1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Seri Numarası mı Lot Numarası mı
Üretim Rehberi · Lot ve İzlenebilirlik

Seri Numarası mı Lot Numarası mı? Farkları ve Hangisinin Seçileceği

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

Seri numarası tek bir ürüne verilen ve başka hiçbir ürünle paylaşılmayan kimliktir; lot numarası ise aynı koşullarda üretilmiş bir grup ürünün ortak kimliğidir. Seri numarası makine, kalıp, cihaz gibi tek tek satılan, garantisi ve bakımı izlenen ürünlerde; lot numarası vida, sac parça, granül gibi çok adetli ürünlerde kullanılır. Birçok firma ikisini birlikte kullanır: mamule seri numarası, içindeki bileşenlere lot numarası.

Bir kutu vida ile bir hidrolik pres aynı fabrikadan çıkabilir, ama izlenme biçimleri aynı olamaz. Vidanın her birine ayrı numara vermek anlamsızdır; kutudaki 5.000 vida aynı çubuktan, aynı makinede, aynı saatte yapılmıştır. Presin ise her biri ayrı bir hikâye taşır: hangi müşteride, hangi garanti süresinde, hangi bakımdan geçti.

Seri numarası ile lot numarası arasındaki seçim bu farka dayanır: ürünü tek tek mi, grup olarak mı tanımanız gerekiyor? Aşağıda iki kavramın tanımı, farkları, hangi üründe hangisinin seçileceği ve ikisinin birlikte nasıl kullanıldığı anlatılıyor. Lot tarafının temeli için lot takibi nedir yazısına bakabilirsiniz.

Stok durumu: nitelik × depo: Bir kartın tüm depolardaki bakiyesi nitelik (ara aşama) kırılımıyla; lot ayrıntısı tek tıkla.Tam boyut
Stok durumu: nitelik × depo · Bir kartın tüm depolardaki bakiyesi nitelik (ara aşama) kırılımıyla; lot ayrıntısı tek tıkla.

Seri numarası nedir?

Seri numarası, tek bir ürüne verilen ve başka hiçbir ürünle paylaşılmayan kimliktir. Aynı modelden bin makine üretilse de her birinin seri numarası farklıdır. Ürün satıldıktan sonra da o numarayla izlenir: hangi müşteriye gitti, garanti ne zaman bitiyor, hangi parçası değişti, hangi bakımdan geçti.

Seri numarası genelde ürünün üzerine kalıcı olarak işlenir: etiket, gravür, lazer markalama ya da künye plakası. Numara üründen ayrılırsa kimlik kaybolur. Seri numarası tutulan ürünlerde stok adet olarak değil, numara listesi olarak tutulur; depoda "12 adet" değil, "şu 12 seri numarası" vardır.

Lot numarası nedir?

Lot numarası, aynı hammaddeyle, aynı koşullarda ve aynı zaman aralığında üretilmiş bir grup ürünün ortak kimliğidir. Gruptaki ürünler birbirinin aynısı kabul edilir: birinde bir sorun varsa aynı lottaki diğerlerinde de olabileceği varsayılır.

Lot numarası ürünün kendisine değil, çoğu zaman kasasına, paletine, torbasına yazılır. Stok lot başına miktar olarak tutulur: "L000482 lotundan 3.400 adet". Çok adetli, düşük birim değerli ürünlerde tek tek numara vermenin maliyeti izlenebilirlikten elde edilecek faydayı aşar; lot bu dengeyi kurar.

Sahadan not

Kalıp ve makine yapan atölyelerde sık görülen düzen, mamulün seri numarasını iş emri ya da proje numarasıyla aynı tutmaktır. Tek adetlik üretimde bu yaklaşım ayrı bir numaralandırma sistemi kurmadan her ürüne kendi kimliğini verir.

Seri numarası ile lot numarası arasındaki farklar nelerdir?

Temel fark tanımlanan şeyin büyüklüğüdür: seri numarası bir ürünü, lot numarası bir partiyi tanımlar. Diğer farklar bundan doğar.

Seri numarasıLot numarası
Neyi tanımlar?Tek bir ürünüAynı koşulda üretilmiş bir grubu
Bir numarada kaç ürün?BirBir ile binlerce arası
Nereye yazılır?Ürünün üzerine, kalıcıKasa, palet, torba, etiket
Stok nasıl tutulur?Numara listesiLot başına miktar
Tipik ürünMakine, kalıp, cihaz, motorVida, sac parça, granül, boya
Satış sonrasıGaranti, bakım, servis geçmişiŞikâyet ve geri çağırma kapsamı
Sorun anında kapsamTek ürünLottaki bütün ürünler
Kayıt yüküHer ürün için bir kayıtHer parti için bir kayıt

Hangi üründe seri numarası, hangisinde lot numarası seçilmeli?

