1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Kalite Kontrol Programı
Program Rehberi · Kalite

Kalite Kontrol Programı: Giriş, Proses ve Final Muayene Nasıl Takip Edilir?

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

Kalite kontrol programı giriş, proses ve final muayenelerinin sonucunu lot, iş emri ve miktarla birlikte kaydetmeli; kararı stoğa yansıtmalıdır. Reddedilen ya da onay bekleyen lot üretime ve sevkiyata çıkamamalı, fire nedeni seçilerek girilmeli, müşteri şikayeti lota kadar geri izlenebilmelidir. Seçerken muayene kaydının stok, üretim ve sevkiyatla aynı veritabanında olup olmadığına bakılır.

Mal kabul alanının köşesinde üç haftadır bir palet duruyor. Üstünde kırmızı bir etiket var, kalemle "RED" yazılmış. Kimse paletin iade edilip edilmeyeceğini bilmiyor; satınalma kalitenin rapor yazmasını, kalite satınalmanın tedarikçiyi aramasını bekliyor. Bu arada stok kaydında palet kullanılabilir görünüyor ve geçen hafta planlama o sacı bir iş emrine yazmış.

Kalite kontrol programının ilk işi, muayene kararını stok kaydına taşımaktır. Ölçüm formları, raporlar ve sertifikalar önemlidir; ama kararı stoğa yansımayan bir kalite kaydı, köşedeki kırmızı etiketten daha güvenli değildir. Kontrollerin neye göre planlandığı kalite kontrol planı yazısında; aşağıdaki bölümler programda nelerin aranacağına ayrıldı.

Kalite kontrol programı neyi kaydetmeli?

Her muayenede altı bilgiyi: neyin kontrol edildiği, hangi lot ya da iş emrine ait olduğu, ne kadar miktara bakıldığı, sonucun ne olduğu, kararı kimin verdiği ve karardan sonra malın nereye gittiği.

  • Konu: stok kartı, operasyon, tedarikçi ya da müşteri.
  • Kimlik: lot numarası, iş emri numarası, alış ya da sevk belgesi.
  • Miktar: partinin tamamı, numune adedi, uygun ve uygunsuz adet.
  • Sonuç: ölçülen değerler ya da kriter bazında geçti, kaldı.
  • Karar: kabul, şartlı kabul, yeniden işleme, red.
  • İz: kararı veren kişi, tarih, ekli rapor ya da fotoğraf.

Bu bilgiler olmadan ay sonunda hangi tedarikçinin, hangi tezgahın ya da hangi vardiyanın sorun ürettiği anlaşılmaz.

Numune ile partinin ayrımı da kayıtta görünmeli. Beş bin adetlik bir partiden elli parça ölçüldüyse, sonuç elli parçanın sonucudur; karar ise beş bin adedi etkiler. Program yalnız "geçti" yazıp numune adedini tutmuyorsa, denetimde kontrolün ne kadar kapsamlı yapıldığı gösterilemez. Ölçüm aletinin kimliği de bu yüzden kayda yazılır; kalibrasyonu geçmiş bir kumpasla yapılan ölçüm sonradan sorgulanabilir.

Giriş, proses ve final kontrol arasındaki fark nedir?

Fark, kontrolün yapıldığı yer ve kararın etkilediği maldır. Giriş kontrolü tedarikçiden gelen malzemeye, proses kontrolü üretim sırasındaki parçaya, final kontrol ise sevkiyattan önceki mamule bakar.

KontrolNerede yapılır?Neye bakılır?Karardan sonra
GirişMal kabul alanıÖlçü, sertifika, ambalaj, miktarLot serbest bırakılır, karantinada kalır ya da iade edilir
ProsesTezgah başı, ilk parça ve periyodikKritik ölçüler, görsel hataİş devam eder ya da durdurulup ayar yapılır; fire kaydedilir
FinalPaketleme ve sevkiyat öncesiSon ölçü, etiket, ambalaj, miktarParti sevke açılır ya da ayrıştırmaya alınır

Fasondan dönen parçanın kontrolü genelde giriş kontrolü gibi yapılır ama sonucu iş emrine bağlanmalıdır; çünkü sorun hammadde değil, fason işlemi olabilir.

Sahadan not

Kalite kaydını programa taşıyan firmalarda ilk fark mal kabulde görülür. Lot karantinada başlayınca, kalite onayı vermeden malzemenin üretime çıkamadığı herkes tarafından bilinir ve kırmızı etiketli paletlerin köşede unutulması azalır.

Kontrol sonucu stoğu nasıl etkilemeli?

