Tekstil ve konfeksiyon firması için ERP'nin temel işleri kumaş topu ve boya partisi takibi, kesim, fason dikim sevki ve dönüşü, ütü-paket ve sevkiyattır. Genel amaçlı bir ücretsiz ERP bunları stok kartı, lot ve fason belgeleriyle karşılayabilir. Beden-renk matrisi, asorti, pastal planı ve sezon koleksiyonu ise tekstile özel yazılımların alanıdır; PakERP One'da tekstile özel bir modül yoktur.
Beden-renk tablosu olmayan bir ERP ile konfeksiyon atölyesi yönetilebilir mi? Tekstilde ERP arayan firma sahibinin ilk sorusu çoğu zaman budur ve cevabı "evet" ya da "hayır" kadar kısa değildir. Kumaşın kaç top geldiği, hangi boya partisinden kesildiği, dikimciye kaç adet gidip kaç adet döndüğü gibi işler herhangi bir üretim firmasının stok ve fason zinciriyle aynıdır. Modelin beden ve renk kırılımı, asorti ve pastal planı ise tekstile özgüdür.
Ücretsiz ERP seçeneklerine bakan bir konfeksiyoncu için doğru yol, bu iki grubu ayırmaktır. Genel üretim akışını ücretsiz ERP ile kurmak mümkün; tekstile özel kısmın nasıl çözüleceği ise ayrı bir karar. Aşağıda her iki tarafı da açıkça yazdık, programın yapmadığı şeyleri de dahil.
Tam boyutİçindekiler
- Tekstil firması bir ERP'den ne bekler?
- Beden ve renk ERP'de nasıl tutulur?
- Kumaş topu ve boya partisi neden ayrı izlenmeli?
- Fason dikime giden iş nasıl takip edilir?
- Ütü-paketten sonra sevkiyatta koli içeriği nasıl yazılır?
- Ücretsiz ERP'yi tekstilde nasıl denemeli?
- Genel amaçlı ücretsiz ERP tekstilde nerede yetmez?
- PakERP One tekstil firmasında ne yapar, ne yapmaz?
- Sık sorulan sorular
Tekstil firması bir ERP'den ne bekler?
Kumaştan sevkiyata kadar malın her aşamada nerede, hangi partiden ve kaç adet olduğunu. Konfeksiyonda bu aşamalar kısa sürer ama sayısı çoktur ve çoğu dışarıda yapılır.
| Aşama | Takip edilecek bilgi | Tekstile özgü zorluk |
|---|---|---|
| Kumaş girişi | Top sayısı, metre ya da kg, boya partisi | Aynı renk farklı partide farklı ton |
| Kesim | Kesilen adet, harcanan kumaş, pastal artığı | Bedenlere bölünmüş adet |
| Dikim | Fasoncuya giden ve dönen adet | Birden çok atölye, kısmi dönüş |
| Yıkama, baskı, nakış | Dışarıdaki adet ve bedel | Ara fason adımları |
| Ütü, paket, sevk | Koli, adet, irsaliye | Asortili koli içeriği |
Tablonun sol iki sütunu herhangi bir üretim firmasında karşılığı olan işlerdir. Sağ sütundaki zorluklar ise ERP'nin tekstil için özel bir yapı sunup sunmadığına göre farklı çözülür.
Beden ve renk ERP'de nasıl tutulur?
İki genel yol vardır: bir model kartının altında beden ve renk kırılımını tablo halinde tutan varyant yapısı ya da her beden-renk birleşimi için ayrı stok kartı. Hangisinin kullanılacağı ERP'nin yapısına ve ürün çeşitliliğine bağlıdır.
| Yöntem | Nasıl işler | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|---|
| Varyant matrisi | Tek model kartı, beden x renk tablosu | Sipariş tek ekranda, toplu fiyat | Tekstile özel yazılım gerektirir |
| Ayrı stok kartı | Her birleşim kendi kodunu alır | Her ERP'de uygulanır, stok net | Kart sayısı katlanır, giriş uzar |
Ayrı kart yolunu seçen firma kod yapısını baştan kurmalıdır. Örneğin model kodu, renk kodu ve beden sırayla yazılır: 2417-LAC-M gibi. Böyle bir kodla listede "2417" yazınca modelin bütün kartları, "2417-LAC" yazınca yalnız lacivertleri gelir. Kod yapısı sonradan değiştirilirse eski belgelerle yenileri arasındaki bağ kopar; bu yüzden ilk gün karar verilmesi gereken tek konu budur.
