Yeni kurulan bir şirket için ERP'ye başlamanın en ucuz zamanı ilk gündür: taşınacak eski veri, temizlenecek kart ve alışkanlık yoktur. Ücretsiz bir ERP programıyla ilk gün firma bilgileri, belge serileri, depolar, cari ve stok kodlama düzeni kurulur; e-fatura kapsamı GİB'in ölçütlerine göre mali müşavirle birlikte belirlenir. Kodlama düzeni baştan doğru kurulursa şirket büyüdükçe program değiştirmek gerekmez.
Vergi levhası yeni gelmiş, ilk müşteriden bir sipariş e-postası düşmüş, depo henüz iki raftan ibaret. Bu noktada çoğu yeni şirket bir fatura programıyla ya da bir Excel dosyasıyla başlar. Mantıklı görünür: iş az, belge az, para zaten kısıtlı.
Sorun bir yıl sonra çıkar. Müşteri sayısı artmış, ilk fasoncuyla çalışılmaya başlanmış, stok Excel'de üç ayrı dosyaya dağılmıştır. O gün ERP'ye geçmek, dağınık veriyi temizleyip taşımak demektir. Yeni şirketin elindeki en büyük avantaj ise taşınacak hiçbir şeyinin olmamasıdır. Ücretsiz bir ERP programı bu avantajı maliyetsiz kullanmayı sağlar; tek şart, ilk günkü tanımların büyümeyi düşünerek yapılmasıdır. Ön muhasebe programından sonradan geçiş konusu ayrıca ön muhasebeden ücretsiz ERP'ye yazısında anlatılıyor.
Tam boyutİçindekiler
- Yeni şirket ERP'ye ne zaman başlamalı?
- İlk gün hangi tanımlar yapılmalı?
- Yeni şirket e-faturaya ne zaman geçmek zorunda?
- Ön muhasebe programı mı, ERP mi?
- Büyümeye hazır kurulum için kontrol listesi
- Mali müşavirle nasıl çalışılır?
- Yeni şirket ücretsiz ERP programı seçerken neye bakmalı?
- Yeni şirketlerin sık yaptığı hatalar
- PakERP One ile yeni şirketin ilk günü
- Sık sorulan sorular
Yeni şirket ERP'ye ne zaman başlamalı?
İlk faturadan önce başlamalıdır. Bu noktada kart temizliği, veri aktarımı ve çift kayıt dönemi yoktur; ERP'nin en pahalı üç kalemi sıfırdır.
İtiraz genellikle şudur: "Daha iş yok, ERP'yi ne yapacağız?" Oysa az işle başlamak, programı öğrenmek için en uygun zamandır. Günde üç irsaliye kesilen bir dönemde her ekran sakin sakin öğrenilir. Günde otuz irsaliye kesilen bir dönemde yeni programa geçmek, sevkiyatı yavaşlatır. Lisans bedeli olmayan bir programda "erken başlamanın maliyeti" de yoktur; ödenen tek şey kurulum için ayrılan birkaç günlük zamandır.
Yeni işletmelere yönelik kamu destekleri dönemden döneme değişir; güncel programlar KOSGEB'in kendi sayfasından izlenmelidir. Ücretsiz ERP programı seçen bir şirket için bu destekler yazılım lisansı yerine başka kalemlere, örneğin donanıma ya da eğitime yönlendirilebilir.
İlk gün hangi tanımlar yapılmalı?
Şirketin kimliği, belge serileri, depolar, KDV tanımları ve kullanıcılar ilk gün yapılır. Bunlar bir kez doğru girildiğinde nadiren değişir; yanlış girildiğinde ise her belgede hatayı tekrarlar.
- Firma bilgileri: ünvan, vergi dairesi ve numarası, adres, banka hesapları. Belgelerin üst bilgisi buradan gelir.
- Belge serileri: fatura, irsaliye, sipariş ve teklif numaralarının öneki ve başlangıcı. e-Belge serisi entegratörle uyumlu olmalıdır.
- Depolar: hammadde, yarı mamul, mamul, hurda. Bugün tek rafsa bile ayrı depo olarak açmak, ileride bakiyeleri bölmekten kolaydır.
- Birimler: adet, kg, metre, takım. Aynı malzemenin alışta kg, satışta adet olabileceği baştan düşünülmelidir.
- KDV ve istisna tanımları: kullanılacak oranlar ve istisna kodları mali müşavirle birlikte belirlenir.