Doğrudan. Onay bekleyen lot karantinada, reddedilen lot blokede durmalı; ikisi de üretime ve sevkiyata çıkamamalıdır. Şartlı kabul edilen lot ise not ve sınırla serbest kalabilir.

Sahada en sık görülen boşluk, kararın kağıtta verilip kayda geçmemesidir. Kırmızı etiket paletin üstündedir ama programda lot serbesttir; malzeme bir sonraki iş emrinde önerilir. Programın lot durumunu bilmesi ve durum değişmeden çıkışa izin vermemesi bu boşluğu kapatır. Karantina akışının ayrıntısı mal kabulde karantina yazısında anlatılıyor.

Proses kontrolünde ise karar fireye dönüşür. Fire adedi ve nedeni üretim bildirimine yazılırsa, kalite ve üretim aynı sayıya bakar; ayrı bir kalite formunda kalırsa iki farklı fire oranı ortaya çıkar.

Yeniden işleme de ayrı bir karardır. Çapaklı çıkan parça hurdaya değil, tekrar taşlamaya gidiyorsa kayıtta fire olarak değil yeniden işlenecek miktar olarak durmalıdır. Aksi halde fire oranı olduğundan yüksek, üretilen adet olduğundan düşük görünür; ertesi gün taşlanıp sevk edilen parça ise kayıtta hiç üretilmemiş gibi kalır.

Olmazsa olmaz özellikler: kontrol listesi

ÖzellikNeden gerekli?Nasıl sınanır?
Üç muayene türüGiriş, proses ve final aynı yerde izlenirHer türden birer kayıt girin
Kriter tanımıÖlçülecek özellik ve sınır kayıtta dururBir parça için iki ölçü kriteri tanımlayın
Lot durumuRed ve karantina çıkışı engellerBloke lottan sevkiyat yapmayı deneyin
Mal kabul etiketiKarar malın üstünde görünürUygun, şartlı ve red kutulu etiket basın
Fire nedeni listesiHatalar sınıflanırBir bildirimde fire nedeni seçin
Dosya ekiÖlçüm raporu ve sertifika kayda bağlanırBir lota PDF rapor ekleyin
Geri izlemeŞikayet lota ve hammaddeye kadar izlenirBir mamul lotunu tedarikçiye kadar izleyin
RaporlamaTedarikçi ve müşteri kalite performansı ölçülürAylık red ve fire özetini PDF ve Excel alın

Müşteri kalite performansı nasıl ölçülür?

Çoğu otomotiv ve beyaz eşya müşterisi PPM ister: milyon parçada hatalı parça sayısı. Formül düz metinle şöyledir:

PPM = Hatalı parça adedi / Sevk edilen toplam adet × 1.000.000

Temsili bir örnek: bir ayda müşteriye 250.000 adet parça sevk edilmiş, müşteri 75 adedini hatalı bulmuş. PPM = 75 / 250.000 × 1.000.000 = 300. Aynı hesap tedarikçiler için de yapılır; bu kez payda giriş kontrolünde reddedilen adet, paydada tedarikçiden gelen toplam adet durur.

Hesabın doğru çıkması için sevk adedi ve reddedilen adet aynı dönemden, aynı kayıttan alınmalıdır. Sevkiyat bir programda, şikayet başka bir dosyada tutulursa dönem farkı oluşur. Ayrıntı PPM hesaplama yazısında.

Excel, ayrı kalite yazılımı ya da ERP modülü: hangisi uygun?

  • Excel ve kağıt formlar: ölçüm formları için hızlıdır, denetçiye çıktı verilir. Karar stoğa yansımaz; reddedilen lot programda kullanılabilir görünür.
  • Ayrı kalite yazılımı: ölçüm, istatistik ve doküman yönetiminde güçlüdür. Lot, iş emri ve sevkiyat verisi aktarılmalıdır; lot durumunu stokta engellemesi genelde mümkün değildir.
  • ERP içinde kalite kayıtları: muayene kararı lot durumuna, fire üretim bildirimine, şikayet sevkiyata doğrudan bağlanır. İleri istatistik ve doküman yönetimi için ayrı araç gerekebilir.

Pratikte çoğu üretim firması için doğru düzen şudur: karar ve miktar ERP'de, ayrıntılı ölçüm formu dosya eki olarak kayda bağlı. Böylece denetimde hem karar hem kanıt aynı yerden çıkar.

Seçerken hangi sorular sorulmalı?

