1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. PPAP ve İlk Numune Onayı Süreci Nasıl Yönetilir
Üretim Rehberi · Kalite

PPAP ve İlk Numune Onayı Süreci Nasıl Yönetilir? Belgeler, Seviyeler ve Adımlar

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

PPAP, yeni ya da değişen bir parçanın seri üretim koşullarında müşteri şartlarını karşıladığını kanıtlayan onay sürecidir. Numune partisi seri kalıp, seri makine ve seri malzemeyle üretilir, tüm ölçüleri ve testleri yapılır, kontrol planı ve FMEA gibi belgelerle birlikte müşteriye sunulur. Dosyanın özeti parça sunum garantisidir (PSW). Müşteri onaylamadan seri sevkiyat başlamaz; numune partisi ayrı lotla izlenir.

PPAP çoğu fabrikada bir klasör olarak düşünülür: müşteri istediğinde doldurulan, onaylandıktan sonra rafa kalkan bir belge yığını. Oysa klasörün her sayfası sahada yaşanmış bir işin kanıtıdır. Ölçüm raporu, belirli bir günde, belirli bir kalıpla basılmış parçaları anlatır; malzeme sertifikası belirli bir rulonun döküm numarasına aittir.

Bu bağ koptuğunda sorun onaydan aylar sonra ortaya çıkar. Müşteri denetimde numune partisinin hangi rulodan basıldığını sorar ya da seri üretimde bir ölçü kayar ve onaylı numunenin koşulları hatırlanmaz. PPAP'ı baştan sahadaki kayıtlara bağlı yürütmek, bu iki sorunu da önler: dosyadaki her rakam bir lota, bir iş emrine ve bir tarihe dayanır.

Ürün ağacı şeması (8107): Reçete ve rota tek şemada: operasyonlar, tezgahlar, fason adımları, nitelikler ve malzemeler.Tam boyut
Ürün ağacı şeması (8107) · Reçete ve rota tek şemada: operasyonlar, tezgahlar, fason adımları, nitelikler ve malzemeler.

PPAP nedir, ilk numune onayından farkı var mı?

PPAP (üretim parçası onay süreci), otomotiv tedarik zincirinde yeni ya da değişen bir parçanın seri üretime uygunluğunu kanıtlayan süreçtir. İlk numune onayı ise aynı ihtiyacın genel adıdır; amaç her ikisinde de aynıdır.

Farklar yöntemdedir. Amerikan kökenli müşteriler genellikle AIAG PPAP el kitabına göre dosya ister. Alman otomotiv müşterileri ise VDA 2'ye göre ilk numune raporu isteyebilir. Otomotiv dışındaki sektörlerde (beyaz eşya, makine, savunma) müşteri kendi ilk numune formunu verir. Hangi yöntemin kullanılacağı müşterinin tedarikçi kalite el kitabında yazar ve ilk okunacak belge odur.

Hangi yöntem olursa olsun özü değişmez: numune, seri koşullarda üretilmiş olmalıdır. Prototip kalıpla, elle ayarlanmış tezgahta ya da laboratuvar malzemesiyle yapılmış parça PPAP numunesi sayılmaz.

PPAP ne zaman gerekir?

Yeni bir parça seri üretime girerken ve seri üretimdeki bir parçada müşteriyi etkileyebilecek bir değişiklik olduğunda. Müşteriye bildirilmeden yapılan değişiklik, parça ölçüleri tutsa bile şartname ihlalidir.

  • Yeni parça ya da yeni müşteri
  • Teknik resim veya malzeme şartnamesinde revizyon
  • Yeni kalıp, ek kalıp ya da kalıbın büyük tadilatı
  • Üretimin başka bir makineye, hatta ya da fabrikaya taşınması
  • Hammadde tedarikçisinin ya da fason operasyonu yapan firmanın değişmesi
  • Proses yönteminde değişiklik (örneğin kaynak yönteminin ya da ısıl işlem çevriminin değişmesi)
  • Uzun süre üretilmeyen bir parçanın yeniden üretime alınması

Fasoncu değişikliği en sık atlanan maddedir. Kaplamacıyı değiştirmek içeride bir satınalma kararıdır; müşteri açısından ise prosesin bir parçası değişmiştir.