- Kullanıcılar ve roller: ortaklar, muhasebe, satış. Herkes kendi adıyla girer; paylaşılan tek şifre olmaz.
Numaralama düzeninin ayrıntıları belge serileri ve numaralama rehberinde.
Yeni şirketlerde en sık görülen durum, kuruluşta seçilen programın üretim başladığında yetmemesidir. İlk yıl fatura programıyla idare edilir, üretim ve fason Excel'de tutulur; ikinci yıl ERP'ye geçerken en uzun iş o dosyaları temizlemek olur.
Yeni şirket e-faturaya ne zaman geçmek zorunda?
Zorunluluk şirketin cirosuna, faaliyet alanına ve GİB'in belirlediği ölçütlere bağlıdır; yeni şirketlerin kapsamı da güncel tebliğe göre değişir. Kesin tarih ve sınır için GİB e-belge portalına ve mali müşavirinize bakın.
Zorunlu olmasa da gönüllü geçiş mümkündür. Müşterileri e-fatura kullanıcısı olan bir yan sanayi firması, kâğıt fatura yerine ilk günden e-fatura kesmeyi tercih edebilir. e-Fatura kullanıcısı olmayan alıcıya ise e-Arşiv fatura kesilir. Mal sevkinde e-İrsaliye zorunluluğu da ayrı ölçütlere bağlıdır.
Hangi yolu seçerseniz seçin, e-belge göndermek için GİB'in izin verdiği bir özel entegratörle sözleşme yapılır. Program ücretsiz olsa bile entegratör hizmet bedeli entegratörle yapılan sözleşmeye bağlıdır. Konu e-fatura ve e-irsaliye rehberinde ayrıntılı.
Ön muhasebe programı mı, ERP mi?
Yalnız alım satım yapan şirkete ön muhasebe programı yetebilir; üretim yapan ya da fasona iş veren şirkete ise ERP gerekir. Karar, bugünkü işe değil bir yıl sonraki işe göre verilmelidir.
| İhtiyaç | Ön muhasebe programı | Üretim ERP'si |
|---|---|---|
| Fatura, cari, tahsilat | Yeter | Yeter |
| Basit stok girişi çıkışı | Çoğunlukla yeter | Yeter |
| Reçeteyle hammadde düşümü | Genellikle yok | Gerekir |
| İş emri ve üretim bildirimi | Genellikle yok | Gerekir |
| Fasona sevk ve geliş | Elle, irsaliye olarak | Fasoncu deposu ve iş emriyle |
| Lot ve izlenebilirlik | Sınırlı | Gerekir |
| Müşteri denetimine kayıt | Klasörden | Programdan |
Üretim yapacak bir şirket ön muhasebe programıyla başlarsa, üretim tarafı ister istemez Excel'de kurulur. İki yıl sonra ERP'ye geçerken taşınacak olan da o Excel'dir.
Büyümeye hazır kurulum için kontrol listesi
Büyümeye hazır kurulum, kodlama düzeninin baştan belirlenmesidir. Kod kuralları bir kez yazılırsa kart sayısı yüzlerden binlere çıktığında da liste okunabilir kalır.
- Stok kodu: ürün grubu ön eki ve sıra numarası; müşteri parça numarası ayrı alanda tutulur, koda gömülmez.
- Cari kodu: müşteri, tedarikçi ve fasoncu ayrı gruplarda; vergi numarası her kartta dolu.
- Lot numarası: nasıl verileceği (tarih, iş emri no, tedarikçi lotu) ilk mal kabulden önce kararlaştırılır.
- Depo yapısı: fasoncu için ayrı depo, hurda için ayrı depo.
- Hesap eşlemesi: muhasebe içerideyse stok ve cari gruplarının hesap kodları mali müşavirle birlikte belirlenir.
- Yetkiler: ilk çalışan geldiğinde kimin neyi göreceği hazır olur.
Bu listenin her maddesi on dakikalık bir karardır. Karar verilmeden açılan ilk yüz kart ise sonradan saatler süren bir temizlik işine dönüşür.
Mali müşavirle nasıl çalışılır?
Mali müşavir kuruluş aşamasından sürece katılmalıdır. Hesap planı, KDV oranları, istisna kodları ve e-belge kapsamı onun onayıyla girilirse ilk beyannamede sürpriz çıkmaz.
