10 kişilik bir atölye için ücretsiz ERP programı, teklif, sipariş, stok, iş emri, irsaliye ve faturayı tek yerde tutan, kullanıcı başına bedel istemeyen bir programdır. Böyle bir atölyede her şey aynı gün açılmaz: önce stok ve cari kartları, sonra irsaliye ve fatura, ardından iş emri ve üretim bildirimi devreye alınır. Donanım olarak bir iki Windows bilgisayar, internet ve atölye için bir tablet çoğu zaman yeter.
Sabah yedi buçuk. Atölyenin sahibi hem ustabaşı hem satışçı. Kapıdan girerken telefonu çalar, bir müşteri geçen hafta verdiği siparişin ne durumda olduğunu sorar. Cevap, tezgahın yanındaki beyaz tahtada ve ofisteki Excel dosyasında yarım yarım yazılıdır. Ofisteki tek kişi hem faturayı keser hem sac siparişini verir, bir yandan da irsaliye yazar.
On kişilik bir atölyede ERP'ye geçmek büyük firma projesi gibi düşünülünce korkutucu gelir: danışman, aylarca süren kurulum, lisans bedeli. Oysa bu ölçekte asıl ihtiyaç birkaç temel işin tek yerde, aynı kayıttan yürümesidir. Ücretsiz ERP programı lisans engelini kaldırır; geriye doğru sırayla başlamak kalır.
Tam boyutİçindekiler
- Küçük bir atölye ERP'den ne bekler?
- Hangi modüllerle başlanmalı?
- On kişilik atölyede kim neyi girer?
- Hangi bilgisayar ve internet yeterli?
- Küçük atölyede e-Fatura ve e-İrsaliye ne zaman gerekir?
- İlk iki hafta nasıl planlanır?
- Atölye sahibi her sabah neye bakmalı?
- Küçük atölyede sık yapılan hatalar nelerdir?
- PakERP One ile küçük atölyede ilk adımlar
- Sık sorulan sorular
Küçük bir atölye ERP'den ne bekler?
Beklenti kısadır: müşteriye verilen sözün, depodaki malın ve alacağın doğru görünmesi. On kişilik bir atölyede genellikle bir iki ofis çalışanı, bir ustabaşı ve altı yedi operatör vardır. Programa en çok ofis girer; atölye ise üretimi bildirir.
Bu ölçekte ERP'nin cevaplaması gereken sorular şunlardır:
- Bu müşteriden ne sipariş aldık, ne kadarını sevk ettik?
- Depoda hangi sacdan, hangi kalınlıkta ne kadar var?
- Hangi iş hangi tezgahta, kaç adedi bitti?
- Fasona ne gitti, ne geldi?
- Kimden ne alacağımız var, vadesi geçen hangisi?
Büyük firmalarda aranan maliyet muhasebesi, kapasite planlama ya da çok şubeli yapı ilk gün gerekmez. Bunlar programda olsa bile atölye kendi hızında açar. Ücretsiz ERP programı seçerken bu beş sorunun cevabının hangi ekranda göründüğünü demoda sormak yeterli bir ilk elemedir.
Hangi modüllerle başlanmalı?
Paranın ve malın geçtiği yerden başlanmalı: stok ve cari kartları, ardından irsaliye ve fatura. Üretim kayıtları bu temel oturduktan sonra gelir.
| İş | İlk ay | Sonraki aylar |
|---|---|---|
| Stok ve cari kartları | Aktif kartlar girilir | Pasif kartlar temizlenir |
| Satış irsaliyesi ve fatura | e-Belgeyle birlikte başlar | Sipariş ve teklif eklenir |
| Alış irsaliyesi ve fatura | Mal kabulde lot ile | Satınalma talebi ve sipariş |
| Tahsilat ve ödeme | Kasa, banka, cari ekstre | Çek ve senet |
| Ürün ağacı ve iş emri | En çok üretilen ürünlerle | Tüm ürünler |
| Üretim bildirimi | Tablet ya da ofisten | Fire nedeni, duruş |
| Fason | Sevk ve geliş irsaliyesi | Fasoncu stok mutabakatı |
Sıra firmaya göre değişebilir; tek şart, aynı işi hem kâğıtta hem programda yürütmemektir. Geçişin genel takvimi için kaç günde devreye alınır yazısına bakabilirsiniz.
