yazısında.

Taban siparişi numaraya göre nasıl verilir?

Taban, seri kırılımından çıkan numara ihtiyacından eldeki taban stoğu düşülerek numara numara sipariş edilir. Toplam çift sayısıyla verilen taban siparişi montaj bandında mutlaka bir numarayı eksik bırakır.

Önceki örnekte 120 çiftlik siparişin numara ihtiyacı 12, 24, 24, 24, 24, 12 çıkmıştı. Depoda 37 numaradan 10, 40 numaradan 30 çift taban varsa, tabancıya giden sipariş şöyle olur: 36 için 12, 37 için 14, 38 ve 39 için 24'er, 40 için sıfır, 41 için 12 çift. 40 numarada fazla kalan 6 çift bir sonraki siparişe devreder.

Taban tedarikçisi çoğu zaman kendi seri düzeniyle teslim eder; teslimat geldiğinde irsaliye numara numara kontrol edilmeli, yalnız toplam çifte bakılmamalıdır. Yanlış numaralı taban, montaj başladıktan sonra fark edildiğinde bütün bandı durdurur. Tabanın teslim süresi uzunsa numara bazında küçük bir emniyet stoğu tutmak da düşünülebilir.

Fasona giden saya nasıl takip edilir?

Sayacıya giden her parti, kesilmiş parça olarak irsaliyeyle çıkar ve saya olarak irsaliyeyle geri girer; arada malzeme sayacının deposunda görünür. Sayacının elindeki malzemeyi kâğıt defterle tutmak, sezon sonunda mutabakatı imkânsız hale getirir.

Takip için asgari bilgiler: hangi model, renk ve numaradan kaç çiftlik kesim gönderildi; hangi tarihte gitti; kaç çift saya geri döndü; kaç çift fire ya da hatalı saya bildirildi. Gönderilen ile dönen arasındaki fark ya hâlâ sayacıdadır ya da kayıptır. Ayda bir sayacıyla karşılıklı liste çıkarılıp mutabakat yapılmalıdır. Fasoncudaki stoğun nasıl sayılacağı fasoncudaki stok takibi yazısında.

Ayakkabı atölyesinde stokta sık yapılan hatalar

  • Seriyi tek kalem tutmak: "12 seri" diye girilen sipariş, numara kırılımı yazılmadığı için kesimde yanlış numara dağılımı üretir.
  • Deri iadesini girmemek: kesimden artan deri rafa döner ama kayda dönmez; sayımda eksik, maliyette fazla tüketim görünür.
  • Tabanı numarasız tutmak: taban siparişi toplam çiftle verilir, montajda bir numara eksik çıkar.
  • Sayacıdaki malzemeyi stokta saymak: fasondaki saya hâlâ kendi depomuzda görünür, ihtiyaç hesabı yanılır.
  • Karışık numaralı koli: koli etiketi seriyi gösterir ama içine başka seri konur.
  • Hatalı çifti ayırmamak: finisajda ayrılan ikinci kalite çiftler birinci kalite stoğa karışır.

Bu hataların ortak noktası aynıdır: kırılım kâğıtta yapılıyor, kayıtta yapılmıyor. Kırılım bir kez kayda geçtiğinde sayım da sevkiyat da onu izler. Sezon başında yarım günlük bir düzenleme, yani renk ve numara listelerinin, seri tanımlarının ve koli etiketinin bir kez oturtulması, sezon boyunca yaşanacak karışıklığın çoğunu önler.

PakERP One ile ayakkabı stoğu ve seri takibi

PakERP One, ayakkabı atölyesinin bu kırılımlarını stok, üretim ve fason ekranlarıyla karşılar. Ücretsiz kullanılır; renk ve beden özelliği firmaya açılarak etkinleşir.

  1. 330 Renk ve 331 Beden Tanımları, 301 Stok Kartları: model kartında renk ve numaralar işaretlenir, her birleşim ayrı stok kartı olur. Sipariş, irsaliye ve faturada "Renk / Beden" düğmesiyle serinin numara adetleri tabloya yazılır, her numara ayrı satıra düşer.
  2. 8107 Ürün Ağacı: kesim, saya (fason operasyon) ve montaj sürükle bırak şemayla kurulur; deri, taban, yapıştırıcı her operasyona bir çift için miktar ve birimle bağlanır. "Başka Stoktan Kopyala" ile bir numaranın ağacı diğerine getirilir.
  3. 202 Alış İrsaliyesi, Çoklu Lot Girişi: deri partileri ayrı lot olarak, tedarikçinin parti numarası karşı lot olarak girilir; 313 Lot İzleme ve 8135 İzlenebilirlik hangi partinin hangi siparişe gittiğini gösterir.
  4. Fason irsaliyesi (102 / 202): sayacıya giden kesim fasoncu deposuna aktarılır, dönen saya iş emrine işlenir; 8120 Üretim Panosu "Fasonda" sekmesi her sayacıda ne kadar malzeme olduğunu gösterir.
  5. 329 Depo Bakiye Düzeltme: sayım sonrası numara numara düzeltme.

Ekranların tamamı için fason modülü ve üretim modülü sayfalarına bakabilirsiniz.

Konuyla ilgili: Fire Oranı Nasıl Hesaplanır? Üretimde Fire Takibi, Fason İrsaliyesi Nasıl Kesilir? Sevk ve Geri Dönüş.

Sık Sorulan Sorular

Ayakkabıda seri ne demek?
Seri, bir siparişte ya da kolide hangi numaradan kaç çift bulunacağını gösteren sabit dağılımdır. Örneğin 36-41 için 1-2-2-2-2-1 serisi 10 çift eder. Sipariş seri sayısıyla verilir, üretimde numaralara bölünür.
Bir çift ayakkabıya kaç ayak kare deri gider?
Modele, numaraya ve deri kalitesine göre değişir; kesin tek bir rakam yoktur. Doğru değer, modelin kalıplarıyla yapılan deneme kesimlerinden ve gerçekleşen tüketim kayıtlarından çıkarılır. Hesapta net tüketime fire payı eklenir.
Ayak kare kaç metrekaredir?
Bir ayak kare yaklaşık 0,0929 metrekaredir; bir metrekare yaklaşık 10,76 ayak karedir. Deri piyasada çoğunlukla ayak kareyle alınıp satıldığı için stok da bu birimle tutulur.
Fason sayacıya giden malzeme stokta nasıl görünmeli?
Kendi depomuzdan çıkıp sayacının adına açılan ayrı bir depoya girmiş gibi görünmelidir. Böylece malzeme hâlâ firmanın malıdır ama hangi sayacıda olduğu bilinir. Saya dönünce bu depodan düşer.
Ayakkabı stoğu numara numara mı sayılmalı?
Evet. Mamul, taban ve iç taban numaraya bağlıdır; toplam çift saymak farkın hangi numarada olduğunu göstermez. Sayımın renk satırı, numara sütunu olan bir tabloyla yapılması işi hızlandırır.
PE
PakERP One EkibiÜretim ve ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Bu yöntemi PakERP One'da ücretsiz deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.