1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Kalıp Takip Programı Neleri İzlemeli
Program Rehberi · Üretim

Kalıp Takip Programı Neleri İzlemeli? Vuruş, Bakım, Konum ve Sahiplik

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

Kalıp takip programı her kalıbın kimliğini, yerini, vuruş sayısını, hedef ömrünü, bakım geçmişini ve kime ait olduğunu tutar. Vuruş sayısı üretim bildiriminden kendiliğinden artmalı, hedef ömre yaklaşan kalıp için bakım uyarısı vermeli, kalıbın hangi iş emrinde ve hangi makinede kullanıldığı görünmelidir. Seçerken sayacın kaynağına, müşteri kalıbının ayrı izlenmesine ve raporların Excel'e alınabilmesine bakılır.

Gece vardiyası, saat ikiye doğru. 250 tonluk preste braket basılıyor ve operatör parçalarda çapak görmeye başlıyor. Kalıp en son ne zaman bakıma girdi? Bakım defterinde son satır iki ay öncesinin, ama o tarihten beri kaç vuruş yapıldığını kimse bilmiyor. Yedek kalıp var mı? Varsa hangi rafta? Sabahı beklemek gerekiyor, hat duruyor.

Kalıp takibi çoğu fabrikada bir defterle, bir Excel dosyasıyla ve kalıphane şefinin hafızasıyla yürür. Kalıp sayısı yirmiyi, otuzu geçince bu üçü birbirini tutmaz olur. Aşağıda kalıp takip programından neler beklenmesi gerektiği, vuruş sayısının programa nasıl geldiği, müşteri kalıplarının neden ayrı izlenmesi gerektiği ve program seçerken sorulacak sorular var.

İş emirleri (8120): Operasyon bazlı iş emirleri; ilerleme çubuğu, tezgah, fasoncu, termin ve müşteri.Tam boyut
İş emirleri (8120) · Operasyon bazlı iş emirleri; ilerleme çubuğu, tezgah, fasoncu, termin ve müşteri.

Kalıp takip programı neyi izlemeli?

Kalıp takip programı her kalıp için altı bilgiyi tek kartta tutmalıdır: kimlik, konum, sayaç, bakım, sahiplik ve belgeler. Bunlardan biri ayrı bir yerde durursa en çok ihtiyaç duyulduğu anda bulunamaz.

  • Kimlik: kalıp kodu, adı, ürettiği parça, göz sayısı, uygun olduğu pres ya da enjeksiyon makinesi.
  • Konum: raf yeri, şu an bağlı olduğu makine, tamirde ya da fasoncuda olup olmadığı.
  • Sayaç: toplam vuruş sayısı ve hedef ömür.
  • Bakım: son bakım tarihi, yapılan iş, bir sonraki bakım eşiği, durum (aktif, bakımda, arızalı, pasif).
  • Sahiplik: kalıp firmaya mı, müşteriye mi ait?
  • Belgeler: teknik resim, ölçü raporu, ilk numune onayı, tamir faturaları.

Sayaç ve bakımın nasıl hesaplandığını kalıp takibi: vuruş sayısı ve bakım zamanı yazısında anlattık. Burada konu, bu hesabı tutacak programın seçimi.

Olmazsa olmaz özellikler nelerdir?

Aşağıdaki tablo demoda denenebilecek maddelerden oluşur. Her birini gerçek bir kalıbınızla deneyin.

ÖzellikNeden gerekliDemoda nasıl denenir
Kalıp kartıKimlik, raf, sahip ve ürettiği parça tek yerdeBir kalıp kartı açıp listede arayın
Bildirimden artan sayaçVuruş elle yazılmaz, unutulmazÜretim bildirimi girip sayaca bakın
Hedef ömür ve uyarıBakım zamanı gelen kalıp önceden görünürHedef ömrü düşük girip bildirim yapın
Bildirim iptalinde sayacın düşmesiHatalı bildirim sayacı şişirmezBildirimi iptal edip sayaca yeniden bakın
İş emrine kalıp bağlamaHangi işin hangi kalıpla basıldığı bilinirİş emrinde kalıp seçin
Durum bilgisiBakımdaki kalıp planlamaya verilmezKalıbı "bakımda" yapın
Müşteri sahipliğiMüşteri kalıbı ayrı listelenirKalıba sahip müşteri atayın
Rapor ve ExcelKalıphane toplantısında liste kullanılırKalıp listesini Excel'e alın

Listeye bakarken kalıp kodlamasını da düşünün. Kalıp kodu parça koduyla ilişkili olursa (örneğin parça 4410-12 için kalıp K-4410-12) arama kolaylaşır; aynı parçanın ikinci kalıbı ya da revizyonu sona eklenen bir harfle ayrılır. Kodlama düzeni programa geçmeden önce kararlaştırılmalıdır. Sonradan değiştirilen kodlar, eski bakım kayıtlarında ve fasoncu yazışmalarında farklı adlarla geçen aynı kalıbı aramak demektir.

