Üretimden veri toplama, her iş emri için üretilen ve fire adedinin, başlama ve bitiş saatinin, tezgah durumunun, duruş nedeninin, operatör ve vardiyanın sahada, iş bittiği anda kaydedilmesidir. Ücretsiz ERP ile bu kayıt kağıt form, tezgah başı bilgisayar ya da telefon uygulamasıyla tutulur; makine sinyali sonradan eklenir. Toplanan veri OEE, duruş analizi, vardiya raporu ve canlı pano için tek kaynaktır.
Üretimden veri toplama, atölyede olup biteni deftere ya da hafızaya değil, iş emrine bağlı bir kayda dönüştürme işidir. Hangi tezgah şu an çalışıyor, hangi iş emrinde kaç parça çıktı, kaçı fire, tezgah niye durdu, kim çalıştı? Bu soruların cevabı fabrikada her gün üretilir; sorun, cevabın toplanmamasıdır.
Bu iş için pahalı bir sistem şart değildir. Ücretsiz ERP ile de üretimden veri toplanır; ayırt edici olan program değil, kaydın nereye bağlandığı ve kimin, ne zaman girdiğidir. Kağıtla başlayıp telefona geçen, sonra darboğaz makineye sinyal ekleyen bir fabrika, ilk günden sensör bekleyen fabrikadan daha önce rapor görür.
Tam boyutİçindekiler
- Üretimden hangi veriler toplanır?
- Kağıt mı, tablet mi, makine sinyali mi?
- Toplanan veri neye bağlanmalı?
- Sahada veri girişi nasıl kolaylaştırılır?
- Toplanan veri hangi raporlara dönüşür?
- Ücretsiz ERP ile veri toplamaya başlarken nelere bakılır?
- PakERP One'da üretimden veri toplama
- Sık sorulan sorular
Üretimden hangi veriler toplanır?
Toplanacak veri altı başlıkta biter: üretilen iyi adet, fire adedi ve nedeni, başlama ve bitiş saati, tezgah durumu ve duruş nedeni, operatör ve vardiya, tüketilen malzeme lotu. Bunların dışındaki her alan sahadaki girişi zorlaştırır ve ilk ayda terk edilir.
| Veri | Kaynağı | Ne zaman girilir | Neye yarar |
|---|---|---|---|
| İyi adet | Operatör sayımı ya da makine sayacı | İş emri kapanışında ya da vardiya sonunda | Sipariş ilerlemesi, mamul stok girişi |
| Fire adedi ve nedeni | Operatör, kalite kontrol | Fire oluştuğunda | Fire analizi, malzeme tüketimi |
| Başla / bitir saati | Operatör | İşe başlarken ve bitirirken | Gerçek işleme süresi, maliyet |
| Tezgah durumu (çalışıyor, duruyor, arıza) | Operatör ya da makine sinyali | Durum değiştiğinde | Canlı pano, kullanılabilirlik |
| Duruş nedeni ve süresi | Operatör | Duruş biterken | Duruş analizi, OEE |
| Operatör ve vardiya | Giriş yapan kullanıcı | Bildirimle birlikte | Vardiya raporu, puantaj |
| Malzeme lotu | Depo ya da operatör | Malzeme tezgaha alınırken | İzlenebilirlik |
Sıra önemli. İlk ay yalnız ilk üç satırla başlayan bir fabrika, altı satırla başlayana göre daha uzağa gider; operatör alışkanlık kazanır ve ilk rapor daha ilk haftadan çıkar. Lot bağı ve tezgah durumu ikinci ayın işidir.
Kağıt mı, tablet mi, makine sinyali mi?
Üçü de üretimden veri toplamadır ve çoğu fabrikada üçü bir arada yaşar. Kağıt en ucuz ve en geç veridir; tablet ya da telefon veriyi iş bittiği anda kayda alır; makine sinyali kısa duruşları ve gerçek çevrimi yakalar ama kurulum ister.
