1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Ücretsiz ERP ile Makine Duruş Nedenleri Takibi
Ücretsiz ERP Rehberi · Üretim

Ücretsiz ERP ile Makine Duruş Nedenleri Takibi: Tezgah Durumundan Sıralamaya

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

Ücretsiz ERP ile makine duruş takibi iki kayıtla yapılır: tezgahın anlık durumu (çalışıyor, duruyor, arıza) ve her duruşun tezgah, başlangıç, süre ve neden koduyla kaydı. Neden kodları planlı ve plansız olarak, on beşi geçmeyen bir listede ve sorumlu birime bağlı tutulur. Duruş belirli süreyi aşınca bakıma alarm gider; haftada bir tezgah bazında en uzun süren neden seçilip tek bir iş açılır.

Gece vardiyası, saat üçe doğru. Büyük pres durmuş; operatör bakımcıyı aramış, bakımcı yarım saat sonra gelmiş, hidrolik hortumu değiştirmiş, pres tekrar kalkmış. Sabah formen geldiğinde duyduğu cümle şudur: "Gece arıza vardı." Ne kadar sürdü, hortum mu pompa mı, bakımcı kaç dakikada geldi, aynı hortum geçen ay da patlamış mıydı? Hiçbiri yazılı değil. Öğlene kadar konuşulur, öğleden sonra unutulur.

Duruş takibinin amacı bu cümleyi bir kayda çevirmektir: hangi tezgah, kaçtan kaça, hangi neden, kim kapattı. Bunun için makineye kablo çekmek şart değildir; ücretsiz ERP ile operatör girişiyle başlanır, sinyal sonradan eklenir. Fire ile duruşun birlikte kayda alınması duruş ve fire yazısında anlatıldı; burada yalnız makine tarafına, yani tezgah durumuna, neden ağacına, eşik süreye, alarm ve haftalık sıralamaya bakılıyor.

İş emri formu (PDF): Barkodlu iş emri formu: malzemeler, rota, takip ve duruş tabloları.Tam boyut
İş emri formu (PDF) · Barkodlu iş emri formu: malzemeler, rota, takip ve duruş tabloları.

Tezgah durumu ile duruş kaydı aynı şey mi?

Değildir; biri anlık hal, öteki geçmiş olaydır. Tezgah durumu "şu anda çalışıyor / duruyor / arızada" bilgisidir ve canlı panoda görünür. Duruş kaydı ise bitmiş bir olayın kaydıdır: başlangıç, bitiş, neden, kim. İkisi birbirini besler ama aynı tabloda tutulmaz.

Tezgah durumu üç halden fazlasını taşımamalıdır. "Ayarda", "malzeme bekliyor", "kalite onayı bekliyor" gibi haller durum değil duruş nedenidir; durum listesine eklendikçe operatör hangisini seçeceğini bilemez ve panodaki renk anlamını yitirir. Üç durum yeter: yeşil çalışıyor, sarı duruyor, kırmızı arıza. Nedenin ayrıntısı duruş kaydında tutulur. Ücretsiz ERP seçerken bakılacak ilk şey de budur: tezgah durumu ile duruş kaydı ayrı mı tutuluyor, yoksa ikisi tek bir serbest metin alanına mı sıkıştırılmış?

Kayıt akışı da buna göre kurulur. Operatör tezgahı "duruyor" durumuna aldığında bir duruş kaydı açılır; tezgahı yeniden "çalışıyor" yaptığında kayıt kapanır ve süre kendiliğinden hesaplanır. Operatörün girdiği tek şey nedendir. Bu akış, tezgah durumu ile duruş kaydını iki ayrı iş olmaktan çıkarır. Sahadan durumun nasıl toplandığı üretimden veri toplama sayfasında anlatılıyor.

Duruş nedenleri nasıl gruplanır?

İki seviyede: önce grup, sonra neden. Grup sayısı beşi, her gruptaki neden sayısı üç dördü geçmez; toplam liste on beşin altında kalır. Her gruba bir sorumlu birim ve bir OEE kayıp türü bağlanır, böylece rapor kendiliğinden birimlere dağılır.