Sahadan not

Yeni parça projelerinde en çok zaman kaybettiren konu genellikle ölçüm değil, hammadde sertifikası ile numune partisini eşleştirmektir. Numune için kullanılan rulonun döküm numarası baştan lot kaydına yazılırsa dosya hazırlığının en uzun adımı birkaç dakikaya iner.

PPAP dosyasında hangi belgeler bulunur?

AIAG yönteminde dosya 18 elemandan oluşur; hangilerinin sunulacağını sunum seviyesi belirler. Aşağıdaki tablo elemanları ve sahada nereden geldiklerini gösteriyor.

ElemanNe gösterirSahadaki kaynağı
Tasarım kayıtları, değişiklik belgeleriGeçerli resim ve revizyonMüşteri resmi, revizyon listesi
Müşteri mühendislik onayıGerekiyorsa müşteri onayıMüşteri yazışması
Tasarım FMEA, proses FMEARiskler ve önlemlerKalite ve üretim ekibi
Proses akış şemasıOperasyon sırasıRota ve ürün ağacı
Kontrol planıNeyin nasıl kontrol edildiğiKalite planı
Ölçüm sistemi analiziÖlçü aletinin güvenilirliğiTekrarlanabilirlik çalışmaları
Boyutsal sonuçlarResimdeki her ölçünün sonucuNumune partisi ölçüm raporu
Malzeme ve performans testleriMalzeme ve dayanım uygunluğuSertifika, laboratuvar raporu
İlk proses çalışmalarıSürecin kabiliyetiSeri koşullarda ölçüm verisi
Laboratuvar belgeleriTesti yapan yerin yeterliliğiAkreditasyon belgesi
Görünüm onay raporuRenk, doku, yüzeyGerekiyorsa görünür parçalarda
Numune ürün, master numuneFiziksel referansNumune partisinden ayrılan parçalar
Kontrol ekipmanıFikstür ve mastarlarKontrol fikstürü listesi
Müşteriye özel şartlarEl kitabındaki ek isteklerMüşteri el kitabı
Parça sunum garantisi (PSW)Dosyanın imzalı özetiKalite yöneticisi

Kontrol planının nasıl hazırlanacağı kontrol planı yazısında, proses akışına temel olan rota tanımı rota ve operasyon yazısında.

PPAP sunum seviyeleri nelerdir?

AIAG yönteminde beş seviye vardır ve müşteri aksini söylemedikçe varsayılan seviye 3'tür. Seviye, hangi belgelerin müşteriye gönderileceğini, hangilerinin sizde hazır tutulacağını belirler.

  • Seviye 1: yalnızca PSW (gerekiyorsa görünüm onay raporu).
  • Seviye 2: PSW, numune ve sınırlı destekleyici veri.
  • Seviye 3: PSW, numune ve destekleyici verilerin tamamı.
  • Seviye 4: PSW ve müşterinin tanımladığı diğer şartlar.
  • Seviye 5: PSW, numune ve verilerin tamamı; inceleme tedarikçinin tesisinde yapılır.

Seviye ne olursa olsun, gönderilmeyen belgeler de hazırlanmış ve istendiğinde gösterilebilir olmalıdır. Seviye 1 isteyen müşteri denetimde seviye 3 dosyasını görmek isteyebilir.

İlk numune süreci adım adım nasıl yürütülür?