| Seviye | Veri ne zaman kayda girer | Güçlü yanı | Zayıf yanı | Kime uygun |
|---|---|---|---|---|
| Kağıt form, ofiste giriş | Vardiya sonu ya da ertesi sabah | Kurulum yok, herkes bilir | Okunaksız yazı, çift giriş, gecikme | Tek hatla başlayan atölye |
| Tezgah başı bilgisayar ya da telefon uygulaması | İş bittiği anda | Anında rapor, zorunlu alan, QR ile doğru iş emri | Cihaz ve kablosuz ağ gerekir | Birden fazla tezgah ve vardiya |
| Makine sinyali (sayaç, durum) | Sürekli | Kısa duruşlar ve gerçek hız görünür | Bağlantı kurulumu; sinyalin anlamı her makinede farklı | Darboğaz makine, üç vardiya çalışan hat |
Sık yapılan hata üçüncü seviyeyi beklemektir. Makineye sensör takılınca başlanacağı söylenen fabrika, iki yıl sonra hâlâ kağıtla çalışır. Doğru sıra tersidir: operatör girişiyle başlamak, veriyi kullanmaya alışmak, sonra darboğaz makineye sinyal eklemek. Bu üç seviyenin bir ücretsiz ERP programında nasıl bir arada durduğu üretimden veri toplama sayfasında anlatılıyor.
Veri toplamaya yeni başlayan hatlarda ilk hafta bildirimler eksik, ikinci hafta fazla girilir; operatör alışana kadar formenin her sabah listeyi taraması gerekir. Kağıttan telefona geçen hatlarda ilk düzelen şey rakam değil saattir: bildirim vardiya sonuna yığılmak yerine iş bittiği dakikada girilmeye başlar.
Toplanan veri neye bağlanmalı?
Her kayıt bir iş emrine bağlanmalıdır. İş emri; parçayı, operasyonu, tezgahı ve müşteri siparişini tek numarada birleştirir. İş emri numarası olmayan bir bildirim yalnız "bugün sekiz yüz parça bastık" der; hangi müşterinin hangi parçası olduğunu söylemez.
Bu bağ kurulunca üç şey kendiliğinden olur. Bildirilen adet siparişin ilerlemesine yazılır ve planlama kalan işi görür. İyi ve fire adet kadar malzeme, ürün ağacına göre stoktan düşer. Başla-bitir saati o operasyonun gerçek süresi olur ve maliyete gider. Operasyon bazlı iş emrinin kuruluşu iş emri yazısında, sahada telefonla bildirim tarafı ise mobil üretim bildirimi rehberinde anlatılıyor.
Tezgah durumu ise iş emrinden bağımsız tutulur; tezgah boşken de "duruyor" bilgisi anlamlıdır. Durum kaydı makineye, üretim ve fire kaydı iş emrine bağlanır. İkisi raporda birleşir.
Sahada veri girişi nasıl kolaylaştırılır?
Operatörün girişi yarım dakikayı geçmemelidir. Bunun yolu daha uzun bir eğitim değil, daha az alan ve daha az yazıdır.
- İş emri numarası yazılmaz, okutulur. İş emri formuna basılan QR ya da barkod, yanlış iş emrine bildirim girme hatasını bitirir.
- Neden listeleri kısa tutulur. On, on beş duruş nedeni; on civarı fire nedeni. Operatörün dilinde: bobin bekleme, kalıp değişimi, çapak.
- Fire varsa neden zorunludur. Boş bırakılabilen alan hiç doldurulmaz.
- Operatör ve vardiya seçilmez, gelir. Program bunları giriş yapan kullanıcıdan ve saatten türetir.
- Giriş anında bir şey döner. Bildirimi giren operatör kalan miktarı ve siparişin ne kadarının bittiğini ekranda görür. Veri yalnız yukarı akıyorsa girme isteği bir ayda söner.
- Yanlış giriş düzeltilebilir. Formen aynı gün düzeltme yetkisine sahip olmalı; düzeltmenin izi kalmalı.
Bir de ceza meselesi var. Duruş ve fire verisi prim kesintisinde kullanılırsa verinin kalitesi birkaç haftada bozulur. Veri sürecin ölçüsüdür, kişinin değil.
Toplanan veri hangi raporlara dönüşür?
Aynı bildirimden beş rapor çıkar: OEE, duruş analizi, fire analizi, vardiya raporu ve canlı pano. Beşi için ayrı veri girilmez; hepsi iş emri bildiriminin ve tezgah durumunun farklı kesitleridir.
- OEE: başla-bitir, duruş ve iyi/fire adedi; hesabı üç kayıp yazısında.
- Duruş analizi: neden, tezgah ve süre; hangi tezgahın niçin durduğunu haftalık sıralar.
- Fire analizi: fire nedeni, parça, tezgah; kayıt kuralları duruş ve fire takibi yazısında.
- Vardiya raporu: vardiya bazında adet, fire, duruş ve açık iş emirleri; sabah toplantısının kağıdıdır.