Model başına bir düzine beden-renk birleşimi olan ve sezonda birkaç model çalışan bir fason konfeksiyoncu için ayrı kart yolu yönetilebilir. Sezonda yüzlerce model çıkaran marka için ise varyant matrisi olmayan bir yapı ağır gelir.
Fason dikimle çalışan atölyelerde en çok tartışma çıkan konu, dikimciden eksik dönen adettir. Sevk sırasında adet ve beden kırılımı irsaliyeye yazılmadıysa, eksiğin kesimde mi, dikimde mi yoksa sayımda mı oluştuğunu kanıtlamak zorlaşır. Sevk ve dönüşü aynı ayrıntıyla belgelemek bu tartışmayı kısaltır.
Kumaş topu ve boya partisi neden ayrı izlenmeli?
Çünkü aynı renk kodundaki kumaş, farklı boya partisinde farklı tonda çıkabilir ve bir ürünün parçaları farklı partiden kesilirse fark dikildikten sonra görünür. Parti bilgisi girişte yazılmazsa kesimhane bunu ancak gözle yakalar.
- Her top ya da her boya partisi girişte ayrı lot numarası alır; tedarikçinin parti numarası karşı lot olarak yazılır.
- Kesim föyüne hangi lottan kesildiği yazılır; aynı siparişin parçaları mümkün olduğunca tek partiden kesilir.
- Kumaş kg ile alınıp metre ile harcanıyorsa dönüşüm (en ve gramaj üzerinden) kartta bir kez tanımlanır.
- Pastal artığı ve kesim firesi ayrı kaydedilir; artık kumaş stoğa dönüyorsa lotuyla birlikte döner.
- Kusurlu top (delik, leke, en farkı) tedarikçiye bildirilecekse parti numarasıyla birlikte ayrılır.
Lot mantığının genel kuruluşu lot izlenebilirlik rehberinde anlatılıyor; tekstilde değişen tek şey, lotun rulo sac yerine kumaş topu olmasıdır.
Fason dikime giden iş nasıl takip edilir?
Kesilmiş parçalar fason irsaliyesiyle dikimcinin adına açılmış bir depoya taşınır; dikilmiş ürün döndüğünde bu depodan düşülür. Dikimcideki bakiye her an sevk eksi dönüş eksi fire olarak görünür.
Konfeksiyonda fason takibi metal sektöründekinden daha yoğundur. Bir sipariş üç dikim atölyesine bölünebilir, her biri parça parça teslim eder, arada yıkamaya ya da baskıya giden adım olur. Kâğıt defterle yürüyen takipte en sık görülen durum, sezon sonunda hangi atölyede kaç adet kesilmiş parçanın kaldığının bilinmemesidir.
- Kesim bitince kesilmiş adet stoğa girer.
- Dikimciye giden parti fason irsaliyesiyle çıkar; e-İrsaliye gerekiyorsa buradan gönderilir.
- Dönüşte dikilmiş adet alınır, fire ve eksik ayrıca yazılır.
- Dikimcinin işçilik faturası dönen adetle karşılaştırılır.
Fason akışının ayrıntıları ve mutabakat için fason üretim takibi yazısına bakın.
Ütü-paketten sonra sevkiyatta koli içeriği nasıl yazılır?
Asorti yapısı olmayan bir ERP'de her beden-renk kartı irsaliyeye ayrı satır olarak girilir; koli numarası satır açıklamasına ya da ayrı bir koli listesine yazılır. Müşteri koli bazında mal kabul yapıyorsa, koli listesi irsaliyeyle birlikte gönderilmelidir. Perakende zincirine çalışan firmalarda bu daha da sıkıdır; alıcının deposu koli içeriğini irsaliyeyle karşılaştırır ve tutmayan koliyi ayırır.
Satır sayısı kalabalık görünse de bu yöntemin bir faydası var: stok her beden-renk için ayrı düşer ve sezon sonunda hangi bedenin elde kaldığı net görünür. Satırları elle yazmak yerine siparişten çekmek, yanlış beden gönderme hatasını da azaltır.