GrupNeden örnekleriSorumlu birimPlanlı mıOEE kayıp türü
ArızaHidrolik, elektrik, mekanikBakımPlansızArıza
HazırlıkKalıp değişimi, ayar, ilk parça onayıKalıphane, üretimPlansızHazırlık ve ayar
BeklemeMalzeme yok, forklift yok, operatör yok, kalite kararıPlanlama, depo, kalitePlansızKüçük duruş / bekleme
PlanlıMola, yemek, periyodik bakım, toplantıYönetimPlanlıPlanlanan süreden düşülür
Sipariş yokİş emri yok, tezgah boşSatış, planlamaPlanlıOEE dışı, TEEP'e girer

İki ayrım tartışma çıkarır. Birincisi kalıp değişimi: planlıdır, çünkü ne zaman yapılacağı bellidir; ama iyileştirilecek bir kayıp olduğu için OEE'de plansız gibi izlenir. İkincisi sipariş yokluğu: tezgah durmuştur ama üretim kayıpları arasında sayılmaz; ayrı tutulmazsa bakım bölümü satışın boşluğunu üzerine yazılmış bulur. Arıza ile bekleme arasındaki çizgi de nettir: makine bozulduysa arıza, makine sağlam ama bir şey gelmediyse beklemedir. Bakımcı gelene kadar geçen süre arızanın içindedir; bu sürenin ayrı okunmak istendiği fabrikalarda "bakım bekleme" nedeni açılır.

Sahadan not

Duruş takibine başlayan hatlarda ilk haftanın en büyük kalemi genellikle arıza değil, açık unutulan kayıtlardır. Formen sabah listesini taramaya başlayınca bu kalem bir haftada kaybolur ve gerçek sıralama ortaya çıkar. İkinci sık görülen şey, bakım ile üretimin aynı olaya farklı neden yazmasıdır; bakımın doğrulama adımı bu yüzden vardır.

Kaç dakikalık duruş kaydedilmeli?

Başlangıçta beş dakikanın üzerindekiler; sistem oturunca eşik düşürülür. Eşiğin altında kalan kısa duruşlar yazılmaz ama kaybolmaz; OEE'de hız kaybı olarak görünür ve toplamı zaten bilinir.

Eşik neden var? Operatör bir dakikalık sıkışma için kayıt açmaz; açması istenirse ya hiç açmaz ya da nedeni rastgele seçer. Beş dakikalık eşik, kaydın gerçek olmasını sağlar. Kısa duruşlar için ayrı bir yöntem vardır: birkaç gün boyunca tek tezgahta çetele tutmak. Vardiya başına kırk kez sıkışan bir besleme ünitesi, uzun duruş listesinde hiç görünmez ama çetelede ilk sıradadır.

Makine sinyali bağlandığında eşik anlamını değiştirir. Sinyal her duruşu saniyesiyle yakalar; bu kez sorun tersine döner, yüzlerce kısa duruşun nedeni girilemez. Çözüm, belirli süreyi geçen duruşlar için neden zorunlu tutmak, altındakileri "kısa duruş" olarak toplu izlemektir. Yani eşik kalkmaz, yalnız operatörün kayıt açması yerine neden girmesi için kullanılır.

Duruşu kim kapatır: operatör mü, bakım mı?

Operatör açar ve kapatır; arıza grubundaki duruşlarda bakım nedeni doğrular. Tek kişinin girdiği arıza nedeni çoğu zaman belirtiyi yazar ("pres kalkmıyor"), asıl nedeni değil ("basınç şalteri"). Bakımın onayı, arıza kaydını bakım kaydına çevirir.