- Canlı pano: tezgah durumu ve iş emri ilerlemesi; TV ekranı panosu.
Raporun değeri verinin tazeliğine bağlıdır. Ertesi sabah girilen kağıt formdan canlı pano çıkmaz; ama OEE ve fire analizi pekâlâ çıkar. Hangi raporun istendiği, hangi seviyede toplamanın gerektiğini belirler. Patron yalnız haftalık fire tablosu istiyorsa kağıt yeter; hat boyunca TV ekranı istiyorsa bildirim iş bittiği dakikada girilmelidir. Ücretsiz ERP programının bu raporları hazır sunması, Excel'de her hafta yeniden tablo kurma işini ortadan kaldırır.
Ücretsiz ERP ile veri toplamaya başlarken nelere bakılır?
Program seçerken sorulacak sorular kısa bir listedir ve hepsinin cevabı evet olmalıdır.
- Üretim bildirimi iş emrine bağlanıyor mu; iş emri operasyon bazında mı açılıyor?
- İyi adet ve fire adedi ayrı alan mı; fire nedeni zorunlu tutulabiliyor mu?
- Başla ve bitir saati bildirimin içinde mi?
- Telefon ya da tabletten giriş var mı; iş emri kodu okutulabiliyor mu?
- Tezgah durumu (çalışıyor, duruyor, arıza) tutuluyor ve canlı panoya çıkıyor mu?
- Raporlar Excel'e alınıyor mu?
- Kullanıcı sayısına göre ücret var mı?
Son madde üretim tarafında ayrıca önemlidir. Veri toplamada giriş yapan kişi sayısı ofistekinden fazladır: üç vardiyada altı operatör, iki formen, bir bakımcı. Kullanıcı başına ücret alan bir program, sahada veri toplamayı daha başlamadan pahalılaştırır; lisans ücreti olmayan bir ERP'de ise her operatöre ayrı hesap açılır ve kimin ne girdiği belli olur. Ücretsiz ERP ile ücretli ERP arasındaki farkın üretim sahasında en çok hissedildiği yer de burasıdır: kullanıcı sayısı.
PakERP One'da üretimden veri toplama
PakERP One ücretsiz ERP programıdır; üretimden veri toplama günlük iş emri akışının içindedir, ayrı bir modül kurulmaz.
- 8107 Ürün Ağacı: operasyonlar, tezgahlar ve süreler sürükle-bırak şemada tanımlanır; bildirimde tüketilecek malzeme buradan hesaplanır.
- 8120 İş Emirleri: her operasyon ayrı iş emri numarası alır (GGAAYY-NN). Yazdır ▾ ile alınan iş emri formu barkodludur; operatörün elle dolduracağı takip ve duruş tabloları formun altındadır.
- 8121 Üretim Bildirimleri: iş emri numarası okutulur ya da yazılır; iyi adet, fire adedi ve fire nedeni, başla ve bitir saati girilir. Tüketilecek malzeme anında hesaplanır.
- PakERP One Üretim (Android): iş emri formundaki QR telefonla okutulur; iyi ve fire adet, fire nedeni, operatör, vardiya, başla ve bitir saati sahada girilir. Uygulama ücretsizdir; ayrıntı üretim uygulaması sayfasında.
- Üretim Panosu: açık iş emirleri operasyon sütunlarında kart olarak durur; ilerleme, gecikme ve ACİL rozetleri bildirimlerle güncellenir.
- Üretimden veri toplama: tezgah durumu, duruş nedenleri, OEE, vardiya raporu, canlı TV panosu ve alarm bildirimi; makine bağlantısı olmadan operatör girişiyle başlanır, sinyal sonradan eklenir. Otomatik veri toplama (sensör, makine bağlantısı), canlı TV panosu ve bildirim kuralları fabrikada yapılan keşiften sonra ayrıca fiyatlandırılır.
Her listede Raporlar ▾ ile PDF ve Excel çıktısı alınır. Masaüstü program ve bulut sunucu ücretsizdir; kullanıcı sınırı olmadığı için her operatöre ayrı hesap açılır. Üretim modülünün tamamı üretim modülü sayfasında, veri toplama tarafı yukarıda bağlantısı verilen sayfada.
Makineden canlı üretim verisi: tezgah durumu, adet, duruş ve OEE
Canlı üretim panosu ve OEE, operatör tableti, hedef ve gerçekleşen, duruş bildirimi ve verinin iş emrine, stoğa ve maliyete işlenmesi.

Diğer videolar: PakERP One YouTube kanalı