On kişilik atölyelerde programın kalıcı olup olmadığını çoğunlukla ilk ayın sonundaki fatura sayısı belli eder: faturalar programdan kesilmeye başladıysa geri dönüş olmaz. Üretim bildirimi ise en geç oturan kısımdır; tablet tezgahlara yakın durmadığında operatörler kâğıda döner.
On kişilik atölyede kim neyi girer?
Kayıt, işin yapıldığı yerde girilmeli. Ofis belgeleri, ustabaşı iş emrini, operatör üretim bildirimini girer. Herkesin programı baştan sona bilmesi gerekmez; kendi ekranını bilmesi yeter.
- Ofis: teklif, sipariş, irsaliye, fatura, tahsilat, ödeme. Genellikle bir kişi, en çok iki.
- Ustabaşı ya da atölye sahibi: iş emri açar, hangi tezgahta yapılacağını seçer, fasona ne gideceğine karar verir.
- Operatörler: parti bitince ya da vardiya sonunda iyi adet ve fireyi girer. Bunun için masaüstü bilgisayar yerine tablet daha uygundur.
- Mal kabul: çoğu atölyede ayrı depocu yoktur; gelen sacı ofis ya da ustabaşı kabul eder, lotunu yazar.
- Mali müşavir: dışarıdan çalışır; gerekirse sınırlı bir hesapla raporlara bakar.
Kullanıcı başına bedel istenmeyen bir programda operatörlere de hesap açmak maliyet getirmez; küçük atölyede en çok fark yaratan nokta budur. Ayrıntılar sınırsız kullanıcı yazısında.
Hangi bilgisayar ve internet yeterli?
Bulut tabanlı bir ücretsiz ERP programında sunucu satın almak gerekmez; ofiste bir iki Windows bilgisayar ve sürekli bir internet bağlantısı yeterlidir. Veri sunucuda durduğu için bilgisayar arızalansa da kayıt kaybolmaz.
- Ofis bilgisayarı: güncel bir Windows sürümü ve geniş bir ekran. Belge formlarında satırlar rahat görünsün.
- Yazıcı: irsaliye, iş emri formu ve etiket için. Etiket yazıcısı şart değil, A4 yazıcıyla başlanabilir.
- Atölye tableti: tezgahların ortasında, duvara ya da masaya sabitlenmiş bir Android tablet; toz ve yağdan korumak için kılıf.
- Kablosuz ağ: tabletin durduğu noktada bağlantının çekip çekmediğini önceden deneyin; metal raflar sinyali zayıflatır.
- Yedek bağlantı: internet kesildiğinde telefonun paylaşılan bağlantısı ofis için geçici çözümdür.
Küçük atölyede e-Fatura ve e-İrsaliye ne zaman gerekir?
e-Fatura ve e-İrsaliye zorunluluğu firmanın cirosuna ve sektörüne göre GİB'in belirlediği sınırlara bağlıdır; sınırlar zaman zaman güncellendiği için güncel tebliğe ve GİB e-Belge portalına bakmak gerekir. Zorunlu olmasanız bile müşteriniz e-Fatura kullanıcısıysa belgeyi elektronik almak isteyebilir.
Atölye açısından pratik sorular şunlardır:
- Entegratör: e-Belgeler çoğunlukla bir GİB özel entegratörü üzerinden gönderilir. Entegratörün hizmet bedeli ERP programından ayrı bir sözleşmedir.
- Belgeyi nereden keseceksiniz: entegratörün web ekranından elle kesmek, stok ve cariyle bağı koparır. Belgenin ERP'den gönderilmesi, irsaliyenin stoku, faturanın cariyi aynı anda işlemesini sağlar.
- Alıcının durumu: alıcı e-Fatura kullanıcısı değilse aynı satış e-Arşiv fatura olarak kesilir; bunu programın mükellef sorgusuyla ayırt etmesi hatayı azaltır.
- Sevk zamanı: e-İrsaliyede fiili sevk tarihi ve saati doğru girilmelidir; yanlış saat, belgenin entegratörden geri dönmesine yol açabilir.
Konunun ayrıntıları e-Fatura ve e-İrsaliye yazısında.
İlk iki hafta nasıl planlanır?
İki haftada atölyenin temel işlerini programa taşımak mümkündür, yeter ki her gün tek bir işe odaklanılsın. Aşağıdaki sıra metal ve pres atölyeleri düşünülerek yazıldı; diğer sektörlerde küçük değişikliklerle uygulanır.
