Mal kabul etiketi, depoya giren her lotun üzerine yapıştırılan ve o malı kayıttaki lotla eşleştiren etikettir. Üzerinde stok kodu ve adı, miktar, tedarikçi, bizim lot numaramız, tedarikçinin karşı lot numarası, giriş tarihi, belge numarası, lot numarasının barkodu ve kontrol sonucu için uygun, şartlı kabul ve red kutuları bulunur. Etiket mal kabul anında, irsaliye kaydından basılır.
Sabah sekiz buçuk. Kapıda tedarikçinin tırı, forklift operatörü dört bobini indirmiş. Bobinlerin üzerinde tedarikçinin kendi etiketleri var: uzun bir parti numarası, bir döküm numarası, bir de bizim hiç kullanmadığımız malzeme kodu. Öğleden sonra kesim hattındaki operatör bu bobinlerden birini alacak ve üretim bildiriminde hangi lotu kullandığını yazacak. Neye bakarak yazacak?
Tedarikçinin etiketi tedarikçinin dilini konuşur. Mal kabul etiketi ise malı bizim kaydımıza bağlar: bizim lot numaramız, bizim stok kodumuz, bizim kontrol sonucumuz. Bu etiket yoksa izlenebilirlik kayıtta kalır, raftaki malla buluşmaz.
Tam boyutİçindekiler
- Mal kabul etiketi nedir, neden gerekir?
- Mal kabul etiketinde hangi bilgiler olmalı?
- Lot barkodu mu, QR kod mu kullanılmalı?
- Etiket hangi boyutta olmalı, nereye yapıştırılır?
- Uygun, şartlı kabul ve red kutusu nasıl kullanılır?
- Etiketteki lot barkodu üretimde nasıl kullanılır?
- Mal kabul etiketinde sık yapılan hatalar
- PakERP One'da mal kabul etiketi
- Sık sorulan sorular
Mal kabul etiketi nedir, neden gerekir?
Mal kabul etiketi, alış irsaliyesi kaydedilip lot açıldığı anda basılan ve malın üzerine yapıştırılan etikettir. Görevi, fiziksel malı programdaki lotla birebir eşleştirmektir.
Etiketin gerekli olduğu üç an vardır. Birincisi depoya yerleştirmedir: depocu malı doğru rafa, doğru lot numarasıyla koyar. İkincisi üretime çıkıştır: operatör hangi lotu kullandığını etiketten okur ya da okutur. Üçüncüsü şikayet ya da denetimdir: bir mamul lotundan geriye gidildiğinde rafta kalan hammaddenin hangi lot olduğu etiketten doğrulanır.
Tedarikçi etiketi bu işi yapamaz, çünkü tedarikçinin numaralandırması bizim kayıtlarımızla aynı değildir ve her tedarikçide farklı biçimdedir. Tedarikçinin numarası kaybolmaz; karşı lot olarak bizim etiketimizde de yazar. Karşı lotun neden ayrı tutulduğu karşı lot ve döküm no yazısında.
Mal kabul etiketinde hangi bilgiler olmalı?
Etikette, malı eline alan kişinin programı açmadan ihtiyaç duyacağı her bilgi bulunmalıdır. Fazlası etiketi kalabalıklaştırır, eksiği soru doğurur.
| Alan | Neden gerekli? | Örnek |
|---|---|---|
| Stok kodu ve adı | Malın ne olduğunu bizim dilimizle söyler | SAC-DKP-2.0 / DKP sac 2 mm |
| Miktar ve birim | Sayım ve çıkışta kontrol | 4.250 KG |
| Tedarikçi | Şikayette ilk sorulan | Tedarikçinin ünvanı |
| Lot no | Kayıtla eşleşen anahtar | Programın verdiği numara |
| Karşı lot no | Tedarikçinin kendi parti numarası | Bobin etiketindeki numara |
| Lot barkodu | Elle yazmadan okutmak için | Lot numarasının barkodu |
| Giriş tarihi ve belge no | Alış belgesine dönüş | İrsaliye numarası |
| Uygun / şartlı / red kutuları | Kontrol sonucunun malın üzerinde görünmesi | İşaretli kutu ve imza |
Ürün resmi küçük bir ek olarak işe yarar: aynı görünen iki contayı ayırmak için etiketteki küçük bir fotoğraf, kodu okumaktan daha hızlıdır. Döküm numarası malzeme sertifikasıyla eşleşme gereken metal hammaddede etikete eklenebilir. Son kullanma tarihli malzemede (boya, yapıştırıcı, kimyasal) tarih büyük puntoyla yazılmalıdır; depocunun ilk bakacağı bilgi odur.