  1. Müşteri şartlarını okuyun: yöntem, sunum seviyesi, numune adedi, üretim süresi, özel testler.
  2. Proje planı çıkarın: kalıp teslimi, deneme vuruşları, numune üretimi, ölçüm, test ve dosya teslimi için tarihler.
  3. Seri malzemeyi hazırlayın: numune için kullanılacak hammadde seri tedarikçiden, sertifikasıyla alınır; lot ve döküm numarası kaydedilir.
  4. Numune partisini seri koşullarda üretin: seri kalıp, seri makine, seri operatör ve müşterinin istediği adet ve süre. Parti ayrı bir iş emri ve ayrı lotla açılır.
  5. Ölçün ve test edin: resimdeki her ölçü numaralanır ve raporlanır; testler yapılır ya da laboratuvara gönderilir.
  6. Dosyayı hazırlayın: belgeler sunum seviyesine göre toplanır, PSW imzalanır.
  7. Numuneyi gönderin ve onayı bekleyin: numune partisinin kalanı onaya kadar ayrılmış bekler.
  8. Onayı kayda geçirin: onay tarihi, revizyon ve varsa şartlı onay koşulları parça kaydına yazılır; seri sipariş bu tarihten sonra sevk edilir.

Numune partisi neden ayrı lotla izlenmeli?

Çünkü PPAP dosyasındaki her veri o partiye aittir ve denetimde, reddedildiğinde ya da seri üretimde bir sapma çıktığında o partinin koşullarına geri dönmek gerekir.

Numune lotu şu soruların cevabını taşımalıdır: hangi hammadde lotundan, hangi karşı lot ve döküm numarasından basıldı; hangi kalıp ve tezgahta, hangi vardiyada üretildi; fason operasyon hangi fasoncuda yapıldı? Tedarikçi lotu ve döküm numarasının nasıl kaydedileceği karşı lot ve döküm no yazısında anlatılıyor.

Numune partisinin kalanı onaya kadar karantinada tutulmalı, seri stokla karışmamalıdır. Müşteri numuneyi reddederse bu parçalar ya ayıklanır ya da hurdaya ayrılır; seri stoğa karışmışlarsa hangisinin onaysız parça olduğu bilinemez. Onay reddedildiğinde sürecin uygunsuzluk olarak nasıl kapatılacağı uygunsuzluk ve 8D yazısında.

PPAP onayından sonra ne değişir?

Onaylanan şey artık sabitlenmiş bir süreçtir: aynı malzeme, aynı kalıp, aynı rota, aynı fasoncu ve aynı kontrol planı. Bundan sonraki her değişiklik önce içeride değerlendirilir, müşteriyi etkileyebiliyorsa müşteriye bildirilir.

Bu yüzden onay anındaki durumun kaydı önemlidir. Rota, kontrol planı ve FMEA'nın onaylanan revizyonu, PPAP dosyasıyla birlikte saklanır. Seri üretimde bir ölçü kaydığında ilk karşılaştırma bu kayıtla yapılır: numunede hangi kalıp revizyonu kullanılmıştı, fason operasyon nerede yapılmıştı, hammadde hangi tedarikçidendi?

Bazı müşteriler onaydan sonra da yıllık boyutsal ve fonksiyonel doğrulama ister. Bu doğrulama da seri bir partiden, o partinin lotu belirtilerek yapılır; sonuçlar yine parça kaydına eklenir. Otomotivde izlenebilirlik şartlarının genel çerçevesi IATF 16949 izlenebilirlik yazısında.

Sık yapılan hatalar

  • Numuneyi prototip koşullarda üretmek: seri başladığında ölçüler farklı çıkar ve onay geçersiz kalır.
  • Değişikliği bildirmemek: fasoncu, hammadde tedarikçisi ya da kalıp değişikliği müşteriye söylenmeden yapılır.
  • Resimdeki ölçüleri eksik raporlamak: numaralandırılmamış bir ölçü, ölçülmemiş sayılır.
  • Numune lotunu seri stokla karıştırmak: onaysız parça seri sevkiyata gider.
  • Onay tarihini kaydetmemek: hangi revizyonun ne zaman onaylandığı ancak e-posta arşivinden bulunur.
  • Dosyayı arşive kaldırıp unutmak: kontrol planı ve FMEA seride güncellenir ama PPAP dosyasındaki sürüm eski kalır.

