Ücretsiz ERP programı kullanırken en sık yapılan hatalar kurulumdan sonraki aylarda çıkar: belgeleri taslakta bırakmak, aynı malzemeye ikinci kart açmak, bakiyeyi belgesiz düzeltmek, üretimi gün sonunda toplu girmek, lotu boş geçmek, birimleri karıştırmak, fasona gideni stoktan silmek, ortak kullanıcı hesabı açmak, hatalı belgeyi silip yeniden kesmek ve raporlara hiç bakmamak. Hepsinin önlemi basit bir kayıt kuralıdır.
Program üç aydır kullanılıyor. Faturalar kesiliyor, irsaliyeler gidiyor, kimse şikayet etmiyor. Sonra ilk büyük sayım geliyor ve depodaki kasalarla ekrandaki bakiye tutmuyor. Birkaç kişi "program yanlış hesaplıyor" diyor, birkaç kişi Excel dosyasını yeniden açıyor.
Böyle bir durumda sorun neredeyse hiç programın hesabında değildir; kayıtların nasıl girildiğindedir. Seçim aşamasındaki hatalar ücretsiz ERP seçim hataları yazısında toplandı. Bu sayfa, program seçildikten ve kurulduktan sonra, günlük kullanımda yapılan on hatayı ve her birinin belirtisini, önlemini ele alıyor.
Tam boyutİçindekiler
- Kullanım hataları neden ilk aylarda ortaya çıkar?
- Kayıt disiplininde yapılan dört hata
- Stok ve üretimde hangi hatalar bakiyeyi bozar?
- Kullanıcı ve yetkide yapılan hata nedir?
- Hatalı belgeyi silip yeniden kesmek neden sorun olur?
- Raporlara bakmamak neden hata sayılır?
- Sık yapılan hatalar tek tabloda: belirti ve önlem
- PakERP One'da bu hataları önleyen yerler
- Sık sorulan sorular
Kullanım hataları neden ilk aylarda ortaya çıkar?
Çünkü ilk ay herkes dikkatlidir, üçüncü ay kestirmeler başlar. Eski düzenin alışkanlıkları yeni programa taşınır ve etkisi ancak sayımda, ay sonunda ya da müşteri şikayetinde görünür.
Bir ERP'de her kayıt başka bir kaydı besler: irsaliye stoğu, fatura cariyi, cari muhasebeyi. Bir yerde atlanan adım, zincirin sonunda fark olarak çıkar. Bu yüzden kullanım hatalarının maliyeti, yapıldıkları gün değil, bulundukları gün ödenir. Aşağıdaki on hata, üretim firmalarında en sık görülenlerdir; sırası önem sırası değil, akış sırasıdır.
Ücretsiz ERP programı kullanan firmalarda bir risk daha vardır: bedeli ödenmemiş bir program kolay bırakılır. Ücretli bir lisansta yönetim "para verdik, kullanacağız" diye ekibi zorlar; lisans ücreti olmayan programda ilk sayım farkı programı suçlamak için yeterli görülebilir. Oysa aynı kayıt hataları hangi programda yapılırsa yapılsın aynı farkı üretir. Bu yüzden kullanım kuralları, programın bedelinden bağımsız olarak yazılı hale getirilmelidir. Kuralları kimin koyacağı da baştan bellidir: her modülün bir sahibi olur; satınalma kayıtlarından satınalma sorumlusu, üretim bildirimlerinden üretim şefi, cari hesaplardan muhasebe sorumludur.
Kayıt disiplininde yapılan dört hata
1. Belgeyi taslakta bırakmak
İrsaliye yazılır, kaydedilir, onaylanmaz. Mal gitmiştir ama stok düşmemiştir. Bir hafta sonra aynı mal ikinci kez satılır. Kural: gün sonunda taslak belge listesi boş olmalıdır; açık kalan her taslağın bir sahibi ve bir sebebi olmalıdır.
2. Aynı malzemeye ikinci kart açmak
Arama kutusuna yanlış yazılan kod bulunamaz, kullanıcı yeni kart açar. Artık aynı rulonun iki kartı vardır ve bakiye ikiye bölünmüştür. Kural: kart açma yetkisi birkaç kişide olsun, kod verme düzeni yazılı olsun, ayda bir benzer adlı kartlar listelenip birleştirilsin.