- 1-2. gün: hesap açılır; şirket bilgileri, depolar ve belge serileri tanımlanır.
- 3-4. gün: aktif cari ve stok kartları Excel'den aktarılır; son bir yılda hareket görmeyen kartlar alınmaz.
- 5. gün: açılış stokları sayımla, cari açılış bakiyeleri ekstreyle girilir.
- 6-7. gün: satış irsaliyesi ve fatura programdan kesilmeye başlar; kâğıt irsaliye koçanı kaldırılır.
- 8-10. gün: en çok üretilen beş on ürünün ürün ağacı ve operasyonları tanımlanır, iş emirleri açılır.
- 11-14. gün: operatörler tabletten üretim bildirimine başlar; hafta sonunda bildirimler ile tahtadaki kayıtlar karşılaştırılır.
Excel'den geçişin ayrıntıları için Excel'den ücretsiz ERP'ye geçiş rehberine bakabilirsiniz.
Atölye sahibi her sabah neye bakmalı?
Program kurulduktan sonra değer, her sabah beş dakikalık bir bakışla ortaya çıkar. Atölye sahibi ya da ustabaşı günün ilk kahvesinde şu beş ekrana bakarsa, telefonla gelen soruların çoğunun cevabını önceden bilir:
- Geciken siparişler: teslim tarihi geçmiş ya da bu hafta dolacak sipariş satırları.
- Açık iş emirleri: hangi iş hangi operasyonda, dün ne kadar ilerledi.
- Fasondakiler: hangi parça hangi fasoncuda, kaç gündür orada.
- Kritik hammadde: minimum stokun altına düşen sac, profil ya da vida.
- Vadesi gelen alacaklar: bugün ve bu hafta tahsil edilmesi gereken tutarlar.
Bu bakış, beyaz tahtanın yerini alır; farkı, bilginin bir kişinin aklında değil, herkesin görebildiği bir ekranda durmasıdır.
Küçük atölyede sık yapılan hatalar nelerdir?
- Her şeyi aynı gün açmak: on modül birden açılınca hiçbiri oturmaz.
- Eski kartları taşımak: beş yıllık Excel listesindeki ölü kartlar aramayı zorlaştırır.
- Programı tek kişiye bırakmak: ofisteki kişi izne çıkınca her şey durur; en az iki kişi belge kesebilmeli.
- Operatörü dışarıda tutmak: üretim bildirimi ofiste tahmine göre girilirse stok hep yanlış olur.
- Tahtayı hemen silmek: ilk iki hafta beyaz tahta ile program yan yana kalsın; farklar orada görünür.
Ücretsiz ERP programı lisans maliyetini ortadan kaldırır ama zamanı ortadan kaldırmaz. Atölye sahibinin ilk ay haftada birkaç saat ayırması gerekir.
PakERP One ile küçük atölyede ilk adımlar
PakERP One, Windows 10 ve 11 üzerinde çalışan, verisi bulut sunucuda duran bir masaüstü programıdır. Program ve sunucu ücretsizdir; kullanıcı, belge ve modül sınırı yoktur. Hesap programın giriş ekranından açılır, firma kodu anında verilir, güncellemeler kendiliğinden gelir.
- 301 Stok Kartları ve 801 Cari Kartlar: Excel şablonlarıyla toplu aktarılır; açık bakiyeler de şablonla girilir.
- 102 Satış İrsaliyeleri ve 101 Satış Faturaları: irsaliyeden sağ tık "Faturalaştır" ile fatura açılır. e-Belge, programdan GİB özel entegratörü üzerinden gönderilir; entegratör hizmet bedeli firmanın entegratörle sözleşmesine bağlıdır.
- 8107 Ürün Ağacı: operasyonlar ve malzemeler sürükle bırak şema üzerinde tanımlanır.
- 8120 İş Emirleri: her operasyon ayrı iş emri numarası (GGAAYY-NN) alır; Üretim Panosu hangi işin hangi aşamada beklediğini gösterir.
- 8121 Üretim Bildirimleri ve Android uygulaması: operatör iş emri formundaki QR kodu tabletle okutur; iyi ve fire adedi, fire nedeni, vardiya, başla ve bitir saatini girer. Uygulama ücretsiz APK olarak indirilir.
- 802 Cari Ekstre: açık kalemler FIFO ile işaretlenir, vadesi geçen kalemler ayrı görünür.
Kurulum adımları kurulum sayfasında, modüllerin tamamı modüller sayfasında.