Paket ve palet etiketi, sevk edilen her koli, kasa ya da paletin üzerinde içeriği, lot numarasını, miktarı, müşteriyi ve sipariş bilgisini taşıyan, barkodla okunabilen kimlik kartıdır. Sevkiyatta izlenebilirlik, etiketteki paket numarasının sistemde içerik satırlarına ve lotlara bağlı olmasıyla sağlanır: müşteri bir paleti okuttuğunda hangi lottan kaç adet geldiği, o lotun hangi iş emrinden ve hangi hammaddeden üretildiği geriye doğru bulunur.
Salı sabahı müşterinin kalite biriminden bir e-posta geliyor: montaj hattında çatlak braket çıkmış, fotoğraf ekte. Fotoğrafta parça net görünüyor, kasanın üzerindeki etiket ise yarım. Parça numarası okunuyor, lot numarası forklift sürtünmesiyle silinmiş. Müşteri iki şey soruyor: bu parça hangi partiden, ve aynı partiden elinizde kaç kasa daha var?
Etiket sağlam ve sistemde bir kayda bağlıysa bu iki sorunun cevabı beş dakikalık bir aramadır. Değilse son iki haftada giden bütün kasalar şüpheli sayılır ve müşteri hepsini ayıklamanızı ister. Paket ve palet etiketi bu yüzden yalnız depo düzeni için basılmaz; sevkiyattan sonraki izlenebilirliğin başladığı yer odur.
Tam boyutİçindekiler
- Paket ve palet etiketi nedir?
- Paket ve palet etiketinde hangi bilgiler olmalı?
- Koli, kasa ve palet arasındaki bağ nasıl kurulur?
- Barkod mu, QR kod mu kullanılmalı?
- Palet brüt ağırlığı nasıl hesaplanır?
- Sık yapılan hatalar
- Geri çağırmada paket etiketi nasıl kullanılır?
- PakERP One'da paket, palet ve sevkiyat etiketi
- Sık sorulan sorular
Paket ve palet etiketi nedir?
Paket ve palet etiketi, sevk edilen her koli, kasa ya da paletin içeriğini tek bakışta ve barkodla okunur hale getiren kimlik kartıdır. Etiketin asıl değeri üzerindeki yazıdan değil, taşıdığı numaranın sistemde bir kayda bağlı olmasından gelir.
Üç seviyede düşünmek gerekir. Parça ya da ürün etiketi tek bir ürünü tanıtır. Paket etiketi (koli, kasa, kutu) içindeki kalemi, lotu ve adedi söyler. Palet etiketi ise üzerindeki paketleri toplar: kaç kasa, toplam adet, brüt ağırlık, müşteri ve sipariş. Müşterinin mal kabulü önce palet etiketini okutur; bir sorun çıktığında paket etiketine, oradan lota iner.
Lot numarasının nasıl verildiği ve üretim boyunca nasıl taşındığı ayrı bir konudur; temeli için lot takibi rehberine bakabilirsiniz.
Paket ve palet etiketinde hangi bilgiler olmalı?
En az şunlar olmalı: paket numarası, ürün kodu ve adı, miktar ve birim, lot numarası, müşteri, sipariş ya da irsaliye numarası, ağırlık ve tarih. Müşteri kendi alanlarını istiyorsa (müşteri parça numarası, teslim noktası, hat kodu) bunlar da eklenir.
| Alan | Ne işe yarar? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Paket / palet no | Etiketin sistemdeki karşılığıdır; barkod bunu taşır | Aynı numara iki kez basılmamalı |
| Ürün kodu ve adı | Doğru malın alındığını gösterir | Müşterinin parça numarası da istenebilir |
| Miktar ve birim | Sayım yapmadan kabul | Kasa içi standart adetle tutmalı |
| Lot no | Geriye doğru izleme | Birden çok lot varsa hepsi yazılır |
| Müşteri ve sipariş no | Yanlış müşteriye yüklemeyi önler | Sipariş satırı düzeyinde bağ en sağlamıdır |
| Brüt / net ağırlık | Araç yüklemesi ve müşteri kabulü | Kasa ve palet darası ayrı hesaplanır |
| Tarih | Üretim ya da paketleme tarihi | Son kullanma tarihli üründe SKT de yazılır |
Tabloda en çok tartışılan satır lot satırıdır. Bir kasaya iki farklı lot girdiğinde etikete ikisini de yazmak mümkündür, ama geri çağırmada o kasanın tamamı şüpheli olur. Pek çok firma bu yüzden "bir paket, bir lot" kuralı koyar: lot değişiyorsa kasa da değişir.