3. Bakiyeyi belgesiz düzeltmek
Sayım farkı çıktığında bakiyeyi "düzeltmek" için rastgele bir giriş ya da çıkış fişi kesilir. Fark kapanır ama nedeni kaybolur. Kural: fark sayım fişiyle kapatılır, büyük farkların nedeni sayım tutanağına yazılır. Sayımın nasıl yapılacağı depo sayımı rehberinde.
4. Üretimi gün sonunda toplu girmek
Operatör kağıda yazar, şef akşam hepsini tek bildirimle girer. Hangi vardiyada, hangi tezgahta, hangi lottan üretildiği kaybolur; gün içinde pano yanlış görünür. Kural: bildirim işin bittiği anda ve iş emri numarasıyla girilir, gerekirse tabletten.
Kurulumdan sonraki ilk sayımda çıkan farkların büyük kısmı genellikle iki kaynaktan gelir: onaylanmamış belgeler ve aynı malzeme için açılmış ikinci kartlar. İkisi de programın bir hatası değil, kayıt kuralının yazılmamış olmasıdır. Kuralı bir sayfaya yazıp ekrana asan firmalarda aynı fark ikinci sayımda belirgin şekilde küçülür.
Stok ve üretimde hangi hatalar bakiyeyi bozar?
En çok zarar veren üç hata lot, birim ve fasonla ilgilidir; üçü de ilk bakışta zararsız görünür.
5. Lotu boş geçmek
Mal kabulde lot alanı acele yüzünden boş bırakılır ya da her şeye aynı "GENEL" lot yazılır. Müşteri bir şikayetle geldiğinde hangi partinin sorunlu olduğu bulunamaz. Kural: lot takipli malzemede lot girmeden kabul yapılmaz; tedarikçinin parti numarası karşı lot olarak yanına yazılır.
6. Birimleri karıştırmak
Sac kiloyla alınır, ağaçta adetle tüketilir, sayımda levha olarak sayılır. Çevrim tanımlanmadıysa bakiye her ay biraz daha kayar. Kural: her kartın ana birimi tek olsun, ikinci birim ve çevrim oranı kartta yazsın.
7. Fasona gideni stoktan silmek
Kaplamaya giden parça stoktan çıkış fişiyle düşülür, dönünce giriş yapılır. Kağıt üzerinde bakiye tutar, çünkü giden ve gelen birbirini götürür. Arada malın nerede olduğu, ne kadar beklediği görünmez; fire ile eksik ayırt edilemez. Kural: fasona giden mal fasoncu deposuna aktarılır, dönünce oradan alınır. Böylece ay sonunda fasoncuyla karşılıklı bakiye konuşulabilir ve fasonda uzun süre bekleyen parti kendiliğinden göze çarpar.
Kullanıcı ve yetkide yapılan hata nedir?
En yaygın olanı ortak kullanıcı hesabıdır: depoda tek bir "depo" kullanıcısı, herkes aynı şifreyle girer.
8. Ortak kullanıcı hesabı açmak
Bir belge silindiğinde ya da bir fiyat değiştiğinde kimin yaptığı bilinmez. Şifre bir kağıtta yazılıdır, ayrılan çalışan da bilir. Ücretli programlarda bu genellikle kullanıcı başı lisans maliyetinden kaçmak için yapılır; kullanıcı sınırı olmayan bir ücretsiz ERP programında böyle bir gerekçe de yoktur. Kural: herkesin kendi kullanıcısı, işine göre bir rolü olsun; ayrılan çalışanın kullanıcısı aynı gün pasif yapılsın. Kişisel verilerin korunması açısından da erişimin kişiye bağlı olması gerekir. Rol düzeninin kurulması kullanıcı ve yetki rehberinde anlatılıyor.
Hatalı belgeyi silip yeniden kesmek neden sorun olur?
Çünkü belge tek başına durmaz: bağlı olduğu sipariş, stok hareketi, cari hareketi ve muhasebe fişi vardır ve silme bu bağları koparabilir.
9. Silmek, numarayı elle değiştirmek, yeniden kesmek
Yanlış cariye kesilen fatura silinir, aynı numarayla yenisi elle yazılır. Seride boşluk ya da mükerrer numara oluşur; e-belge gönderilmişse iki kayıt birbirini tutmaz. Kural: onaylanmış belge silinmez, iptal edilir. GİB'e gönderilmiş e-belgenin nasıl düzeltileceği güncel mevzuata ve entegratörün sürecine bağlıdır; mali müşavirle birlikte karar verilir.
Raporlara bakmamak neden hata sayılır?
