Hidrolik ve pnömatik ekipman üreticisi için ücretsiz ERP, çap ve strok varyantlarını ayrı ürün ağaçlarıyla hızlı tanımlayabilmeli, talaşlı imalat, montaj ve test adımlarını ayrı iş emirleriyle izlemeli, her ürünü ya da partiyi kimliğiyle birlikte test sonucuna bağlamalı, satın alınan pompa ve motor gibi parçaların üretici seri numarasını tutmalı ve conta setlerini lotlu stok olarak izlemelidir. Sahadan gelen bir arızada ürünün hangi parçalarla monte edildiği ve testten nasıl geçtiği bulunabilmelidir.
Bir hidrolik silindir sipariş formu genelde şöyle görünür: iç çap 80, mil çapı 45, strok 600, bağlantı tipi arka kulak ve mil ucu dişli, çalışma basıncı 200 bar, adet 12. Bir sonraki sipariş aynı silindirin 650 strokludur. Bir sonraki 100 iç çaplıdır. Konya, İzmir, Ankara ve İstanbul'daki hidrolik üreticilerinin ortak sorunu budur: ürün kataloğu sınırlıdır ama varyant sayısı neredeyse sınırsızdır.
Hidrolik ve pnömatik ekipman üretimi; silindir, valf bloğu, güç ünitesi, pnömatik silindir ve valf gibi ürünleri kapsar. Bu ürünler iş makinesine, tarım makinesine, prese, vince ve fabrika otomasyonuna gider. Üretim talaşlı imalat ile montajın birleşimidir ve her ürün sevk edilmeden önce test edilir. ERP'den beklenen, bu üç dünyayı (parça, montaj, test) tek bir kayıt zincirinde tutmaktır.
Tam boyutİçindekiler
- Hidrolik silindir hangi aşamalardan geçer?
- Çap ve strok varyantları ürün ağacında nasıl yönetilir?
- Seri numarası ve test kaydı nasıl bağlanır?
- Conta setleri ve satın alınan parçalar nasıl stoklanmalı?
- Hangi standartlar ve belgeler gündeme gelir?
- Örnek: 12 adet silindirlik bir sipariş
- PakERP One'da parçadan teste
- Sık sorulan sorular
Hidrolik silindir hangi aşamalardan geçer?
Bir hidrolik silindir genellikle parça imalatı, kaynak, temizlik, montaj, test ve boya aşamalarından geçer; pnömatik silindirde kaynak çoğu zaman yoktur, gövde profil ya da borudan işlenir.
- Malzeme: honlanmış boru (gömlek), krom kaplı mil, kapak ve piston için çubuk; conta setleri, rulman, rakor gibi satın alınan parçalar.
- Talaşlı imalat: gömlek boyu kesme ve ağız işleme, mil boyu ve diş açma, kapak, piston ve kulak tornalama.
- Kaynak: kulak ve bağlantı parçalarının gömleğe ya da mile kaynağı.
- Temizlik: talaş ve kaynak artığından arındırma; hidrolik sistemde temizlik ürün ömrünü doğrudan etkiler.
- Montaj: contaların takılması, piston ve milin gömleğe yerleştirilmesi, kapak montajı.
- Test: basınç testi, sızdırmazlık ve fonksiyon kontrolü.
- Boya, etiket ve sevk: ürün etiketi ya da plakası, test raporu ve irsaliye.
Güç ünitesinde akış daha çok montaja dayanır: tank, pompa, motor, valf bloğu, filtre ve borular birleştirilir, sonra ünite çalıştırılarak test edilir.
Güç ünitesinin testi silindirinkinden farklıdır: ünite yağ doldurulup çalıştırılır, emniyet valfi istenen basınca ayarlanır, motor akımı, yağ sıcaklığı ve gürültü kontrol edilir, valflerin her konumu denenir. Ayar değerleri test kaydına yazılmazsa, sahada farklı basınçla çalışan bir ünitenin fabrikadan öyle mi çıktığı yoksa sonradan mı değiştirildiği anlaşılamaz.
Çap ve strok varyantları ürün ağacında nasıl yönetilir?
Her satılan varyant kendi stok kodunu ve kendi ürün ağacını alır; ağaç sıfırdan değil, en yakın varyanttan kopyalanıp yalnız değişen satırlar düzeltilerek kurulur. Strok değiştiğinde çoğu zaman yalnız gömlek ve mil boyu değişir; kapak, piston, conta seti ve kulak aynı kalır.