Bir de kalıbın kimlere görüneceğini belirleyin. Operatör yalnız bildirimde kalıp seçer, kalıphane şefi sayaç ve bakım bilgisini günceller, planlamacı bakımdaki kalıbı görür ve o işi başka bir güne kaydırır. Yetki ayrımı yapılamıyorsa sayaç herkes tarafından elle düzeltilir ve güvenilirliğini kaybeder.

Sahadan not

Kalıp takibinde sayaç doğruluğu programdan çok bildirim disiplinine bağlıdır. Hangi kalıbın hangi bildirimde kullanıldığı her seferinde seçilirse sayaç tutar; iş emrinde kalıbın önceden tanımlı gelmesi bu seçimi unutturmaz.

Vuruş sayısı programa nasıl gelir?

Vuruş sayısı programa üç yoldan gelir: üretim bildiriminden hesaplanır, makinenin sayacından okunup girilir ya da makineye bağlı bir sensörden otomatik alınır. Çoğu fabrikada ilk yol yeterlidir ve ek donanım istemez.

Bildirimden hesaplamanın formülü: Vuruş sayısı = (İyi parça + Fire parça) / Göz sayısı. Örnek: dört gözlü bir kalıpla vardiyada 11.600 iyi, 400 fire parça bildirildi. Vuruş = 12.000 / 4 = 3.000. Fire de kalıptan çıktığı için sayıma girer; yalnız iyi parçayı saymak kalıp ömrünü olduğundan uzun gösterir.

Programın bu hesabı nasıl yaptığını öğrenin. Bazı programlar göz sayısını kullanır, bazıları sayacı doğrudan parça adediyle artırır. İkinci durumda hedef ömrü de parça adedi cinsinden girmek tutarlı sonuç verir; aksi halde uyarı dört kat erken gelir. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, bir kez karar verip bütün kalıplarda aynı birimi kullanın.

Sensörle sayım daha kesindir ama kurulum ve bakım ister. Önce bildirimden gelen sayacın ne kadar tuttuğunu birkaç ay izlemek, sensöre gerek olup olmadığını gösterir. Ömür hesabının ayrıntısı kalıp ömrü ve vuruş sayacı yazısında.

Müşteri kalıbı neden ayrı izlenmeli?

Müşteriye ait kalıp firmanın varlığı değildir; firmada emanet durur ve müşteri istediğinde iade edilir. Bu yüzden kartında sahibi açıkça yazılmalı, listelerde ayrı süzülebilmelidir.

Ayrı izlemenin üç pratik nedeni vardır. Birincisi denetimdir: müşteri yılda bir kalıplarının durumunu, sayacını ve bakım kaydını ister. İkincisi maliyettir: müşteri kalıbının tamiri müşteriye mi fatura edilecek, firmaya mı kalacak, sözleşmeye bağlıdır ve bu karar kalıp kartından bakılarak verilir. Üçüncüsü muhasebedir: firmanın kendi kalıbı demirbaş olarak kaydedilip amortismana tabi tutulur, müşteri kalıbı tutulmaz. Kendi kalıbınızın kaydı için demirbaş kaydı ve amortisman, kalıp bedelinin müşteriye yansıtılması için kalıp maliyetini müşteriye yansıtma yazısına bakın.

Excel, ayrı kalıp programı ya da ERP: hangisi uygun?

Kalıp sayısı az ve sayaç elle okunuyorsa Excel bir süre yeter; vuruş sayısının üretim bildiriminden gelmesi isteniyorsa kalıp kartının üretimle aynı programda olması gerekir.

  • Defter ve Excel: hemen başlanır. Sayaç elle güncellenir, güncelleme unutulur; bakım uyarısı ancak birisi dosyaya baktığında görülür.
  • Ayrı kalıp ya da bakım programı: bakım iş emri, yedek parça ve teknisyen takibi güçlü olabilir. Üretim adedi başka programdan aktarılmadıkça sayaç yine elle güncellenir.
  • ERP içinde kalıp kartı: kalıp iş emrine ve üretim bildirimine bağlıdır, sayaç kendiliğinden artar. Bakım ayrıntısının ne kadar tutulabildiği programdan programa değişir; demoda bakılmalıdır.

Makine bakımının genel takibi için bakım takip programı yazısına bakabilirsiniz; kalıp, makineden farklı olarak çalışma saatine değil vuruşa göre aşınır.

Seçerken hangi sorular sorulmalı?

  1. Kalıp sayacı üretim bildiriminden mi artıyor, elle mi giriliyor?
  2. Sayaç parça adedine mi, göz sayısına bölünmüş vuruşa mı göre artıyor?
  3. Fire parçalar sayaca giriyor mu?
  4. Hatalı bildirim iptal edildiğinde sayaç geri düşüyor mu?
  5. Hedef ömrün hangi yüzdesinde uyarı veriliyor, bu eşik değiştirilebiliyor mu?
  6. Kalıp iş emrinde ya da operasyonda seçilebiliyor mu, iş emri formunda görünüyor mu?
  7. Müşteri kalıpları sahibine göre listelenebiliyor mu?
  8. Raf yeri ve durum (bakımda, arızalı) kartta tutuluyor mu?
  9. Kalıp listesi PDF ve Excel olarak alınabiliyor mu?