Çünkü raporlar, önceki dokuz hatanın erken uyarı sistemidir. Kimse bakmıyorsa hatalar sayım gününe kadar birikir.
10. Programı yalnızca fatura kesmek için kullanmak
Birçok firma programı kurar, fatura ve irsaliyeyi keser, gerisini eski dosyalarda tutmaya devam eder. Sonuç iki kayıt sistemi ve hiçbirine tam güvenmeyen bir ekiptir. Kural: her sabah beş dakika, üç liste: taslak belgeler, geciken siparişler, eksi bakiyeli stoklar. Eksi bakiye, bir çıkışın girişinden önce kaydedildiğini ya da bir girişin hiç yapılmadığını gösterir (nedenleri negatif stok yazısında); aynı gün bulunursa nedeni hatırlanır, bir ay sonra bulunursa tahmin edilir. Ücretsiz ERP programı ile ücretli bir paket arasında burada fark yoktur: rapor ancak okunursa işe yarar. Hangi raporların hangi sıklıkla okunacağı günlük kontrol listesi yazısında.
Sık yapılan hatalar tek tabloda: belirti ve önlem
| Hata | İlk belirti | Önlem |
|---|---|---|
| Taslak belge | Sevk edilen mal stokta görünüyor | Gün sonunda taslak listesi boş |
| Çift kart | Aynı malzemenin iki bakiyesi | Kart açma yetkisi sınırlı, aylık birleştirme |
| Belgesiz düzeltme | Sayım farkının nedeni yok | Yalnız sayım fişi, tutanak |
| Toplu üretim girişi | Pano gün içinde boş | İş bitince bildirim |
| Boş lot | Şikayette parti bulunamıyor | Lotsuz kabul yok |
| Birim karışıklığı | Bakiye her ay kayıyor | Tek ana birim, kartta çevrim |
| Fasonu stoktan silmek | Fasondaki mal görünmüyor | Fasoncu deposuna aktarım |
| Ortak kullanıcı | Değişikliğin sahibi yok | Kişiye özel kullanıcı ve rol |
| Silip yeniden kesmek | Seride boşluk ya da mükerrer no | Onaylı belge iptal edilir |
| Rapora bakmamak | Sorunlar sayımda çıkıyor | Her sabah üç liste |
Bu tabloyu ilk ay sonunda ekiple birlikte okuyup her satır için sorumlu bir kişi belirlemek, düzeltmeleri kalıcı hale getirir. Sıralama önerisi:
- Taslak belge ve ortak kullanıcı: bir günde çözülür.
- Çift kart ve birim: bir haftalık temizlik ister.
- Lot, fason ve üretim bildirimi: ekiple alışkanlık değişikliği, bir ay sürer.
- Rapor okuma: yönetimin sabah rutini olur.
PakERP One'da bu hataları önleyen yerler
PakERP One ücretsiz bir ERP programıdır: program ve bulut sunucu 0 ₺, kullanıcı ve belge sınırı yoktur. Yukarıdaki hataların çoğu için programda hazır bir önlem vardır:
- Çalışma Alanım, Bugün paneli: taslak belgelerim, vadesi geçen alacak ve borç, kritik stok kartları programa her girildiğinde görünür.
- 102 Satış İrsaliyeleri: Kaydet, belgeyi denetler ve onaylar; onaylanmadan kapatılan yeni irsaliye taslak olarak kalmaz, silinir ve numarası seriye döner.
- 310 Sayım: sayım farkı belgeli olarak kapatılır; stok ekstresinde sağ tık "Kaynağa Git" her hareketin belgesini açar.
- 8121 Üretim Bildirimleri ve Android uygulaması: iş emri formundaki QR okutulur, iyi ve fire adet sahada girilir.
- 202 Alış İrsaliyesi: satır bazlı lot, karşı lot ve Çoklu Lot Girişi; 100x120 mm mal kabul etiketi.
- 102/202 fason irsaliyesi: fasona giden mal fasoncu deposuna aktarılır, dönüşte oradan alınır.
- 13 Kullanıcılar, 14 Roller: ekran ve işlem bazında yetki; kullanıcı sayısı sınırsız olduğu için ortak hesaba gerek kalmaz.
- Belge No Değiştir ve iptal: numara düzeltmesi hareketlere de yansır; onaylı belge silinmez, iptal edilir.
- Raporlar ▾: her listede; 152 rapor PDF ve Excel olarak alınır.