1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Ücretsiz ERP Programı ile Lot İzlenebilirlik Şeması
Ücretsiz ERP Rehberi · Stok

Ücretsiz ERP Programı ile Lot İzlenebilirlik Şeması: Hammaddeden Sevkiyata

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

Lot izlenebilirlik şeması, bir lotun hammadde alışından üretim ve fason aşamalarına, oradan müşteri sevkiyatına kadar geçtiği yolu soldan sağa tek ekranda gösteren görünümdür. Ücretsiz ERP programında şemanın dolu çıkması için üç kaydın düzgün tutulması gerekir: mal kabulde lot ve karşı lot, üretim bildiriminde tüketilen lot, sevkiyatta çıkan lot. Şema, müşteri şikâyetinde etkilenen partiyi listeleri tek tek taramadan bulmaya yarar.

Telefon müşterinin kalite biriminden: “Dünkü sevkiyatta iki parçada çatlak var, aynı partiden başka ne gönderdiniz?” Soru basit, cevabı değil. Parça hangi iş emrinden çıktı, o iş emri hangi rulodan kesildi, o rulo hangi tedarikçinin hangi dökümüydü, aynı rulodan kesilen başka parçalar hangi müşterilere gitti?

Kâğıt formlar ve Excel ile bu soru bir öğleden sonrayı alır; bazen de cevapsız kalır. İzlenebilirlik şeması aynı soruyu tek ekranda cevaplamak için vardır. Lot takibinin temelleri lot takibi nedir yazısında; burada konu, zincirin görsel hâli ve onu besleyen kayıtlar.

Lot izleme soy ağacı (313): Mamul lotundan hammadde lotuna geri iz: nitelik, karşı lot, tedarikçi ve kaynak belge.Tam boyut
Lot izleme soy ağacı (313) · Mamul lotundan hammadde lotuna geri iz: nitelik, karşı lot, tedarikçi ve kaynak belge.

İzlenebilirlik şeması nedir, listeden farkı ne?

İzlenebilirlik şeması, lotlar arasındaki bağları kutular ve oklarla gösteren bir haritadır. Liste aynı bilgiyi satır satır verir; şema ise hangi lotun hangisinden doğduğunu bir bakışta gösterir.

Bir lot izleme listesinde tek bir mamul lotu için onlarca satır çıkabilir: her üretim bildirimi, her sarf, her depo transferi ayrı satırdır. Aynı hammadde lotu birkaç bildirimde tüketildiyse listede birkaç kez görünür. Şemada ise her lot tek kutudur, aradaki okların üzerinde toplam miktar yazar. Kalite müdürünün müşteriye göstereceği şey de budur: sol başta tedarikçi ve karşı lot, sağ uçta müşteri ve irsaliye.

Şemanın ikinci farkı yönüdür. Aynı ekranda hem geriye, hammaddeye doğru, hem ileriye, sevkiyata doğru bakılır. İki yönün farkı geriye ve ileriye izlenebilirlik yazısında anlatılıyor.

Şema nasıl okunur?

Soldan sağa okunur: en solda hammadde alışı, ortada üretim ve fason aşamaları, en sağda sevkiyat. Her kutu bir lottur, oklar tüketimi ya da dönüşümü gösterir.

Aşağıdaki tablo bir örnek zinciri kutu kutu açıklar. Örnek temsilidir; bir pres atölyesinde rulo sacdan braket üretimini temsil eder.

KutuTürKutuda ne görünür
Rulo sac lotuHammaddeTedarikçi, karşı lot, döküm no, alış irsaliyesi
KESME lotuÜretimİş emri no, operasyon, tezgah, üretilen miktar
ISIL İŞLEM lotuFasonFasoncu, sevk ve geliş irsaliyesi, dönen miktar
Braket mamul lotuÜretimSon operasyonun iş emri, mamul deposu
SevkiyatSevkiyatMüşteri, irsaliye no, sevk edilen miktar

Okurken iki şeye dikkat edin. Bir kutudan birden fazla ok çıkıyorsa o lot birden çok işe gitmiştir; geri çağırmada hepsi taranır. Bir kutuya birden fazla ok giriyorsa o lot birden çok hammadde lotundan beslenmiştir; şikâyetin kaynağı bunlardan biri olabilir. Adım adım okuma örneği izlenebilirlik şeması nasıl okunur yazısında.

Sahadan not

Şema ilk açıldığında çoğu firmada zincir üretim bildiriminde kopuk çıkar. Mal kabul düzgündür, sevkiyat düzgündür, ama operatör hangi rulodan kestiğini yazmamıştır. Tüketilen lotu okutarak girmek, elle yazmaktan hem hızlı hem hatasızdır; zinciri kapatan asıl adım budur.