Kalıp takibinde sık yapılan hatalar

  • Sayacı elle güncellemek: Yoğun haftada güncelleme atlanır, kalıp bakım eşiğini fark edilmeden geçer.
  • Fireyi saymamak: Kalıp ömrü olduğundan uzun görünür.
  • Hedef ömür birimini karıştırmak: Parça adediyle artan sayaca vuruş cinsinden hedef ömür girilir, uyarı yanlış zamanda gelir.
  • Bakımdan sonra kartı güncellememek: Son bakım tarihi eski kalır, kalıp "bakımda" görünmeye devam eder.
  • Müşteri kalıbını kendi kalıbı gibi açmak: Demirbaş listesine karışır, iade istendiğinde ayıklanır.
  • Raf yerini yazmamak: Yedek kalıp gece vardiyasında bulunamaz.

PakERP One'da kalıp takibi

PakERP One'da kalıp, üretim tanımlarındaki makine kartının bir türüdür ve iş emri ile üretim bildirimine bağlanır. Program ve bulut sunucu ücretsizdir.

  1. 8161 Makineler: türü "Kalıp" seçilen kartta Kalıp sekmesi açılır: sahip müşteri, ürettiği parça, raf yeri, vuruş sayacı, hedef ömür ve son bakım tarihi. Kartın durumu aktif, bakımda, arızalı ya da pasif olabilir.
  2. 8107 Ürün Ağacı: şemada operasyona kalıp atanır; 8120 İş Emirleri'nde iş emri başına kalıp değiştirilebilir.
  3. 8121 Üretim Bildirimleri: bildirimde kullanılan kalıbın sayacı iyi ve fire adedi kadar artar; bildirim iptal edilir ya da düzeltilirse sayaç geri alınır.
  4. Bakım uyarısı: sayaç hedef ömrün belirlenen yüzdesine (varsayılan %90) ulaşınca bakım planlama uyarısı, hedef ömür aşılınca bakım uyarısı verilir.
  5. Kalıp Listesi / Vuruş Sayacı ve Bakım raporu: Raporlar ▾ menüsünden PDF ve Excel.
  6. 201 Alış Faturası: firmanın kendi aldığı kalıp, satırda İşlem sütunu "Demirbaş" seçilerek 255 hesabına kaydedilir.

Sayaç bildirimdeki parça adedine göre artar; çok gözlü kalıplarda hedef ömrü de parça adedi olarak girmek tutarlı sonuç verir. Yapılan bakımın ayrıntısı (değişen parça, süre) için ayrı bir bakım modülü yoktur; kartta son bakım tarihi ve durum güncellenir. Üretim tarafının tanıtımı üretim modülü sayfasında.

Konuyla ilgili: SMED Nedir? Kalıp Değiştirme Süresi Nasıl Kısaltılır?, Kalıp ve Makine İmalatı İçin Ücretsiz ERP.

Sık Sorulan Sorular

Kalıp takip programı ne işe yarar?
Her kalıbın yerini, vuruş sayısını, hedef ömrünü, bakım durumunu ve kime ait olduğunu tek kartta tutar. Bakım zamanı yaklaşan kalıbı önceden gösterir, kalıbın hangi iş emrinde kullanıldığını izlenebilir kılar.
Kalıp vuruş sayısı nasıl hesaplanır?
İyi ve fire parçaların toplamı kalıbın göz sayısına bölünür. Dört gözlü kalıpta 12.000 parça 3.000 vuruş demektir. Sensör varsa vuruş doğrudan makineden okunur.
Kalıp bakımı ne zaman yapılmalı?
Kalıp üreticisinin ve kendi deneyiminizin belirlediği vuruş sayısında yapılır; bu sayı kalıp kartına hedef ömür ya da bakım eşiği olarak yazılır. Program eşiğe yaklaşınca uyarmalıdır. Parçada çapak, ölçü kayması gibi belirtiler eşikten önce bakımı gerektirebilir.
Müşteriye ait kalıp nasıl kaydedilir?
Kalıp kartında sahip olarak müşteri yazılır ve firmanın demirbaşına alınmaz. Sayaç ve bakım bilgisi firmanın kendi kalıbıyla aynı şekilde tutulur; müşteri denetiminde bu kayıtlar gösterilir.
Kalıp takibi Excel ile yapılabilir mi?
Az sayıda kalıpta yapılabilir. Sayaç elle güncellendiği için yoğun dönemde güncelleme atlanır ve bakım uyarısı ancak dosyaya bakıldığında görülür. Sayacın üretim bildiriminden gelmesi bu açığı kapatır.
PE
PakERP One Ekibiİş programı seçim rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

PakERP One'ı ücretsiz indirip kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.