Ücretsiz ERP seçiminde yapılan hataların çoğu programda değil hazırlıktadır: kararı tek kişinin vermesi, denemenin sahipsiz kalması, programın neden ücretsiz olduğunun sorulmaması, kirli kartların taşınması, kod ve birim düzeninin ertelenmesi, donanımın unutulması, e-belge geçişinin son güne kalması, eski programa kapanış tarihi konmaması, Excel'in yanda sürmesi ve rapor ihtiyacının baştan yazılmaması.
Program indirildi, firma açıldı, birkaç stok kartı girildi. Altı ay sonra irsaliyeler yine eski programdan kesiliyor, stok yine Excel'de tutuluyor, ücretsiz ERP de masaüstünde bir simge olarak bekliyor. Bu tablo üretim firmalarında sık görülür ve çoğu zaman sebebi programın kendisi değildir.
Seçimde iki tür hata yapılır. Birincisi yanlış programı seçmektir; bunun için sorulacak soruları ERP programı seçimi yazısında topladık. İkincisi doğru programı yanlış başlatmaktır. Aşağıdaki on hata bu ikinci türdendir ve lisans bedeli olmadığında daha da kolay yapılır, çünkü ortada geri alınacak bir para yoktur, dolayısıyla kimse acele etmez.
Tam boyutİçindekiler
- Ücretsiz ERP seçiminde hatalar en çok hangi aşamada yapılır?
- Karar aşamasında yapılan üç hata
- Eski programdaki veri olduğu gibi taşınmalı mı?
- Altyapı ve e-belgede nerede hata yapılıyor?
- Geçiş döneminde yapılan son üç hata
- On hatanın belirtisi ve önlemi
- PakERP One'da bu hatalara karşı neler hazır?
- Sık sorulan sorular
Ücretsiz ERP seçiminde hatalar en çok hangi aşamada yapılır?
Karar ve hazırlık aşamasında. Programın ekranları denenirken hata az olur; asıl kayıp, kimin deneyeceği, hangi verinin taşınacağı ve eski düzenin ne zaman kapanacağı belirlenmediğinde başlar.
On hatayı dört gruba ayırmak işe yarar:
- Karar: kararı tek masada vermek, denemeyi sahipsiz bırakmak, modelin neden ücretsiz olduğunu sormamak.
- Veri: kartları temizlemeden taşımak, stok kodu ve birim düzenini sonraya bırakmak.
- Altyapı: donanım ve bağlantıyı hesaba katmamak, e-belge geçişini son güne bırakmak.
- Geçiş: eski programa kapanış tarihi koymamak, gölge Excel'i sürdürmek, rapor ihtiyacını baştan yazmamak.
Ücretsiz ERP'de bu hataların bedeli faturada görünmez, takvimde görünür. Lisans parası ödenmediği için yanlış başlangıç kimsenin bütçesine dokunmaz; ama üç ay boşa giden deneme, yeniden girilen kartlar ve ikinci kez yapılan sayım firmanın kendi emeğidir. Bu yüzden ücret istemeyen bir program, ücretli olandan daha az değil, en az onun kadar planlı başlatılmalıdır.
Karar aşamasında yapılan üç hata
1. Kararı tek masada vermek
ERP'yi çoğu firmada patron ya da muhasebeci seçer. Oysa programı en çok kullanacak kişiler sevkiyatçı, depocu ve planlamacıdır. İrsaliyeyi kesen kişi programı denemediyse, ilk hafta "eskisi daha hızlıydı" cümlesi duyulur ve haklı da olabilir. Seçim toplantısına her bölümden bir kişi girmeli, her biri kendi günlük işini programda bir kez yapmalıdır.
2. "Bedava, bir bakarız" diye denemeyi sahipsiz bırakmak
Ücretli bir programda satıcı takvim koyar, firma da ödediği için zaman ayırır. Ücretsiz bir programda bu baskı yoktur. Deneme herkesin boş vaktine kalır ve boş vakit fabrikada pek olmaz. Bir sorumlu atayın, ona haftada birkaç saat ayırın ve denemenin bitiş tarihini yazın.
3. Neden ücretsiz olduğunu sormamak
Ücretsiz bir yazılımın arkasında mutlaka bir model vardır: açık kaynak topluluk, sınırlı sürüm, deneme süresi ya da yazılımı kendi işi için geliştirip başkalarına açan bir firma. Modeli bilmeden seçilen program, iki yıl sonra sürpriz çıkarabilir. Sağlayıcıya açıkça sorun: gelir nereden geliyor, sınır var mı, program kapanırsa veri nasıl alınır? Modellerin farkı ücretsiz ERP rehberinde anlatılıyor.
Ücretsiz bir programa geçişte en uzun süren iş genellikle kurulum değil kart temizliğidir. Stok ve cari listesini Excel'e alıp çiftleri işaretlemek birkaç gün sürer, ama bu yapılmadan girilen her açılış bakiyesi sonradan düzeltme ister.
Eski programdaki veri olduğu gibi taşınmalı mı?
Hayır. Eski veri temizlenmeden taşınırsa yeni programın ilk günü eski programın son günü gibi olur.