Şemanın dolu çıkması için hangi kayıtlar şart?

Altı kayıt. Biri eksik kalırsa zincir o noktada kopar ve şema yarım çıkar.

  1. Mal kabulde lot: her rulo, her palet ya da her döküm ayrı lot almalıdır. Tek irsaliyede gelen beş rulo tek lot yazılırsa, hangi rulonun sorunlu olduğu bir daha ayrılamaz.
  2. Karşı lot ve döküm no: tedarikçinin kendi lot numarası ve sertifikadaki döküm numarası lota yazılır. Tedarikçiye şikâyet ancak bununla yapılır; ayrıntı karşı lot ve döküm no yazısında.
  3. Lot durumu: muayenesi bitmemiş lot karantinada, reddedilen lot blokede tutulur; üretim yalnız serbest lottan tüketir.
  4. Üretim bildiriminde tüketilen lot: operatör adet yazarken hangi hammadde lotunu kullandığı da kaydedilir. Zincirin en sık koptuğu yer burasıdır.
  5. Operasyon çıktısı: her operasyonun çıktısı ayrı lot olursa, kesme ile ısıl işlem arasındaki fark da izlenir.
  6. Sevkiyatta çıkan lot: irsaliye satırında hangi mamul lotunun gittiği seçilir. Seçilmezse zincir depoda biter ve müşteri tarafı boş kalır.

Fason ve ara operasyonlar zinciri neden koparır?

Çünkü lot fabrikadan çıkıp başka bir firmanın deposunda bekler ve geri geldiğinde çoğu zaman yeni bir kimlikle girer. Program bu geçişi bağlamazsa şemada kaplamadan önceki ve sonraki lot iki ayrı ada gibi görünür.

Doğru akışta fasona giden malzeme lotunu ve niteliğini koruyarak fasoncu deposuna geçer. Geri dönüşte yeni nitelikle, yani “kaplı” ya da “ısıl işlem görmüş” olarak, yeni bir lot açılır ve bu lot fasona giden lota bağlanır. Fasondan eksik dönen parçalar da aynı bağ üzerinden görünür. Ara operasyonlarda da mantık aynıdır: kesilmiş parça ile bükülmüş parça aynı stok kartı olabilir ama farklı aşamadır; her aşamanın kendi lotu olursa, hangi operasyonda sorun çıktığı şemadan okunur.

Şikâyet geldiğinde şema nasıl kullanılır?

Şikâyet edilen sevkiyattan başlanır, önce geriye, sonra ileriye gidilir. Amaç hem sorunun kaynağını hem de aynı kaynaktan beslenen diğer sevkiyatları bulmaktır.

Sıra şöyledir. Müşterinin bildirdiği irsaliye ya da mamul lotu şemada açılır. Soldaki kutular izlenerek hangi iş emirlerinden ve hangi hammadde lotlarından geldiği görülür. Şüpheli nokta, örneğin belirli bir rulo ya da belirli bir fason partisi, seçilir. O kutudan bu kez sağa doğru bakılır: aynı rulodan kesilen diğer lotlar hangi müşterilere gitti, hangileri hâlâ depoda? Depodakiler blokeye alınır, gönderilenler için müşteriler bilgilendirilir. Geri çağırmanın tamamı ürün geri çağırma yazısında anlatılıyor.

Bu işi ücretli ya da ücretsiz ERP programı ayırmaz; ayıran, kayıtların bağlı olup olmadığıdır. Bir ücretsiz ERP programı lotları birbirine bağlıyorsa şikâyetin cevabı ekrandadır. Bağlamıyorsa aynı cevap, listelerden elle çıkarılmak zorunda kalır ve genellikle eksik çıkar.

Zincir nerede kopar? Sık yapılan hatalar

  • Toplu mal kabul: bir irsaliyedeki bütün rulolar tek lot yazılır.
  • Tahmini sarf: üretim bildiriminde lot seçilmez, program ya da operatör “herhalde şu rulodan” diye tahmin eder.
  • Etiketsiz ara stok: tezgah yanında bekleyen yarı mamul kasasının üstünde iş emri ya da lot numarası yoktur; bir sonraki operasyonda hangi kasanın hangi lot olduğu bilinmez.
  • Fasonda lot değişimi: fasoncudan dönen mal yeni bir lotla girer ama gidenle bağlanmaz.
  • Sevkiyatta lot seçmemek: irsaliye lotsuz kesilir, stok genel bakiyeden düşer.
  • Birleştirilen kasalar: iki ayrı lot aynı kasaya boşaltılır; birleştirme kaydı yapılmadığı için şemada tek lot varmış gibi görünür.

