Renk beden stok programı bir modelin her renk ve beden birleşimini ayrı izler, ama girişi ve raporu model üzerinden toplu yapar. Seçerken varyantların modelden kendiliğinden oluşturulmasına, sipariş, irsaliye ve fatura girerken renk × beden tablosuna adet yazılabilmesine, bakiyenin aynı tabloda görünmesine ve stok kodunun düzenli üretilmesine bakılır. Matris giriş olmayan program, her bedeni ayrı satırda girmeye zorlar.
Bir gömlek modeli altı renkte ve yedi bedende üretiliyorsa depoda tek bir "gömlek" yoktur; 42 ayrı ürün vardır. Bir erkek ayakkabı modeli dört renk ve on numarayla 40 ayrı ürün eder. Müşteri "lacivert 42 numaradan kaç çift var?" diye sorduğunda modelin toplamı bir işe yaramaz, o tek hücrenin bakiyesi gerekir.
Genel amaçlı stok programları her ürünü tek kart olarak düşünür. Tekstil ve ayakkabı üreticisinde ise asıl iş modelin üzerinden yürür: sipariş model bazında alınır, kesim model bazında yapılır, ama sevkiyat ve stok renk ve bedene göre izlenir. Aşağıda renk beden stok programından ne beklenmesi gerektiği, varyantların nasıl kurulacağı, stok kodunun nasıl verileceği ve seçerken sorulacak sorular var.
Tam boyutİçindekiler
- Renk beden stok programı ne yapar?
- Varyant ayrı stok kartı mı olmalı, tek kartın özelliği mi?
- Varyantın stok kodu nasıl verilmelidir?
- Belge girerken renk beden tablosu neden şart?
- Olmazsa olmaz özellikler: kontrol listesi
- Excel, mağaza programı ya da ERP: hangisi uygun?
- Varyantlı stokta sık yapılan hatalar
- PakERP One'da renk ve beden
- Sık sorulan sorular
Renk beden stok programı ne yapar?
Renk beden stok programı bir modeli, onun renk ve beden birleşimlerini (varyantlarını) birbirine bağlı tutar. Kayıtlar varyant düzeyinde tutulur; giriş ve raporlar ise istenirse model düzeyinde toplu yapılır.
Beklenen temel işler:
- Modeli bir kez tanımlamak, renk ve beden listesinden seçim yaparak varyantları kendiliğinden oluşturmak,
- Sipariş, irsaliye, fatura ve stok fişinde renk × beden tablosuna adet yazmak,
- Bakiyeyi aynı tablo düzeninde, istenirse depo bazında göstermek,
- Varyantın fiyatını, birimini ve KDV oranını modelden almak,
- Sayımda, depo transferinde ve üretimde varyantı ayrı stok olarak işlemek.
Konunun stok yönetimi tarafı, yani bedenlerin dağılımı ve eksik bedenin takibi renk ve beden takibi yazısında anlatılıyor. Burada konu, bu takibi yapacak programın seçimi.
Varyant ayrı stok kartı mı olmalı, tek kartın özelliği mi?
Programlar varyantı iki yoldan kurar: her renk ve beden birleşimi ayrı stok kartı olur ve modele bağlanır, ya da tek stok kartında renk ve beden ek bir boyut olarak tutulur. İkisi de çalışır; farkı sayımda, raporda ve diğer modüllerle bağda ortaya çıkar.
| Ölçüt | Her birleşim ayrı kart | Tek kart, ek boyut |
|---|---|---|
| Kart sayısı | Çok (42 renk-beden = 42 kart) | Az (1 kart) |
| Stok, sayım, transfer | Her modülde olağan stok kartı gibi çalışır | Her modülün o boyutu ayrıca tanıması gerekir |
| Fiyat farkı | Bedene göre farklı fiyat kolay verilir | Boyut bazında fiyat desteği gerekir |
| Barkod | Her karta kendi barkodu | Boyut başına barkod desteği gerekir |
| Giriş kolaylığı | Matris giriş yoksa zahmetli | Genellikle matrisle gelir |
Üretim yapan firmada ayrı kart yaklaşımı çoğu zaman daha az sürpriz çıkarır: iş emri, lot, fason ve muhasebe zaten stok kartı üzerinden çalışır. Kart sayısının çokluğu ise varyantların modelden toplu oluşturulması ve matris girişle sorun olmaktan çıkar.
