Barkodlu stok programı, elle yazılan kod ve lot numarasının yerine okutmayı koyan bir stok programıdır. Üretim firmasında barkoda stok kodundan çok lot numarası yazılır, çünkü asıl hata hangi partinin kullanıldığında yapılır. Barkod mal kabulde basılır, hat beslemede, üretim bildiriminde, sevkiyatta ve sayımda okutulur. Seçimde önce programın lot ve depo yapısına, sonra okuyucu ve etiket yazıcısına bakılır; barkod yanlış kurulmuş bir stok düzenini düzeltmez.
Etiket yazıcısı alınır, okuyucu masaya konur, ilk hafta herkes heveslidir. Üç ay sonra okuyucu çekmecededir, depocu lot numarasını yine elle yazıyordur ve sayım farkı eskisi kadardır. Neden? Çünkü barkod bir veri giriş aracıdır. Arkasındaki program hangi rulonun hangi iş emrine gittiğini tutmuyorsa, okutulan barkod da bir yere varmaz.
Barkodlu stok programı seçerken soru "barkod basabiliyor mu?" değil, "okuttuğum numara hangi kaydı açıyor ve o kayıt neye bağlanıyor?" olmalıdır. Neredeyse her stok programı barkod basar. Az sayıda program, okutulan lotu üretim sarfına, fasona ve sevk irsaliyesine aynı numarayla taşır. Fabrikada fark yaratan ikinci gruptur.
Tam boyutİçindekiler
- Üretim firmasında barkoda ne yazılır?
- Barkod hangi noktalarda okutulmalı?
- Barkodlu stok programında olmazsa olmazlar nelerdir?
- Hangi okuyucu ve etiket yazıcısı seçilmeli?
- Barkod fontlu Excel, ayrı barkod programı, ERP: farkı ne?
- Barkoda geçiş hangi sırayla yapılmalı?
- Barkoda geçerken sık yapılan hatalar nelerdir?
- PakERP One'da barkod ve lot okutma
- Sık sorulan sorular
Üretim firmasında barkoda ne yazılır?
Üretim firmasında barkoda çoğunlukla lot numarası yazılır; stok kodu ise ya lot kaydından bulunur ya da barkodun yanında ikinci bilgi olarak taşınır. Perakendede ürünün üstündeki EAN barkodu ürünü tanıtır. Fabrikada ise aynı sacın on rulosu aynı stok koduna sahiptir; asıl ayırt edilmesi gereken hangi rulo olduğudur. Müşteri şikayetinde sorulan da budur: hangi döküm, hangi rulo, hangi gün.
Etiket türüne göre barkodun taşıyacağı bilgi:
- Mal kabul etiketi: bizim lot numaramız; etikette yazıyla stok kodu, tedarikçi, karşı lot ve miktar.
- İş emri formu: iş emri numarası; okutulunca o iş emrine bildirim açılır.
- Üretim çıktısı etiketi: çıkan yarı mamul ya da mamul lotu.
- Sevk etiketi: müşterinin istediği bilgi; çoğu zaman parça numarası, miktar ve bizim lotumuz.
Etiket içeriği ve barkod ile QR seçimi barkod ve lot etiketi yazısında ayrıntılı. Koli ve palet etiketi ayrıca paket ve palet etiketi yazısında.
Barkod hangi noktalarda okutulmalı?
Barkod, numaranın elle yazıldığında en çok yanlış girildiği noktalarda okutulmalıdır. Her harekette okutmak hedef olabilir ama ilk adımda şu beş nokta yeterlidir:
- Mal kabul: etiket basılır ve yapıştırılır. Okutma burada başlamaz, burada doğar.
- Hat besleme ya da üretim bildirimi: tüketilen hammadde lotu okutulur. Zincirin en sık koptuğu yer budur.
- Fasona sevk ve fasondan geliş: giden ve dönen lot okutulur, fasoncudaki bakiye doğru kalır.
- Sevkiyat: irsaliyeye yazılacak mamul lotu okutulur, yanlış kasa yüklenmez.
- Sayım: raftaki lot okutulur, miktar girilir; lot numarası yanlış yazılmaz.
Hangi noktadan başlanacağına karar verirken son ayın sayım farklarına bakın. Fark en çok hangi harekette çıkıyorsa okutma oradan başlamalıdır. Fark sevkte çıkıyorsa sevk noktası, üretimde çıkıyorsa bildirim noktası önce gelir.