Varyantları kodlarken anlamlı bir yapı kullanmak işi kolaylaştırır: örneğin tip, iç çap, mil çapı ve strok kodun içinde okunabilir olur. Ortak parçalar (aynı iç çaptaki kapak, piston ve conta seti) ayrı yarı mamul kartları olarak açılırsa, farklı stroklu silindirler bunları ortak kullanır ve stokta hazır tutulabilir. Bu yapı malzeme ihtiyaç planlamasını da yalınlaştırır: on farklı strokta silindir siparişi geldiğinde, ortak kapak ve pistonlar tek bir ihtiyaç olarak toplanır. Ürün ağacı kurulumunun genel kuralları ürün ağacı, malzeme ihtiyacı hesabı ücretsiz ERP ile MRP rehberinde.
Hidrolik üreticilerinde stok farkının sık görülen kaynağı ortak parçalardır. Aynı kapak ve piston farklı stroklu silindirlerde kullanılır, ama varyant ağaçları birbirinden bağımsız ve elle tutulduğunda ortak parça ihtiyacı iki kez sayılır ya da hiç sayılmaz. Ortak parçaları ayrı yarı mamul kartlarına ayırmak bu sorunu kayıt düzeyinde çözer.
Seri numarası ve test kaydı nasıl bağlanır?
Her ürünün ya da her partinin bir kimliği olmalı ve test sonucu bu kimliğe bağlanmalıdır. Büyük silindir ve güç ünitesinde her ürün tek tek izlenir; küçük pnömatik silindirlerde çoğu zaman üretim partisi yeterlidir.
Test kaydında en azından şunlar yer almalıdır: test basıncı, bekleme süresi, sızıntı olup olmadığı, fonksiyon kontrolü, testi yapan kişi ve tarih. Müşteri test raporunu ürünle birlikte ister; raporun ürün kimliğiyle aynı numarayı taşıması, sahadan gelen bir şikayette doğru kaydın bulunmasını sağlar. Hangi durumda seri numarasının, hangi durumda lot numarasının yeterli olduğu seri no mu lot no mu yazısında karşılaştırılıyor.
Satın alınan parçalar da aynı zincire girer. Güç ünitesine takılan pompa ve elektrik motorunun üretici seri numarası, garanti ve servis için önemlidir. Bu numaralar mal kabulde kaydedilir ve montajda hangi ünitede kullanıldığı yazılırsa, pompa üreticisine yapılacak bir garanti başvurusunda ünite ile pompa arasındaki bağ belgelenmiş olur.
Conta setleri ve satın alınan parçalar nasıl stoklanmalı?
Conta setleri lotlu stok olarak tutulmalıdır, çünkü kauçuk ve poliüretan contaların raf ömrü sınırlıdır ve bir sızdırmazlık sorununda aynı partiden gelen setlerin bulunması gerekir. Set ya tedarikçiden hazır gelir ya da tek tek contalardan atölyede hazırlanır; ikinci durumda set ayrı bir yarı mamul kartıdır.
| Malzeme | Stok birimi | İzleme |
|---|---|---|
| Honlanmış boru | Metre ya da boy | Lot, döküm no |
| Krom kaplı mil | Metre ya da boy | Lot, döküm no |
| Conta seti | Set | Lot, raf ömrü |
| Pompa, motor | Adet | Üretici seri no |
| Valf, rakor, filtre | Adet | Lot |
| Hidrolik yağ | Litre | Lot |
Conta setleri yedek parça olarak da satılır. Sahadaki silindirlerin tamiri için müşteri set ister; hangi silindirde hangi setin kullanıldığı ürün ağacından okunabiliyorsa, doğru set ilk seferde gönderilir. Yedek parça stoğunun ayrı mantığı yedek parça stok yönetimi rehberinde.
Hangi standartlar ve belgeler gündeme gelir?
Hidrolik ve pnömatik sistemlerin güvenlik ve tasarım kuralları için yaygın başvurulan standartlar ISO 4413 (hidrolik) ve ISO 4414 (pnömatik) standartlarıdır. Ürünün tek başına mı yoksa bir makinenin parçası olarak mı piyasaya sunulduğuna göre CE işaretlemesi ve ilgili yönetmelikler de gündeme gelebilir; hangi düzenlemenin geçerli olduğu ürünün tanımına bağlıdır ve bu karar ERP'nin değil, firmanın teknik dosyasının konusudur.