Ürün tek tek satılıyor, tek tek garanti veriliyor ya da tek tek bakılıyorsa seri numarası; çok adetli ve birbirinin aynısıysa lot numarası seçilir. Karar için sırayla şu sorular sorulabilir:

  1. Müşteri tek tek mi soruyor? Müşteri "şu makinenin" diyorsa seri numarası gerekir. "Şu sevkiyattaki parçaların" diyorsa lot yeter.
  2. Satış sonrası hizmet var mı? Garanti, periyodik bakım, yedek parça ürün bazında yürüyorsa seri numarası şarttır.
  3. Birim değeri yüksek mi? Tek bir ürünün kaybı ya da geri çağrılması ciddi bir tutar ediyorsa ayrı kimlik mantıklıdır.
  4. Günlük adet ne kadar? Günde on binlerce parça çıkan bir hatta tek tek numara, etiket ve kayıt yükünü taşınamaz hâle getirir.
  5. Mevzuat ya da şartname ne diyor? Bazı ürün gruplarında birim bazında kimlik zorunlu olabilir; kendi sektörünüzün şartlarını ve müşteri şartnamelerini kontrol edin.

Aradaki ürünler için orta yol da vardır: küçük lotlar. Günde 40 adet üretilen bir alt montaj için her vardiya ayrı lot, seri numarasına yakın bir kapsam darlığı sağlar ve kayıt yükü düşük kalır.

Kayıt yükü nasıl karşılaştırılır? Örnek hesap

Seri ile lot arasındaki fark en açık, bir günlük kayıt sayısında görülür. Aşağıdaki hesap bir örnektir, şirket verisi değildir.

Örnek: bir atölye günde 6.000 bağlantı parçası üretiyor, parçalar 250'lik kasalara konuyor ve üretim iki vardiyada yapılıyor.

  • Seri numarasıyla: 6.000 numara, 6.000 etiket ya da markalama, sevkiyatta 6.000 numaranın irsaliyeye bağlanması.
  • Kasa başına lotla: 6.000 / 250 = 24 lot ve 24 etiket.
  • Vardiya başına lotla: 2 lot; etiket kasa başına basılır ama hepsi aynı lot numarasını taşır.

Sorun çıktığında kapsam ise ters yönde büyür: seri numarasında 1 parça, kasa lotunda 250 parça, vardiya lotunda 3.000 parça incelenir. Doğru seçim, bu iki sayı arasındaki dengeyi ürünün değerine ve müşterinin beklentisine göre kurmaktır.

Hesaba etiket maliyeti kadar zaman da girer. Seri numaralı üründe her numaranın basılması, ürüne yapıştırılması ya da işlenmesi ve sevkiyatta okutulması ayrı birer adımdır. Günde birkaç ürün çıkan bir makine atölyesi için bu adımlar dakikalar sürer; günde binlerce parça çıkan bir pres hattında ise ayrı bir istasyon ve ayrı bir personel demektir.

Seri numarası ve lot numarası birlikte kullanılabilir mi?

Evet, ve üretimde en sık görülen düzen budur: mamule seri numarası, içindeki bileşenlere lot numarası verilir. Bir hidrolik ünite düşünün. Ünitenin kendisi seri numarasıyla satılır; içindeki gövde döküm lotuyla, contalar tedarikçi partisiyle, cıvatalar kutu lotuyla izlenir.

Bu düzende ünite kaydı, hangi bileşen lotlarından yapıldığını taşır. Sahada bir ünitede conta sorunu çıktığında önce seri numarasından conta lotuna gidilir, sonra o conta lotunun kullanıldığı diğer ünitelerin seri numaraları çıkarılır. Geriye ve ileriye izlemenin birlikte nasıl çalıştığı geriye ve ileriye izlenebilirlik yazısında anlatılıyor.

Tersi de mümkündür: aynı lottan çıkan ürünlerin her birine ayrıca seri numarası verilir, lot numarası seri numarasının kaydında durur. Medikal ve elektronik ürünlerde bu düzen yaygındır.

Seri ve lot numarası etikette nasıl gösterilir?

Seri numarası ürünün üzerinde, lot numarası ise ambalajın üzerinde gösterilir; ikisinde de numara hem okunur yazıyla hem barkodla basılır. Ürün ile ambalaj arasındaki fark önemlidir: kasa açılıp parçalar montaja dağıldığında lot bilgisi kasada kalır, seri numarası ise ürünle birlikte gider.