PakERP One'da ilk numune sürecini destekleyen kayıtlar

PakERP One'da ayrı bir PPAP modülü yoktur; numune partisinin üretim, malzeme ve izlenebilirlik kayıtları programda tutulur, PPAP belgeleri de ilgili kayda dosya olarak eklenir.

  1. 301 Stok Kartları ve evrak ekleri: teknik resim, PSW, ölçüm raporu ve müşteri onayı parçanın stok kartına eklenir.
  2. 8107 Ürün Ağacı Şeması: operasyon sırası, tezgah, kalıp ve fason operasyonlar tek şemada; proses akış şemasına temel olur.
  3. 202 Alış İrsaliyesi: numune hammaddesi karşı lot, döküm no ve SKT ile girilir; malzeme sertifikası belgeye eklenir.
  4. 8120 İş Emirleri: numune partisi ayrı iş emriyle açılır; çıktı lotunun numarası iş emri numarasıdır.
  5. 317 Lot durumu ve 8128 Kalite Kontrol: numune lotu onaya kadar karantinada bekler; muayene kayıtları kalite kontrol ekranında tutulur.
  6. 8135 İzlenebilirlik: numune lotunun hammadde alışından fason aşamasına ve sevkiyata kadar soy ağacı.

Program ücretsizdir; belgeye dosya ekleme ayrıntıları evrak ekleri sayfasında.

Konuyla ilgili: APQP Nedir? 5 Fazda Ürün Kalite Planlaması, PFMEA Nedir? RPN ve AP ile Risk Önceliği Nasıl Belirlenir?, MSA ve Gage R&R Nedir? Ölçüm Sistemi Analizi Rehberi, İlk Parça Onayı Nasıl Yapılır? Hazırlık Sonrası Kontrol.

Sık Sorulan Sorular

PPAP kaç adet numuneyle yapılır?
Adedi müşteri belirler. AIAG yönteminde numune, seri koşullarda yapılan anlamlı bir üretim çalışmasından alınır; kaç parça ve kaç saatlik üretim isteneceği müşterinin el kitabında yazar. Ölçüm raporu için bu partiden belirli sayıda parça ayrılır.
PSW nedir?
Parça sunum garantisi, PPAP dosyasının imzalı özet belgesidir. Tedarikçi, parçanın müşteri şartlarını karşıladığını ve dosyadaki verilerin seri koşullardan alındığını bu belgeyle beyan eder. Her parça numarası için ayrı hazırlanır.
PPAP onayı gelmeden seri sevkiyat yapılabilir mi?
Genel kural olarak yapılamaz. Müşteri bazı durumlarda şartlı ya da geçici onay verebilir; bu durumda koşullar ve süre yazılı olmalı, sevk edilen partiler ayrıca işaretlenmelidir.
PPAP ile APQP arasındaki fark nedir?
APQP, yeni ürünün tasarımdan seri üretime kadar planlanmasını anlatan proje sürecidir. PPAP ise bu sürecin sonunda, üretim prosesinin hazır olduğunu kanıtlayan onay adımıdır. PPAP dosyasındaki belgelerin çoğu APQP boyunca üretilir.
Fasoncu değişirse yeniden PPAP gerekir mi?
Çoğu müşteri için evet, çünkü fason operasyon prosesin bir parçasıdır. Değişiklik müşteriye önceden bildirilir, müşterinin istediği seviyede yeniden onay alınır. Kesin şart müşterinin tedarikçi kalite el kitabında yazar.
PE
PakERP One EkibiÜretim ve ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Bu yöntemi PakERP One'da ücretsiz deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.