Sevkiyatta etiketle ilgili şikâyetlerin önemli kısmı etiketin kendisinden değil, kasanın sonradan açılıp içine başka lottan parça tamamlanmasından çıkar. Kapanan kasanın yeniden açılmasını kayda bağlamak, etiket kalitesinden daha çok işe yarar.
Koli, kasa ve palet arasındaki bağ nasıl kurulur?
Her seviyeye ayrı numara verilir ve alt seviye üst seviyeye kayıtla bağlanır: parçalar kasaya, kasalar palete, palet irsaliyeye. Zincir kurulunca palet numarasından içindeki bütün lotlara inilebilir.
- Paketi açın. Koli ya da kasa için bir paket kaydı açılır, numara sistemden gelir.
- İçeriği okutun ya da seçin. Stok, lot ve miktar pakete satır olarak yazılır. Lot, üretim etiketinden okutulursa elle yazım hatası olmaz.
- Paketi kapatın, etiketini basın. Kapanan pakete bir şey eklenmez; etiket kapanıştan sonra basılır ki içerik ile etiket ayrışmasın.
- Paketleri palete bağlayın. Palet de bir paket kaydıdır; kasalar ona bağlanır, palet etiketi toplamları gösterir.
- Paleti irsaliyeye bağlayın. İrsaliyedeki lotlar ile paletlerdeki lotlar aynı olmalıdır.
Beşinci adım sık atlanır. Palet hazırlanır, etiket basılır, ama irsaliye başka bir ekrandan, lotlar elle seçilerek kesilir. İki kayıt birbirini tutmadığında geri çağırmada hangisine güvenileceği belli olmaz. Araç yüklemesi ve günlük sevk sırası için sevkiyat planlama rehberi bu zinciri devam ettirir.
Barkod mu, QR kod mu kullanılmalı?
Etiket paket ya da lot numarası gibi tek bir değer taşıyacaksa doğrusal barkod (Code 128) yeterlidir ve hemen her okuyucuyla uyumludur. Ürün kodu, lot ve miktar gibi birden çok alanı birlikte taşımak gerekiyorsa QR kod daha uygundur.
- Code 128: depo el terminalleri ve basit okuyucular okur; metin uzadıkça barkod genişler, küçük etikete sığmaz.
- QR kod: küçük alanda çok bilgi taşır, telefon kamerasıyla da okunur, kısmi hasara karşı daha dayanıklıdır.
- İkisi birden: sahada sık görülen çözüm; barkod paket numarasını, QR ürün kodu ile lotu birlikte taşır.
Otomotiv ana sanayisi gibi bazı müşteriler etiket düzenini kendisi belirler (Odette ya da VDA gibi şablonlar). Bu durumda alanların yeri, yazı büyüklüğü ve barkod türü müşteri şartnamesindedir; o müşteri için ayrı bir etiket şablonu tutmak gerekir. Yazıcı, kâğıt ve ribbon seçimi için barkod ve etiket rehberine bakabilirsiniz.
Palet brüt ağırlığı nasıl hesaplanır?
Brüt ağırlık, ürünlerin net ağırlığı ile ambalaj darasının toplamıdır. Formül düz haliyle şöyledir:
Net ağırlık = adet × birim ağırlık. Brüt ağırlık = net ağırlık + (kasa sayısı × kasa darası) + palet darası.
Örnek (açıklama amaçlı, temsili rakamlar): 3.000 adet sac braket, her biri 0,35 kg. Kasa başına 150 adet konuyor, boş kasa 1,2 kg, ahşap palet 25 kg.
- Kasa sayısı: 3.000 / 150 = 20 kasa.
- Net ağırlık: 3.000 × 0,35 = 1.050 kg.
- Kasa darası: 20 × 1,2 = 24 kg.
- Brüt ağırlık: 1.050 + 24 + 25 = 1.099 kg.