Etiket düzeni ilk haftalarda depoya ek iş gibi gelir. Birkaç hafta sonra en çok depocu sahiplenir, çünkü sayımda ve üretime malzeme verirken "bu hangi lot" sorusu ortadan kalkar.
Lot barkodu mu, QR kod mu kullanılmalı?
Lot numarasını tek başına okutmak için çizgili barkod yeterlidir. Aynı etiketten birden çok bilgiyi (stok kodu, lot, miktar) birlikte okutmak gerekiyorsa QR kod daha uygundur.
Seçimi okuyucu belirler. Depoda el terminali ya da tablet kamerası kullanılıyorsa ikisi de okunur. Masaüstündeki basit bir barkod okuyucu ise çoğu zaman yalnız çizgili barkodu okur. Küçük etiketlerde QR kod daha az yer kaplar; çizgili barkod ise yeterli genişlik verilmezse okunmaz.
Hangisi seçilirse seçilsin, barkodun altında okunabilir metin olarak lot numarası da yazmalıdır. Okuyucunun çalışmadığı ya da etiketin yırtıldığı gün, numara elle yazılabilmelidir. Etiket türleri ve yazıcı seçimi için barkod ve lot etiketi yazısına bakılabilir.
Etiket hangi boyutta olmalı, nereye yapıştırılır?
Etiket, üzerindeki en küçük yazının bir metre uzaktan okunabileceği ve barkodun rahat sığacağı boyutta olmalıdır. Hammadde girişinde 100 x 120 mm civarı bir etiket, yukarıdaki alanların hepsini taşıyabilir.
Yapıştırma yeri malın türüne göre değişir:
- Bobin ve rulo: dış yüzeyde ve göbek tarafında; dış etiket açılırken kaybolabilir, göbekteki kalır.
- Palet: iki yan yüzde; forklift hangi taraftan yaklaşırsa etiketi görsün.
- Kasa ve koli: her kasaya ayrı etiket. Palet açılıp kasalar dağıldığında her kasa kendi lotunu taşımaya devam etmelidir.
- Çuval ve torba: dikiş tarafının karşısında, katlanmayan yüzde.
Açık alanda bekleyen malzemede kağıt etiket nemden bozulur; sentetik etiket ya da etiketin üzerine şeffaf koruma bandı tercih edilir. Etiketi malın kaldırılırken tutulan yüzüne değil, görünen ama sürtünmeyen bir yüzüne yapıştırın; forkliftin çatalı ya da kaldırma kayışı etiketi ilk gün siler. Etiketin her lot için ayrı basılması da bir kuraldır: aynı irsaliyede gelen dört bobin dört ayrı lotsa, dört ayrı etiket basılır.
Uygun, şartlı kabul ve red kutusu nasıl kullanılır?
Kutular, giriş kontrolünün sonucunu malın üzerinde görünür kılar. Kontrolü yapan kişi sonucu işaretler, yanına tarih atar ve imzalar; böylece rafta duran malın kontrol edilip edilmediği uzaktan anlaşılır.
Etiketteki işaret ile programdaki lot durumu her zaman aynı olmalıdır. Etikette "red" işaretli bir bobin programda serbest görünüyorsa planlama onu kullanılabilir stok sayar; programda bloke olup etikette işaretsiz duran bir bobin ise rafta yanlışlıkla alınabilir. Bu yüzden kontrol sonucu iki yere aynı anda işlenir:
- Kontrolcü etikette ilgili kutuyu işaretler ve imzalar.
- Aynı kişi ya da kalite sorumlusu programda lotun durumunu günceller: uygunsa serbest, redse bloke.
- Red lot fiziksel olarak red alanına taşınır.
- Şartlı kabulde sapma onayının numarası etikete ve lot kaydına not edilir.