Varyantlı çalışmaya geçişte en çok zaman alan iş renk ve beden listelerinin temizlenmesidir. Eski kayıtlarda aynı renk farklı yazılmışsa önce liste tekleştirilir, sonra varyantlar oluşturulur; tersi yapılırsa temizlik iki kat uzar.
Varyantın stok kodu nasıl verilmelidir?
Varyant kodu model kodu, renk kodu ve beden kodunun sabit bir sırayla birleşmesiyle verilmelidir; örneğin MODEL-RENK-BEDEN. Kodun kendisi neyin ne olduğunu söylediğinde depoda etiketten, ekranda listeden aynı ürün kolayca bulunur.
Örnek: model kodu GML-210, renk kodları LAC (lacivert), BYZ (beyaz), beden S, M, L, XL. Varyantlar GML-210-LAC-S, GML-210-LAC-M ve devamı olur. Ayakkabıda beden yerine numara kullanılır: AYK-58-SYH-42.
- Renk kodu sabit bir listeden gelmeli: aynı renk bir modelde LAC, ötekinde LACI yazılırsa raporda iki ayrı renk görünür.
- Beden sırası tanımlı olmalı: tabloda S, M, L, XL sırası alfabetik değil, tanımlanan sıradır.
- Kod kısa kalmalı: etiket ve irsaliye satırına sığmalı.
- Ad da aynı düzende kurulmalı: "Gömlek GML-210 Lacivert M" gibi.
Genel kodlama kuralları için stok kodlama sistemi yazısına bakabilirsiniz.
Belge girerken renk beden tablosu neden şart?
Renk × beden tablosu, bir modelin bütün varyantlarına tek ekranda adet yazmayı sağlar; tablo olmadan her varyant ayrı satırda aranıp girilir. Dört renk ve altı bedenli bir siparişte bu 24 ayrı satır demektir.
Matris girişin işleyişi şöyledir:
- Belgede model seçilir.
- Ekrana renkler satırda, bedenler sütunda olan bir tablo gelir.
- Depo seçiliyse her hücrede o varyantın eldeki bakiyesi görünür.
- Kullanıcı yalnız istenen hücrelere adet yazar: lacivert M 40, lacivert L 60, beyaz M 30.
- Tablo onaylanınca her dolu hücre belgeye ayrı bir satır olarak eklenir; fiyat, birim ve KDV oranı varyant kartından gelir.
Aynı tablonun satış siparişinde, sevk irsaliyesinde, alış belgesinde ve stok fişinde bulunması gerekir. Yalnız siparişte olup irsaliyede olmayan matris, sevkiyat sorumlusunu yine satır satır girişe döndürür. Ayakkabı üretiminde seri (asorti) mantığıyla birlikte kullanımı ayakkabı üretiminde stok ve seri takibi yazısında.
Olmazsa olmaz özellikler: kontrol listesi
Demoda kendi bir modelinizle şunları deneyin:
- Renk ve beden listeleri ayrı tanımlanıp her modelde yeniden kullanılabiliyor mu?
- Varyantlar seçilen renk ve bedenlerden toplu oluşturuluyor mu, sonradan yeni renk eklenebiliyor mu?
- Varyant kartları modelin birim, KDV, grup ve muhasebe bilgisini alıyor mu?
- Sipariş, irsaliye, fatura ve stok fişinde matris giriş var mı?
- Matriste depo bakiyesi görünüyor mu?
- Stok listesinde model, renk ve beden ayrı kolon olarak süzülebiliyor mu?
- Sayım ve depo transferi varyant düzeyinde yapılabiliyor mu?
- Raporlar modele göre toplanıp renk ve bedene göre açılabiliyor mu?
Barkodlu çalışacaksanız her varyantın kendi barkodunun nasıl verildiğini ve etikete nasıl basıldığını ayrıca sorun; barkod tarafı için barkodlu stok programı yazısına bakabilirsiniz.