Ücretsiz ERP'yi tekstilde nasıl denemeli?
Gerçek bir siparişi baştan sona programda yürüterek. Demo ekranında her şey düzgün görünür; eksikler kendi kumaşınız, kendi dikimciniz ve kendi müşterinizle çalışırken çıkar.
Deneme için geçen sezondan bitmiş, küçük bir sipariş seçin ve şu adımları sırayla girin:
- Modelin beden-renk kartlarını seçtiğiniz kod yapısıyla açın; kaç kart çıktığını görün.
- Kumaş girişini top ya da parti bazında lotla yapın.
- Kesilen adedi ve harcanan kumaşı kaydedin.
- Dikimciye sevki, kısmi dönüşleri ve fireyi girin.
- Sevk irsaliyesini ve faturayı kesin, müşteri ekstresinde görün.
Birinci adım size ayrı kart yolunun sizin ürün çeşitliliğinizle yönetilebilir olup olmadığını söyler. Dördüncü adım ise fason takibinin gerçekten defterin yerini tutup tutmayacağını gösterir. Lisans bedeli olmayan bir programda bu denemenin maliyeti yalnız birkaç günlük emektir; sonuç olumsuz çıksa bile hangi ihtiyacın tekstile özel yazılım gerektirdiği netleşmiş olur. Genel seçim ölçütleri için ERP programı seçimi yazısına bakabilirsiniz.
Genel amaçlı ücretsiz ERP tekstilde nerede yetmez?
Tekstile özel planlama işlerinde. Bunlar genel üretim ERP'lerinin çoğunda yoktur ve bir ücretsiz ERP'den beklenmemelidir:
- Beden-renk matrisiyle sipariş girişi ve beden bazlı toplu fiyatlama.
- Asorti tanımı (bir kolide hangi bedenden kaç adet olacağı) ve asortili sevkiyat.
- Pastal planı, kesim optimizasyonu ve kumaş ihtiyacının pastal üzerinden hesabı.
- Sezon, koleksiyon ve numune yönetimi.
Bu işler firmanın ciro yükünü taşıyorsa, tekstile özel bir yazılım ya da uyarlanabilir bir paket ERP daha doğru seçim olabilir. Stok, fason, cari, e-belge ve muhasebe tarafı ağır basıyorsa genel bir ücretsiz ERP ile başlamak ve tekstile özel kısmı kesimhanenin kendi araçlarında tutmak da işler.
PakERP One tekstil firmasında ne yapar, ne yapmaz?
Dürüst cevapla başlayalım: PakERP One'ın tekstile ya da konfeksiyona özel bir modülü yoktur. Program otomotiv yan sanayi ve metal işleme sahasında geliştirildi. Tekstil firması onu genel üretim ERP'si olarak kullanabilir; bunun sınırlarını bilerek.
- Beden ve renk: yukarıdaki "ayrı stok kartı" yoluyla 301 Stok Kartları'nda her birleşim için kart açılır. Beden-renk matrisi, asorti ve pastal planı için programa güvenerek karar vermeyin.
- Nitelik (326): bir kartın işlem aşamasını tutar; tekstilde kesilmiş, dikilmiş, ütülenmiş gibi. Nitelik beden ya da renk için tasarlanmadı; bu amaçla kullanmak aşama takibini bozar.
- Lot: 202 Alış İrsaliyesi'nde her satır kendi lotunu ve karşı lotunu alır; kumaş topu ya da boya partisi için uygundur. Lot bir partiyi izler, beden kırılımı taşımaz.
- Fason: fason irsaliyesi kesilmiş parçayı dikimcinin deposuna taşır, dönüşte yeni nitelikle stoğa alır. Üretim panosunun Fasonda görünümü atölye başına bekleyen adedi gösterir.
- Sevk ve e-belge: 102 Satış İrsaliyesi, e-İrsaliye ve 101 Satış Faturası diğer sektörlerle aynıdır.
Program ve bulut sunucu ücretsizdir; denemek için kendi bir modelinizi kumaştan sevke kadar yürütmek en hızlı yoldur. Diğer sektörler için sektörler sayfasına bakabilirsiniz.
Konuyla ilgili: Ayakkabı Üretiminde Stok ve Seri Takibi Nasıl Yapılır?, Renk Beden Stok Programı: Tekstil ve Ayakkabı İçin.