Kontrol tamamlanmadan önce lotun karantinada beklemesi ve üç kararın ayrıntısı mal kabulde karantina yazısında anlatılıyor.
Etiketteki lot barkodu üretimde nasıl kullanılır?
Lot barkodunun asıl değeri üretimde ortaya çıkar. Operatör üretim bildirimi girerken hangi hammadde lotunu kullandığını elle yazmak yerine etiketi okutur. Elle yazılan lot numarası en sık hata yapılan alandır: bir rakam kayar, iki lot birbirine karışır, soy ağacı yanlış kurulur.
Okutma alışkanlığı oturduğunda mamul lotundan hammadde lotuna giden bağ kendiliğinden doğru kurulur. Müşteri şikayetinde geriye izleme bu bağ üzerinden yapılır; bağ ne kadar güvenilirse geri çağırma kapsamı o kadar dar tutulur.
Aynı etiket sevkiyat öncesinde de kullanılır. Hammadde doğrudan satılmasa bile depolar arası transferde, fasoncuya gönderimde ya da sayımda lot numarası etiketten okutulur. Her okutma bir yazım hatası ihtimalini ortadan kaldırır.
Etiket kaybolursa ne yapılır?
Etiketi yırtılan ya da düşen malzeme kullanılmadan önce yeniden etiketlenmelidir. Lot numarası tedarikçi etiketindeki karşı lot ya da döküm numarasından bulunur, kayıttan yeni etiket basılır. Hiçbir iz kalmamışsa malzeme kimliği belirsiz kabul edilir; karantinaya alınır ve kalite sorumlusu karar verene kadar üretime verilmez. "Bu herhalde geçen haftaki bobin" diye kullanılan malzeme, izlenebilirlik zincirindeki en zayıf halkadır.
Mal kabul etiketinde sık yapılan hatalar
- Bir etiketi bütün teslimata basmak: farklı lotlar tek etiketle işaretlenirse rafta ayırt edilemez.
- Etiketi kayıttan önce basmak: elle yazılan ya da önceden basılan etikette lot numarası kayıttakiyle tutmayabilir. Etiket kayıttan basılır.
- Tedarikçi etiketini sökmek: karşı lot ve döküm numarası o etikettedir; bizim etiketimiz onun yanına yapıştırılır, üstüne değil.
- Kutuları işaretsiz bırakmak: işaretsiz etiket, kontrol yapılmadı mı yoksa yazılmadı mı sorusunu cevapsız bırakır.
- Bölünen malı yeniden etiketlememek: bir bobin dilinip iki parçaya ayrıldığında her parça kendi etiketini taşımalıdır.
- Okunmayan barkod basmak: yazıcı kafası kirlendiğinde ya da etiket dar kesildiğinde barkod okunmaz. Her yeni etiket rulosunda ilk etiketi bir kez okutarak deneyin.
Bu hataların çoğu, etiketin kimin işi olduğu belirsiz kaldığında doğar. Mal kabulü yapan kişi etiketi basar ve yapıştırır, kontrolcü kutuyu işaretler; iki görev de yazılı olursa etiket bir alışkanlığa dönüşür.
PakERP One'da mal kabul etiketi
PakERP One'da mal kabul etiketi alış irsaliyesinden basılır ve lot kaydıyla aynı numarayı taşır.
- 202 Alış İrsaliyesi: lot takipli kartta satırda Lot No, Karşı Lot, SKT, Döküm No ve Rulo kolonları açılır; lot no boş bırakılırsa otomatik verilir.
- Çoklu Lot Girişi: bir satırdaki malzeme birden çok lota bölünür, her lota ayrı karşı lot no yazılır.
- 100 x 120 mm mal kabul etiketi: lot barkodu ile UYGUN / ŞARTLI KABUL / RED kutularını taşır; formdaki Yazdır ▾ menüsünden alınır.
- 317 Lot Durum Değiştirme: lot serbest, karantina ya da bloke yapılır; bloke lot çıkış önerilerinde görünmez.
- Lot Okut: Android tablette üretim bildirimi girilirken mal kabul etiketindeki lot barkodu okutularak tüketilen lot seçilir.
Lot ve stok tarafının tamamı Stok, Lot ve Nitelik modülünde.