Bu hesap iki yerde işe yarar. Araç yüklemesinde ağırlık sınırı palet sayısından önce dolabilir. Müşteri kabulünde de tartılan brüt ile etiketteki brüt arasındaki belirgin fark eksik ya da fazla kasa olduğunu gösterir. Birim ağırlığın stok kartında doğru tutulması bu yüzden gerekir; yanlış birim ağırlık her palette aynı hatayı tekrarlar.
Sık yapılan hatalar
Etiket hatalarının çoğu baskıdan değil, sıralamadan ve kayıt eksikliğinden doğar.
- Etiketi paket kapanmadan basmak. Sonradan eklenen içerik etiketle tutmaz.
- Aynı paket numarasını iki kez kullanmak. Numaranın elle verildiği yerlerde sık olur; numara sistemden gelmelidir.
- Karışık lotlu kasa. Etikette tek lot yazar, içinde iki lot vardır; geri çağırmada yanlış kasalar ayıklanır.
- Termal kâğıdı dış ortamda kullanmak. Isı ve güneşle kararır. Uzun depolanan ya da açıkta bekleyen palette ribbonlu (termal transfer) etiket seçilir.
- Palet etiketini tek yüze yapıştırmak. Forklift hangi yüzden yaklaşırsa okunabilmesi için iki komşu yüze etiket konur.
- İrsaliye ile palet içeriğini ayrı tutmak. İrsaliyedeki lot ile kasadaki lot farklıysa iki kayda da güvenilmez.
Geri çağırmada paket etiketi nasıl kullanılır?
Müşterinin okuttuğu ya da fotoğrafını gönderdiği etiketten paket numarasına, oradan lota ve lotun üretim kaydına gidilir. Sonra aynı lotun başka hangi paketlere ve müşterilere gittiği ileriye doğru bulunur. Etiket bu iki yönlü aramanın başlangıç noktasıdır.
Yazının başındaki örneğe dönelim. Etiket okunabilseydi lot numarasından hammaddenin döküm numarası, parçanın preste hangi vardiyada basıldığı ve aynı lottan hangi paletlerin hangi irsaliyeyle gittiği görülürdü. Müşteriye "şu dört kasayı ayırın, diğerleri farklı lot" denebilirdi. Adım adım süreç için ürün geri çağırma rehberine bakın.
PakERP One'da paket, palet ve sevkiyat etiketi
PakERP One'da koli, kasa ve palet stok ve lot kayıtlarına bağlı ayrı belgelerdir; etiket bu kayıttan basılır. Program ücretsizdir; paket, etiket ve kullanıcı sayısında sınır yoktur.
- 8130 Paket / Palet Oluşturma: koli, kasa ya da palet kaydı açılır; içerik satırında stok, lot, miktar ve sipariş satırı yazılır, brüt ve net ağırlık girilir. Kasalar "Üst Palet" alanıyla bir palete bağlanır. Durum açık, kapalı ve sevk edildi olarak izlenir; kapatılan paket değiştirilmez.
- 8131 Paket Etiketleri: paket numarası barkodu ve QR kodu, müşteri, bağlı olduğu palet; tek kalemli pakette ürün, miktar ve lot, çok kalemli pakette kalem sayısı ve toplam miktar, varsa ağırlık.
- Üretim etiketi: 8121 üretim bildiriminde "Yazdır ▾" menüsünden lot barkodlu ve QR'lı etiket basılır. Lot numarası iş emri numarasıdır (GGAAYY-NN); paketlemede bu etiket okutulur.
- 102 Satış İrsaliyeleri: satırda sağ tık "Lot Seç" yalnız o depo ve nitelikteki lotları listeler, "FIFO Ayarla" giriş sırasına göre dağıtır. Formun "Yazdır ▾" menüsünde müşteri etiketi de vardır.
- 8135 İzlenebilirlik: lot numarası yazılınca hammadde alışından üretime ve müşteri sevkiyatına kadar şema açılır; bir lotun hangi müşteriye hangi irsaliyeyle gittiği görülür.
Ayrıntılar için Stok, Lot ve Nitelik modülüne bakın.
Konuyla ilgili: Dönüşlü Kasa ve Palet Takibi: Müşterideki Ambalaj, Çeki Listesi (Packing List) Nasıl Hazırlanır?, İhracat Sevkiyatı Nasıl Planlanır? Konteyner, Tır, Palet.