Etikette bulunması gerekenler:

  • Seri numaralı üründe: model, seri numarası, üretim tarihi, gerekiyorsa künye bilgisi; kalıcı plaka ya da markalama.
  • Lotlu üründe: stok kodu, müşteri parça numarası, lot numarası, miktar, üretim tarihi; kasa ya da palet etiketi.
  • İkisi birlikteyse: mamul etiketinde seri numarası, sevk belgesinde seri numaralarının listesi; bileşen lotları etikete değil kayda yazılır.

Sevk irsaliyesinde de aynı ayrım geçerlidir: lotlu üründe satırda lot ve miktar, seri numaralı üründe satırda numara listesi yer alır. Palet ve kasa etiketinin sevkiyattaki rolü paket ve palet etiketi yazısında.

Seçimde sık yapılan hatalar nelerdir?

Seçim bir kez yanlış yapıldığında düzeltmek zordur; etiketler, kayıtlar ve müşteriyle yapılan anlaşmalar ona göre kurulmuştur. Sık görülen hatalar:

  • Her şeye seri numarası vermek. Etiket ve kayıt yükü üretim hızını geçer, numaralar bir süre sonra yazılmaz olur; kâğıt üzerinde seri, gerçekte hiçbir şey.
  • Makineyi lotla izlemek. Aynı ay üretilen beş makine tek lotta toplanır; garanti ve servis kaydı hangi makineye ait belli olmaz.
  • Seri numarasını sökülebilir etikete yazmak. Boyahanede ya da montajda etiket düşer, ürün kimliksiz kalır.
  • Lotu çok büyük tutmak. "Bu ayın üretimi" gibi lotlar, seri numarası olmayan her üründe sorun anında bütün ayı kapsama sokar.
  • Bileşen lotlarını mamule bağlamamak. Mamule seri numarası verilir ama içindeki bileşenlerin lotu kaydedilmez; iç izlenebilirlik kopar.

PakERP One lot ve tek adetlik ürünleri nasıl izler?

PakERP One'da izlenebilirlik lot üzerinden kurulur; yukarıdaki seçime göre iki yol vardır.

  1. Çok adetli ürünler: mal kabulde 202 Alış İrsaliyesi satırında lot, karşı lot ve döküm no girilir; "Çoklu Lot Girişi" bir satırı birden çok lota böler. Üretimde her operasyonun çıktısı ayrı lot alır ve lot no iş emri numarasıdır (GGAAYY-NN). Tüketilen hammadde lotu 8121 üretim bildiriminde seçilir ya da Android tablette etiketten okutulur.
  2. Tek adetlik ürünler (makine, kalıp, özel üretim): her ürün kendi iş emriyle üretildiğinde lot numarası o iş emrinin numarası olur; tek adetlik lot, ürünün kimliği gibi çalışır. Mal kabulde tek tek izlenecek parçalar için Çoklu Lot Girişi'nde lot başı miktar 1 yazılır, her parça ayrı lot ve ayrı etiket alır.
  3. İzleme: 8135 İzlenebilirlik ekranına lot no ya da iş emri no yazılınca bileşen lotlarından müşteri sevkiyatına kadar soy ağacı açılır.

Program ücretsizdir. Ayrıntılar Üretim modülü sayfasında.

Sık Sorulan Sorular

Seri numarası ile lot numarası arasındaki fark nedir?
Seri numarası tek bir ürünü, lot numarası aynı koşullarda üretilmiş bir grup ürünü tanımlar. Seri numarasında her ürünün kaydı ayrıdır; lotta bir numara altında birçok ürün miktar olarak tutulur.
Lot numarası ne demek?
Aynı hammaddeyle, aynı koşullarda ve aynı zaman aralığında üretilmiş ya da aynı partiden alınmış ürün grubuna verilen ortak numaradır. Şikâyet ve geri çağırmada etkilenen ürünleri daraltmak için kullanılır.
Seri numarası hangi ürünlerde zorunludur?
Zorunluluk sektöre ve ürün grubuna göre değişir; bazı cihaz ve medikal ürünlerde birim bazında kimlik istenebilir. Kendi ürün grubunuzun mevzuatını ve müşteri şartnamelerini kontrol edin.
Bir üründe hem seri hem lot numarası olabilir mi?
Evet. Mamul seri numarasıyla izlenirken içindeki bileşenler lot numarasıyla izlenir; ya da aynı lottan çıkan her ürüne ayrıca seri numarası verilir ve lot bilgisi seri kaydında durur.
Seri numarası nasıl verilir?
Tek bir kaynaktan, sıralı ve tekrar etmeyen biçimde verilir; ürünün üzerine kalıcı olarak işlenir. Tek adetlik üretimde iş emri ya da proje numarası seri numarası olarak kullanılabilir.
PE
PakERP One EkibiÜretim ve ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Bu yöntemi PakERP One'da ücretsiz deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.