  1. Giriş, proses ve final muayenesi aynı ekranda, lot ve iş emriyle bağlı tutuluyor mu?
  2. Reddedilen ya da karantinadaki lot üretimde ve sevkiyatta kendiliğinden engelleniyor mu?
  3. Mal kabul etiketinde kalite kararı yazılı mı?
  4. Fire nedenleri tanımlanabiliyor ve üretim bildiriminde seçilebiliyor mu?
  5. Ölçüm raporu, sertifika ve fotoğraf kayda eklenebiliyor mu?
  6. Müşteri şikayetindeki lot hammaddeye ve tedarikçiye kadar geri izlenebiliyor mu?
  7. Tedarikçi ve müşteri bazında aylık red ve fire raporu alınabiliyor mu?

İkinci soru en belirleyicidir. Satıcıdan bir lotu karantinaya alıp aynı lottan iş emri bildirimi ya da sevk irsaliyesi girmesini isteyin. Program buna izin veriyorsa kalite kararı yine etikette kalacak demektir.

Sık yapılan hatalar

  • Kararı yalnız etikete yazmak. Programda lot serbest kalır, red malzeme üretime girer.
  • Şartlı kabulü kayda geçirmemek. Sapma onayı unutulur, aynı sorun bir sonraki partide tartışılır.
  • Fireyi kalite formunda tutmak. Üretimin ve kalitenin fire oranı farklı çıkar.
  • Fasondan dönüşü kontrol etmemek. Kaplama hatası müşteride ortaya çıkar.
  • Raporu dosyada, kaydı programda tutmak. Denetimde ikisini eşlemek saatler alır.
  • Uygunsuzluğu kapatmamak. Kök neden ve aksiyon yazılmaz; aynı hata tekrar eder.

Uygunsuzluğun nasıl kapatılacağı uygunsuzluk ve 8D raporu yazısında anlatılıyor.

PakERP One'da kalite kontrol

PakERP One'da kalite kayıtları stok, üretim ve sevkiyatla aynı veritabanındadır; muayene kararı lot durumuna yansır.

  1. 8128 Kalite Kontrol: giriş, proses ve final muayene kayıtları.
  2. 8165 Kalite Kriterleri ve 8164 Fire ve Duruş Nedenleri: ölçülecek özellikler ve hata sınıfları.
  3. 202 Alış İrsaliyesi: 100×120 mm mal kabul etiketinde lot barkodu ve UYGUN / ŞARTLI KABUL / RED kutuları; lot durumu serbest, karantina ya da bloke (317).
  4. 8107 Ürün Ağacı (Şema): operasyon kutusunda kalite kontrol işareti ve talimat alanı.
  5. 8121 Üretim Bildirimleri: iyi ve fire adet ayrı, fire nedeni listeden; Android tablette iş emri QR'ı okutularak sahada.
  6. Evrak ekleri: ölçüm raporu, sertifika ve fotoğraf belgeye, stok kartına ya da lota dosya olarak eklenir.
  7. 8135 İzlenebilirlik: şikayet gelen lot hammadde alışına ve tedarikçiye kadar şemada izlenir.

Program ve bulut sunucu ücretsizdir. Kalite kayıtlarının ISO 9001 tarafı için ISO 9001 kayıtları yazısına bakılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kalite kontrol programı nedir?
Kalite kontrol programı, giriş, proses ve final muayenelerinin sonucunu, kararını ve miktarını lot ve iş emriyle birlikte kaydeden yazılımdır. İyi kurulmuşsa reddedilen malzemenin üretime ve sevkiyata çıkmasını engeller, fire ve red oranlarını raporlar.
Giriş kalite kontrolü nasıl kayda alınır?
Malzeme mal kabulde lotuyla girer ve kalite onayına kadar karantinada bekler. Muayene sonucu kabul, şartlı kabul ya da red olarak girilir; karar lot durumuna yansıtılır ve etiket buna göre işaretlenir.
Proses kontrol ile final kontrol arasındaki fark nedir?
Proses kontrolü üretim sırasında, tezgah başında yapılır ve sorunu erken yakalamayı amaçlar. Final kontrol sevkiyat öncesi mamule bakar ve müşteriye giden partinin uygunluğunu onaylar.
PPM nasıl hesaplanır?
Hatalı parça adedi sevk edilen toplam adede bölünür ve bir milyonla çarpılır. Örneğin 250.000 adetlik sevkiyatta 75 hatalı parça 300 PPM eder. Aynı hesap tedarikçi kalitesi için gelen ve reddedilen adetle yapılır.
Kalite kayıtları Excel'de tutulabilir mi?
Ölçüm formları Excel'de tutulabilir. Ancak muayene kararı stok kaydına yansımazsa reddedilen lot programda kullanılabilir görünür. Karar ve miktarın stokla aynı yerde, ayrıntılı formun ise kayda ekli dosya olarak tutulması daha güvenlidir.
PE
PakERP One Ekibiİş programı seçim rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

PakERP One'ı ücretsiz indirip kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.