Barkoda geçen firmalarda en hızlı sonuç, okutmanın hat başındaki üretim bildirimine konduğu firmalarda görülür. Mal kabul etiketi zaten basılıyorsa, eksik olan çoğu zaman yalnız o etiketin hatta okutulmasıdır.
Barkodlu stok programında olmazsa olmazlar nelerdir?
Programın barkod tarafı, stok tarafı kadar sağlam olmalıdır. Aşağıdaki listeyi deneme sırasında tek tek sınayın.
| Özellik | Neden gerekli | Nasıl sınanır |
|---|---|---|
| Mal kabulde lot ve etiket basımı | Barkod malla birlikte doğar | Bir irsaliye satırına üç lot girip üç etiket basın |
| Okutulan numaranın lot kaydını açması | Okutma bir kayda bağlanır | Etiketi okutup lotun miktarını ve durumunu görün |
| Bildirimde lot okutma | Tüketilen parti kayda geçer | Bildirimde hammadde lotunu okutup soy ağacına bakın |
| Sevkte lot okutma ya da seçme | Doğru kasa yüklenir | İrsaliye satırına lot okutun, yanlış lotu deneyin |
| Lot durumu denetimi | Karantinadaki lot okutulsa da kullanılmaz | Bloke lotu bildirimde okutmayı deneyin |
| Tablet ya da telefon kamerasıyla okuma | Hat başında bilgisayar gerekmez | Tabletten etiketi okutun |
| Etiket ölçüsü ve yazıcı uyumu | Etiket kesilmeden tek sayfada çıkar | Kendi yazıcınızda deneme baskısı alın |
| Lot numarasıyla geri izleme | Okutulan lotun nereden gelip nereye gittiği bulunur | Bir mamul lotundan hammadde alışına inin |
Listedeki maddelerden en kolay atlananı lot durumu denetimidir. Okutma hızlandıkça kimse etiketin üzerindeki kalite kutusuna bakmaz; programın karantinadaki ya da bloke lotu okutulduğu anda reddetmesi bu yüzden önemlidir.
Hangi okuyucu ve etiket yazıcısı seçilmeli?
Masa başında ve depoda kablolu ya da kablosuz el okuyucusu, hat başında tablet kamerası çoğu firmaya yeter. El okuyucularının çoğu klavye gibi çalışır: okutulan numara imlecin durduğu alana yazılır. Bu yüzden programın ayrı bir okuyucu sürücüsü istemesi gerekmez; lot alanına yazılabiliyorsa okutulabilir.
Etiket yazıcısında bakılacak noktalar:
- Termal transfer mi, doğrudan termal mi? Depoda aylarca bekleyecek, yağ ve tozla karşılaşacak etikette şeritli termal transfer daha uzun okunur kalır. Kısa ömürlü etikette doğrudan termal yeter.
- Etiket ölçüsü: programın bastığı ölçü yazıcının rulosuna uymalı. Uymazsa etiket iki sayfaya bölünür ya da barkod kesilir.
- Barkod çözünürlüğü: küçük etikete uzun numara sıkıştırılırsa okuyucu zorlanır. Lot numarasının kısa ve sabit uzunlukta olması bu yüzden işe yarar.
Lot numarasının nasıl verileceği lot numarası verme yöntemleri yazısında.
Barkod fontlu Excel, ayrı barkod programı, ERP: farkı ne?
Fark, okutulan numaranın nereye yazıldığındadır. Barkodun kendisi her seçenekte aynıdır. Aynı Code 128 etiketi Excel ile de, ayrı bir depo programıyla da, ERP ile de basılabilir; değişen, okutulduktan sonra numaranın hangi kayda düştüğü ve o kaydın başka hangi belgeye bağlandığıdır.
Excel ve barkod fontu
Etiket basmak kolaydır, okutmak da mümkündür. Ama okutulan numara bir hücreye düşer; o hücreyi üretim, fason ve sevkle ilişkilendiren bir kayıt yoktur. Etiket için iyi, izleme için yetersizdir.
Ayrı barkodlu stok programı
Depo giriş çıkışını okutarak yapar, sayımı hızlandırır. Eksisi, satış irsaliyesinin, iş emrinin ve faturanın başka programda olmasıdır; okutulan lot sevk irsaliyesine kendiliğinden geçmez.