Excel, mağaza programı ya da ERP: hangisi uygun?
Yalnız satış yapan küçük bir mağaza için perakende programı yeterli olabilir; kesim, dikim, fason ve sevkiyatı olan üretici için varyantların üretim ve muhasebeyle aynı programda olması gerekir.
- Excel matrisi: renk satırda, beden sütunda bir tablo kolayca kurulur. Stok hareketleri ve faturalarla bağı yoktur; her sevkiyattan sonra elle güncellenir.
- Mağaza ve perakende programı: varyant ve barkod güçlüdür, kasa satışına uygundur. Ürün ağacı, iş emri, fason ve toptan sevk irsaliyesi çoğunlukla yoktur.
- ERP içinde varyant: sipariş, üretim, fason ve fatura aynı varyant kartları üzerinden çalışır. Matris girişin bütün belgelerde olup olmadığı denenmelidir.
Tekstil üreticisinin genel ihtiyaçları tekstil ve konfeksiyon yazısında ele alındı.
Varyantlı stokta sık yapılan hatalar
- Varyantları elle tek tek açmak: Kod ve ad düzeni bozulur, bir beden unutulur.
- Rengi serbest metinle yazmak: Aynı renk raporda iki üç farklı adla görünür.
- Model kartına stok hareketi yapmak: Model toplam görünür ama hangi bedenin olduğu bilinmez.
- Sayımı model bazında yapmak: Toplam tutar, beden dağılımı tutmaz; bir beden fazla, diğeri eksik çıkar.
- Satılmayan bedenleri pasife almamak: Listede yüzlerce sıfır bakiyeli varyant kalabalık yapar.
- Kesim planını modelin toplamıyla yapmak: Siparişteki beden dağılımı kesime yansımaz; çok satan bedenden eksik, az satan bedenden fazla üretilir.
- İadeyi model koduyla almak: Müşteriden dönen mal hangi bedene geri girecek bilinmez, bakiye yanlış bedende artar.
- Fiyatı her varyantta elle değiştirmek: Büyük bedenlere farklı fiyat uygulanıyorsa bu kural fiyat listesinde tanımlanmalı, kartlara tek tek yazılmamalıdır.
Bu hataların ortak noktası, kaydın model düzeyinde yapılıp ardından beden düzeyinde bilgi beklenmesidir. Kural basit: hareket her zaman varyanta, rapor istenirse modele.
PakERP One'da renk ve beden
PakERP One'da renk / beden varyantları firma bazında açılan bir özelliktir; ihtiyacı olan firma için açılır, diğer firmalarda ekranlar görünmez. Program ve bulut sunucu ücretsizdir.
- 330 Renk Tanımları ve 331 Beden Tanımları: renk ve beden listeleri, beden sırası tanımlanır.
- 301 Stok Kartları, Renk / Beden sekmesi: model kartta renkler ve bedenler işaretlenip "Varyantları Oluştur" denir; her birleşim MODEL-RENK-BEDEN kodlu ayrı bir stok kartı olur, adı model, renk ve beden adından kurulur, diğer bilgiler modelden kopyalanır. Sekmedeki tabloda varyantlar ve bakiyeleri görünür, çift tıkla varyant kartı açılır.
- Stok listesi: özellik açıkken Model, Renk ve Beden kolonları gelir.
- Renk / Beden düğmesi: stok satırı olan bütün belgelerde (sipariş, irsaliye, fatura, teklif, stok fişleri, sayım) model seçilir, renk × beden tablosuna adet yazılır; her dolu hücre varyant kartıyla ayrı satır olur, fiyat, birim ve KDV her zamanki gibi gelir. Belgede depo seçiliyse tabloda o deponun bakiyesi görünür.
- Diğer modüller: stok, lot, sayım, transfer, üretim ve raporlar varyant kartları üzerinden olağan şekilde çalışır.
Stok tarafının tanıtımı stok modülü sayfasında.
Konuyla ilgili: Stok Takip Programı: Üretim Firması İçin Neler Şart?, Ücretsiz ERP ile Barkod ve Lot Etiketi Basımı.