  1. Operatör tezgahı "duruyor" ya da "arıza" durumuna alır. Duruş kaydı o saniyede açılır.
  2. Neden grubunu ve nedeni seçer. Arıza seçildiyse bakıma bildirim gider.
  3. Bakımcı gelir, müdahale eder. Geliş saati kayda düşerse bakım bekleme süresi ayrıca ölçülür.
  4. Operatör tezgahı "çalışıyor" durumuna alır. Kayıt kapanır, süre hesaplanır.
  5. Bakım, aynı gün nedeni doğrular ya da düzeltir. Değiştirilen parça ve yapılan iş kısa bir notla yazılır.
  6. Formen ertesi sabah listeyi tarar. Açık kalmış, sıfır süreli ya da "diğer" nedenli kayıtlar düzeltilir.

Altıncı adım en çok atlanandır. Açık unutulan bir duruş kaydı gece boyunca sayar ve sabah on iki saatlik bir arıza görünür; düzeltilmezse haftalık sıralamanın tepesine kurulur. Gece vardiyası bitiminde açık kalan kayıtların otomatik kapanması ve sabah listeye "doğrulanacak" olarak düşmesi bu hatayı azaltır.

Duruş uzayınca kime haber gider?

Nedene ve süreye göre farklı kişiye. Arıza kaydı açıldığı anda bakıma, malzeme beklemesi belirli dakikayı geçince depoya ve planlamaya, herhangi bir duruş yarım saati aşınca üretim şefine haber gider. Kural azdır ve herkes kendi kuralını bilir.

  • Arıza: anında bakıma. Bekleme yok, çünkü bakımcının haberi olmadan geçen her dakika arızanın içindedir.
  • Bekleme (malzeme, forklift): on dakika sonra depoya. On dakikanın altı olağan trafiktir.
  • Hazırlık: kalıp değişimi planlanan süresini aşınca kalıphaneye.
  • Her neden: darboğaz tezgahta yarım saat, diğerlerinde bir saat sonra üretim şefine.

Alarmın yolu telefon bildirimi ya da hat sonundaki TV ekranında kırmızıya dönen kart olabilir; ikisi de aynı tezgah durumu kaydından beslenir. Panonun nasıl kurulduğu canlı üretim panosu yazısında. Alarmın sık gelmesi alarmı öldürür; ilk ay yalnız arıza alarmıyla başlamak, diğerlerini birer birer açmak daha iyidir. Lisans ücreti olmayan bir ERP'de bakımcıya da hesap açmak para istemediği için alarmın doğrudan bakımcının telefonuna gitmesi mümkündür; kullanıcı başına ücret alan programlarda bu haber çoğu zaman formen üzerinden, gecikerek ulaşır.

Haftalık duruş sıralaması nasıl yapılır?

Tezgah bazında, neden bazında, toplam dakikaya göre büyükten küçüğe; en üstteki neden için tek bir iş açılır. Sıralama Pareto mantığıyla çalışır: birkaç neden toplam duruşun büyük kısmını yapar ve önce onlara gidilir.

Sıralamanın üç kesiti okunur. Toplam dakika, hangi nedenin en çok zaman yediğini söyler. Tekrar sayısı, hangi nedenin en sık olduğunu söyler; toplamı küçük ama sayısı yüksek bir neden, sinsi kısa duruşların adresidir. Ortalama süre ise müdahale hızını gösterir: arıza sayısı düşmese de ortalama süresi düşüyorsa bakım daha hızlı gelmeye başlamıştır. Bakım bölümünün kendi ölçüleri, arızalar arası geçen ortalama süre ve arıza başına ortalama onarım süresi, aynı kayıttan çıkar; ayrı bir bakım programı olmadan da izlenebilir.

Toplantı kısa tutulur. Sıralama önceden yazdırılmış olur, üstteki neden için sorumlu ve tarih belirlenir, geçen haftanın işi kapatılır. Ücretsiz ERP programının Duruş Analizi raporu bu sıralamayı tarih aralığı ve tezgah filtresiyle verdiği için toplantı öncesi hazırlık birkaç dakikadır. Aynı verinin OEE'ye nasıl dönüştüğü OEE hesabı yazısında.

PakERP One'da makine duruş takibi

PakERP One ücretsiz ERP programıdır; duruş takibi üretim modülünün içindedir ve ayrı bir bakım yazılımı gerektirmez.