Ön muhasebe programının barkodu
Genellikle satış noktası için ürün barkodudur (EAN). Lot ve parti ayrımı çoğu zaman yoktur.
ERP içinde barkod
Okutulan lot mal kabulden üretim bildirimine, oradan sevk irsaliyesine aynı kayıtla taşınır. Kurulum emeği ister ama fabrikada izlenebilirliği sağlayan yol budur.
Barkoda geçiş hangi sırayla yapılmalı?
Barkoda geçiş, önce kayıt düzeninin, sonra etiketin, en son okutma noktalarının kurulmasıyla yapılmalıdır. Tersinden başlayan geçiş, okutulan numaranın karşılığı olmayan bir kayıtla sonuçlanır.
Pratik sıra şöyledir. Önce hangi stok kartlarının lotlu olacağına karar verilir; vida, eldiven ve ambalaj gibi kalemler dışarıda bırakılır. Sonra lot numarası biçimi belirlenir ve mal kabulde her partiye etiket basılmaya başlanır. İlk iki hafta yalnız etiket basılır, okutma yapılmaz; amaç depodaki her lotlu malın etiketli hâle gelmesidir. Eski stok için bir hafta sonu ayrılıp mevcut partiler sayılır ve etiketlenir.
Bundan sonra okutma tek bir noktada başlar, çoğunlukla üretim bildiriminde. O nokta bir ay boyunca aksamadan çalıştıktan sonra sevkiyata, ardından sayıma geçilir. Her yeni noktada ilk hafta vardiya sorumlusu okutulmadan girilen kayıtları ayrıca kontrol eder. Okuyucuyu çekmeceye geri gönderen şey çoğu zaman tek seferde her yere yayılmaya çalışmaktır.
Barkoda geçerken sık yapılan hatalar nelerdir?
- Önce donanım almak. Yazıcı ve okuyucu alınır, programın lot yapısı sonra düşünülür. Sıra tersi olmalı.
- Barkoda stok kodu yazmak. Aynı kodun on lotu ayırt edilemez; okutma lot seçimini yine kişiye bırakır.
- Etiketi depoya girdikten sonra basmak. Mal etiketsiz yerleşir, etiket yanlış rulonun üstüne yapışır.
- Okutmayı yalnız sevkte yapmak. Sevk doğru olur ama üretimde hangi hammaddenin kullanıldığı yine bilinmez.
- Kasa değişiminde etiketi taşımamak. Parçalar başka kasaya aktarılır, eski etiket eski kasada kalır.
- Kod yapısını düşünmemek. Stok kodları düzensizse barkod da düzensiz olur; stok kodlama sistemi önce gelir.
PakERP One'da barkod ve lot okutma
PakERP One'da barkod lot kaydına bağlıdır; okutulan numara mal kabulden sevkiyata aynı lotu taşır. Etiket ayrı bir programda tasarlanmaz; irsaliye kaydedilince lotlar zaten açılmış olur, etiket o lotlardan basılır.
- 202 Alış İrsaliyesi: Çoklu Lot Girişi ile her lot ayrı satır, ardından her lot için 100×120 mm mal kabul etiketi: lot barkodu, karşı lot, tedarikçi, miktar ve UYGUN / ŞARTLI KABUL / RED kutuları.
- 8120 İş Emirleri: iş emri formunda QR kod basılır. Android tablette okutulunca o iş emrine üretim bildirimi açılır.
- 8121 üretim bildirimi: adet yazılınca her hammadde için en eski lot (FIFO) önerilir; tablette mal kabul etiketindeki lot barkodu "Lot Okut" ile okutulur, seçilen lot soy ağacına işlenir.
- Satış irsaliyesinde Lot Seç: yalnız satırın depo ve niteliğindeki bakiyeli lotlar listelenir.
- 8135 İzlenebilirlik: lot no ya da iş emri no yazılır, hammadde alışından müşteri sevkiyatına şema açılır.
Android "PakERP One Üretim" uygulaması ücretsizdir; ayrıntı üretim uygulaması sayfasında.
Konuyla ilgili: Renk ve Beden Takibi: Varyantlı Stok Nasıl Yönetilir?, Renk Beden Stok Programı: Tekstil ve Ayakkabı İçin.