İki model vardır. Birinde şirket ERP'de yalnız belgeleri keser, mali müşavir kendi programında muhasebe kaydını yapar; ay sonunda fatura listeleri ve ekstreler Excel olarak gönderilir. Ötekinde muhasebe fişleri ERP'de kendiliğinden oluşur, mali müşavir kontrol eder ve beyannameyi hazırlar. Hangisinin seçileceği mali müşavirin çalışma biçimine bağlıdır. İki modelin ayrıntıları ücretsiz ERP ve mali müşavir yazısında.
Yeni şirket ücretsiz ERP programı seçerken neye bakmalı?
Bugünkü ihtiyaca değil, iki yıl sonraki şirkete bakmalıdır. Yeni şirketin en büyük riski, ilk yıl rahat kullandığı programın büyüme döneminde sınıra takılmasıdır.
Dört soru yeter. Birincisi sınırlar: kullanıcı, belge ya da modül sayısı arttığında ücretsiz ERP programı ücrete dönüyor mu? İlk yıl iki kişiyle çalışan şirket, üçüncü yıl sevkiyatçı, satınalmacı ve formenle altı kullanıcıya çıkabilir. İkincisi kapsam: üretim, fason ve lot aynı programda mı, yoksa ayrı pakette mi? Üçüncüsü veri: bir gün program değiştirmek istenirse kartlar, bakiyeler ve geçmiş belgeler hangi biçimde alınabiliyor? Dördüncüsü destek: kurulumda takıldığınızda soruyu nereye, nasıl soracaksınız?
Bu dört sorunun cevabı yazılı alınırsa, yeni şirket için ücretsiz ERP programı seçimi bir deneme değil bilinçli bir karar olur. Cevaplardan biri belirsiz kalıyorsa, o programı kendi ilk siparişinizle bir hafta deneyin; belirsizlik genellikle ilk haftada netleşir.
Yeni şirketlerin sık yaptığı hatalar
Yeni şirketin hataları genellikle aceleden değil, "sonra düzeltiriz" düşüncesinden çıkar. Kuruluş haftasında ertelenen her karar, ilk yoğun ayda bir düzeltme işi olarak geri gelir.
- "Şimdilik Excel" demek: geçici Excel, ilk yılın sonunda kalıcı düzene dönüşür.
- Stok kartını müşteri parça numarasıyla açmak: aynı parça iki müşteriye satıldığında kod çakışır.
- Tek depo açmak: fason ve hurda ayrılmadığında bakiye hiçbir zaman tutmaz.
- Ortak şifre kullanmak: kimin hangi belgeyi kestiği izlenemez.
- Entegratörü son güne bırakmak: ilk e-fatura gerektiğinde sözleşme henüz hazır olmaz.
- Ortakların ayrı dosya tutması: bir ortak siparişleri, öteki tahsilatları kendi tablosunda izlerse ay sonunda rakamlar iki farklı gerçeği gösterir.
PakERP One ile yeni şirketin ilk günü
PakERP One, yeni kurulan bir üretim şirketi için baştan tam modülle açılan bir ücretsiz ERP programıdır: program ve bulut sunucu 0 ₺, kullanıcı, belge ve modül sınırı yok, kredi kartı istenmez. Program indirilir, hesap giriş ekranındaki "Ücretsiz hesap oluşturun" bağlantısıyla açılır, firma kodu anında verilir. İlk gün şu ekranlar kullanılır:
- Şirket bilgileri ve 17 Belge Serileri: fatura, irsaliye, sipariş, teklif serileri ve sayaçlar.
- 320 Depolar ve 22 KDV İstisna Kodları.
- 13 Kullanıcılar ve 14 Roller: ekran ve işlem bazında yetki; yeni çalışan geldikçe kullanıcı eklemek ücret getirmez.
- 801 Cari Kartlar ve 301 Stok Kartları: taşınacak veri olmadığı için doğrudan, belirlenen kod düzeniyle.
- 965 Entegratör Ayarları: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye için Digital Planet / Sovos bağlantısı; entegratör bedeli PakERP One'dan ayrıdır.
- İlk belgeler: 111 Satış Teklifleri, 103 Satış Siparişleri, 102 Satış İrsaliyeleri ve sağ tık "Faturalaştır" ile 101 Satış Faturaları.
Üretim başladığında 8107 Ürün Ağacı ve 8120 İş Emirleri, fason başladığında 8124 Fason Siparişleri aynı programda hazır bekler; ayrıca bir modül satın almak ya da program değiştirmek gerekmez.