  1. Fire ve duruş neden kodları: duruş nedenleri planlı ve plansız olarak, her birine OEE kayıp türü (arıza, hazırlık, ikmal bekleme) atanarak tanımlanır; açıklama zorunlu nedenler işaretlenir.
  2. Duruş kayıtları: tezgah, iş emri, neden, başlangıç, bitiş, süre ve operatör. İş emrine bağlı olduğu için hangi siparişin parçası basılırken durulduğu bellidir.
  3. 8121 Üretim Bildirimleri: başla ve bitir saati bildirimin içinde; duruş kaydı bu sürenin içinden düşülür ve kalan süre çalışma süresi olur.
  4. 8120 İş Emirleri: Yazdır ▾ ile alınan barkodlu iş emri formunun altında operatörün elle dolduracağı duruş tablosu vardır; kağıtla başlayan hatlar için.
  5. Üretimden veri toplama: tezgah durumu (çalışıyor, duruyor, arıza), duruş nedenleri, alarm bildirimi ve canlı TV panosu aynı kayıttan beslenir; operatör tablet ya da telefondan girer. Otomatik veri toplama (sensör, makine bağlantısı), canlı TV panosu ve bildirim kuralları fabrikada yapılan keşiften sonra ayrıca fiyatlandırılır.
  6. Duruş Analizi raporu: Raporlar ▾ altında neden, tezgah ya da iş emri bazında, planlı ve plansız ayrımıyla; tarih aralığı filtresi, PDF ve Excel.

Masaüstü program ve bulut sunucu ücretsizdir. Her operatöre ve bakımcıya ayrı hesap açılır; kim açtı, kim kapattı, kim doğruladı kayıtta durur. Üretim modülünün tamamı üretim modülü sayfasında.

Konuyla ilgili: MTBF ve MTTR Nasıl Hesaplanır? Örnek Hesap, Önleyici Bakım Planı Nasıl Hazırlanır? Adım Adım, Pareto Analizi Nasıl Yapılır? Duruş ve Hata Örneği.

Sık Sorulan Sorular

Makine duruş takibi için makineye sensör takmak gerekir mi?
Gerekmez. Operatörün tezgahı duruyor ya da arıza durumuna alıp nedeni seçmesi duruş kaydını açar; tezgahı çalışıyor yapınca kayıt kapanır ve süre hesaplanır. Makine sinyali kısa duruşları saniyesiyle yakalar; darboğaz tezgaha sonradan eklenir.
Duruş nedeni kodları kaç tane olmalı?
Beş grup ve toplamda on beşi geçmeyen neden yeterlidir: arıza, hazırlık, bekleme, planlı ve sipariş yok. Her gruba sorumlu birim ve OEE kayıp türü bağlanır. Uzun listelerde operatör ilk satırı ya da diğer seçeneğini seçer ve veri anlamını yitirir.
Kalıp değişimi planlı duruş mu sayılır?
Zamanı belli olduğu için planlıdır, ama iyileştirilecek bir kayıp olduğu için OEE'de plansız gibi izlenir. Planlanan süreden düşülürse kullanılabilirlik olduğundan iyi görünür ve en büyük iyileştirme alanı tablodan silinir.
Kısa duruşlar nasıl takip edilir?
Belirli bir eşiğin altındaki duruşlar kayıt olarak açılmaz; OEE'de hız kaybı olarak görünür. Sık tekrarlayan kısa duruşları bulmak için birkaç gün tek tezgahta çetele tutulur ya da makine sinyali bağlanır. Sinyal varsa eşiği geçen duruşlarda neden zorunlu tutulur, altındakiler toplu izlenir.
Ücretsiz ERP ile arıza takibi ve bakım kaydı tutulabilir mi?
Tutulabilir. Arıza grubundaki duruş kayıtları bakım tarafından doğrulanır, değiştirilen parça ve yapılan iş not olarak yazılır. Arızalar arası ortalama süre ve onarım süresi aynı kayıttan okunur. PakERP One'da duruş kayıtları ve Duruş Analizi raporu üretim modülünün içindedir, ayrı bir bakım yazılımı gerekmez.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.