Bu hataların ortak noktası, hepsinin sahada birkaç saniyelik bir alışkanlık olmasıdır. Şema ne kadar iyi olursa olsun, beslendiği kayıttan daha doğru olamaz.

Ücretsiz ERP programında şemayı nasıl test edersiniz?

Bir ürünü baştan sona programda yürütüp en sonda şemayı açarak. Satıcının hazır örneğine değil, kendi ürününüzün zincirine bakın.

Test şöyle kurulur: iki farklı rulo için alış irsaliyesi girin, her birine karşı lot yazın. İlk operasyonun iş emrini açın ve üretim bildiriminde bir kısmını birinci, kalanını ikinci rulodan tüketin. Bir fason adımı varsa sevk ve geliş irsaliyesi kesin. Mamulü iki ayrı müşteriye sevk edin. Sonra birinci rulonun lotunu açın: şema iki müşteriye de uzanıyor mu? Ardından bir sevk irsaliyesinden geriye gidin: iki rulo ve iki karşı lot görünüyor mu?

Bu testi geçen bir ücretsiz ERP programı, müşteri denetiminde de aynı ekranı açmanızı sağlar. Denetimde nasıl sunulacağı müşteri denetiminde izlenebilirlik yazısında.

PakERP One'da izlenebilirlik şeması

PakERP One üretim firmaları için bir ücretsiz ERP programıdır ve izlenebilirlik şeması ek modül değil, programın parçasıdır. Zinciri besleyen kayıtlar ve şemanın kendisi şu ekranlardadır:

  1. 202 Alış İrsaliyesi, Çoklu Lot Girişi: bir satırda birden fazla lot, her lota ayrı karşı lot no; 100×120 mm mal kabul etiketi lot barkodu ve UYGUN / ŞARTLI KABUL / RED kutularıyla basılır. Lot durumu serbest, karantina ya da bloke (317).
  2. 8121 Üretim Bildirimleri: adet yazılınca her hammadde ve yarı mamul için en eski lot (FIFO) önerilir, “Lot Seç” ile değiştirilir; Android tablette mal kabul etiketindeki barkod “Lot Okut” ile okutulur.
  3. 326 Nitelikler, operasyon bazlı stok: nitelikli kartta her operasyonun çıktısı ayrı nitelik ve ayrı lottur; lot no iş emri numarasıdır (GGAAYY-NN).
  4. Fason: 102/202'den kesilen fason irsaliyesi açık iş emrinin fason operasyonuna bağlanır; fasoncu deposu, nitelik ve lot korunur. 8124 Fason Siparişleri, 8127 Fason Stok Mutabakatı.
  5. 8135 İzlenebilirlik: lot no, iş emri no ya da üretim siparişi no yazılır; hammadde alışından sevkiyata kadar soldan sağa canlı şema açılır. Kartlarda tür rengi, iş emri, operasyon, tezgah, fasoncu ve karşı lot; tıklayınca lotun hareketleri, çift tıkla kaynak belge. Her listede sağ tık “İzlenebilirlik (Soy Ağacı)” aynı şemayı açar.

Liste görünümü isteyenler için 313 Lot İzleme ekranı soy ağacını satır satır verir. Ayrıntı Stok, Lot ve Nitelik modül sayfasında.

Sık Sorulan Sorular

Lot izlenebilirlik nedir?
Bir ürün partisinin hangi hammadde lotlarından, hangi iş emirlerinde üretildiğini ve hangi müşterilere gittiğini kayıtlardan bulabilmektir. Geriye doğru hammaddeye, ileriye doğru sevkiyata bakılır.
İzlenebilirlik için hangi bilgiler kaydedilmeli?
Mal kabulde lot, karşı lot ve döküm no; üretim bildiriminde tüketilen lot ve çıkan lot; fasonda giden ve dönen lot; sevkiyatta çıkan lot. Bunlardan biri eksikse zincir o noktada kopar.
Lot numarası iş emri numarası olabilir mi?
Olabilir ve üretim lotlarında pratik bir yöntemdir; lot numarasından iş emrine doğrudan gidilir. PakERP One'da üretim çıktı lotu iş emri numarasıyla (GGAAYY-NN) açılır.
Karşı lot nedir?
Tedarikçinin kendi verdiği lot numarasıdır. Kendi lot numaranızın yanına yazılır ve tedarikçiye şikâyet ya da sertifika sorgusu bu numarayla yapılır.
Ücretsiz ERP programında lot takibi var mı?
Programa göre değişir; bazılarında yalnız lot alanı vardır, lotlar birbirine bağlanmaz. Seçmeden önce bir sevk irsaliyesinden hammaddeye kadar geri gidebildiğinizi deneyin.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.