ERP açısından önemli olan, bu belgelerin dayandığı kayıtların (malzeme sertifikası, test raporu, montaj kaydı) ürün kimliğiyle birlikte bulunabilmesidir. Otomotiv ve iş makinesi müşterileri ayrıca ilk numune onayı ve süreç kayıtları isteyebilir.
Örnek: 12 adet silindirlik bir sipariş
Aşağıdaki örnek temsili rakamlarla hazırlanmıştır. Sipariş 12 adet hidrolik silindir: iç çap 80, mil 45, strok 600.
- Ağaç: en yakın varyant olan 80/45/500 silindirin ağacı kopyalanır; gömlek boyu 100 mm, mil boyu 100 mm uzatılır, diğer satırlar aynı kalır.
- Malzeme: gömlek için 12 x 0,74 m = 8,88 m boru, mil için 12 x 0,82 m = 9,84 m krom mil gerekir. Depoda 6 metrelik iki boy boru var (12 m), yeterli; krom mil için bir boy eksik, satınalma talebi açılır.
- Parça imalatı: gömlek, mil, kapak ve piston ayrı iş emirleriyle işlenir; ortak kapak ve pistonlardan stokta 4 takım hazır olduğu için 8 takım üretilir.
- Montaj: 12 silindir monte edilir; her montaj bildiriminde kullanılan conta seti lotu seçilir.
- Test: 12 silindir test edilir; biri mil contasından sızdırır, conta değiştirilir, yeniden test edilir ve geçer. Hata nedeni ve tekrar test kaydı tutulur.
- Sevk: her silindirin test raporu ürün kimliğiyle birlikte irsaliyeye eklenir.
Altı ay sonra müşteri bir silindirden sızıntı bildirirse, ürün etiketindeki numarayla montaj tarihi, conta seti lotu, test sonucu ve gömleğin hangi borudan kesildiği bulunur.
PakERP One'da parçadan teste
PakERP One'da ayrı bir seri numarası alanı ya da test cihazı bağlantısı yoktur; ürün kimliği lot numarası üzerinden kurulur. Tek tek izlenecek ürünlerde 1 adetlik iş emri açıldığında lot numarası o ürünün kimliği olur. Ücretsiz ERP programı olarak kullanıcı ve modül sınırı yoktur.
- 8107 Ürün Ağacı: talaşlı imalat, kaynak, temizlik, montaj, test ve boya operasyonları sürükle-bırak şemada kurulur; "Başka Stoktan Kopyala" ile en yakın varyantın ağacı yeni stok koduna getirilip yalnız değişen satırlar düzeltilir. Ortak kapak, piston ve conta seti ayrı yarı mamul olarak ağaca girer.
- 8112 MRP ve 322 Satınalma Talepleri: siparişlerden boru, krom mil ve conta seti ihtiyacı çıkarılır, eksikler talep havuzuna düşer.
- 202 Alış İrsaliyesi: boru ve mil partileri Çoklu Lot Girişi ile karşı lot ve döküm no alarak girer; pompa ve motor gibi parçalarda lot başı miktar 1 yazılır, üreticinin seri numarası karşı lot olarak her lota ayrı girilir.
- 8121 Üretim Bildirimleri ve Android uygulama: montaj bildiriminde kullanılan conta seti, pompa ve motor lotları "Lot Seç" ile seçilir ya da tablette etiketten okutulur; seçim soy ağacına işlenir.
- 8128 Kalite Kontrol ve 8165 kalite kriterleri: final muayenesi olarak test sonucu lot ve iş emriyle kaydedilir, test basıncı ve sızdırmazlık gibi kriterler tanımlanır; muayeneden Kalite Raporu / CoA PDF çıktısı alınır ve ölçüm cihazının raporu kayda eklenir.
- 8164 fire nedenleri: mil contasından kaçak, kapaktan kaçak gibi test hataları neden kodu olarak tutulur.
- 8135 İzlenebilirlik: sevk edilen silindirin lotundan montaja, kullanılan conta seti ve pompa lotuna, gömleğin kesildiği boru lotuna kadar şema açılır.
İş emri formu QR kodlu basılır; operatör tablette okutarak bildirim yapar. Ayrıntılar Üretim modülü sayfasında.