4. Kartları temizlemeden taşımak
Yıllar içinde aynı müşteriye iki cari kart, aynı cıvataya üç stok kartı açılmış olabilir. Beş yıldır hareket görmeyen kartlar, adı değişmiş firmalar, "ESKİ" diye başlayan stoklar da cabası. Aktarımdan önce bir liste çıkarın: son iki yılda hareket gören kartlar taşınsın, diğerleri eski programda arşiv olarak kalsın. Çift kartlar bu aşamada birleştirilmezse ekstre ve stok rakamları ilk aydan tartışılır. Aktarım adımları için ERP geçiş rehberine bakabilirsiniz.
5. Stok kodu ve birim düzenini sonraya bırakmak
Rulo sacı kilo ile alıp parçayı adetle satan bir firmada birim kararı baştan verilmelidir. Hammadde hangi birimde tutulacak, alışta hangi birimde gelecek, çevrim nasıl yapılacak? Stok kodunda da aynı durum geçerlidir: kodun içinde müşteri, malzeme ya da işlem aşaması olacak mı? İlk yüz kart açıldıktan sonra bu kararı değiştirmek, bütün kartları yeniden düzenlemek demektir.
Altyapı ve e-belgede nerede hata yapılıyor?
En sık hata, programın çalışacağı bilgisayarları ve entegratör sözleşmesini canlıya geçiş haftasına bırakmaktır.
6. Donanımı ve bağlantıyı hesaba katmamak
Programın hangi işletim sistemini istediği, depodaki bilgisayarın bunu karşılayıp karşılamadığı, üretim alanında internet olup olmadığı önceden kontrol edilmelidir. Mal kabul etiketi basılacaksa etiket yazıcısı, sahadan bildirim alınacaksa telefon ya da tablet gerekir. Bunlar küçük kalemlerdir ama eksik olduklarında bütün akış bir masada tıkanır.
Bir de kullanıcıların bilgisayar alışkanlığı vardır. Depocu yıllardır yalnız kâğıtla çalıştıysa, ilk haftalarda yanında biri olmalıdır. Bu, program ne kadar basit olursa olsun geçerlidir ve takvime baştan yazılmalıdır.
7. e-Belge geçişini son güne bırakmak
e-Fatura ve e-İrsaliye mükellefi bir firma, yeni programdan belge göndermek için özel entegratörle bağlantı kurmak zorundadır. Entegratör bilgileri, belge serileri ve test gönderimi zaman alır. Eski programdan son belge ne zaman kesilecek, yenisinden ilk belge hangi numarayla çıkacak? Bu sorular canlıya geçişten en az birkaç hafta önce cevaplanmalıdır. Zorunluluk sınırları için güncel bilgiyi GİB'in e-belge portalından alın. Konunun ayrıntısı e-Fatura ve e-İrsaliye yazısında.
Geçiş döneminde yapılan son üç hata
8. Eski programa kapanış tarihi koymamak
İki program yan yana çalıştıkça her belge iki kez girilir, bir süre sonra da biri eksik kalır. Paralel çalışma, karşılaştırma için birkaç haftayla sınırlı tutulmalı ve eski programın yalnız okumaya açık kalacağı gün baştan ilan edilmelidir.
9. Gölge Excel'i sürdürmek
Planlamacı "ben yine de kendi tablomu tutayım" der. Birkaç ay sonra doğru rakamın hangisinde olduğunu kimse bilmez. Excel'in yeri, programdan alınan raporun işlenmesidir; ana kayıt olarak ikinci bir dosya tutulmaz.
10. Rapor ihtiyacını baştan yazmamak
Patron her pazartesi hangi rakama bakıyor? Muhasebeci ay sonunda hangi listeyi istiyor? Kalite, şikâyette hangi bilgiyi arıyor? Bu sorular seçimden önce kâğıda yazılırsa, deneme sırasında her birinin programda nereden alınacağı kontrol edilir. Yazılmazsa canlıya geçtikten sonra "bu rapor yok mu?" sorusu gelir.
Bu üç hatanın ortak noktası, geçişin bir bitiş çizgisinin olmamasıdır. Kapanış tarihi, tek ana kayıt kuralı ve yazılı rapor listesi birlikte konduğunda ücretsiz ERP ilk aydan firmanın tek programı olur.
On hatanın belirtisi ve önlemi
Aşağıdaki tablo, seçim toplantısında kontrol listesi olarak kullanılabilir.
| Hata | Belirtisi | Önlem |
|---|---|---|
| Kararı tek kişi verdi | Sevkiyat ve depo programı sevmiyor | Her bölümden bir kişi kendi işini denesin |
| Deneme sahipsiz | Aylar geçti, karar yok | Sorumlu ve bitiş tarihi yazılı olsun |
| Model sorulmadı | Sonradan sınır ya da ücret çıkıyor | Gelir modelini ve veri çıkış yolunu sorun |
| Kirli kartlar taşındı | Çift cari, çift stok | Son iki yılda hareket görenleri taşıyın |
| Kod ve birim ertelendi | Kilo ve adet karışıyor | İlk karttan önce kural yazın |
| Donanım unutuldu | Depoda bilgisayar ya da yazıcı yok | Kullanılacak her masayı listeleyin |
| e-Belge son güne kaldı | İlk gün belge gitmiyor | Entegratör testini haftalar önce yapın |
| Kapanış tarihi yok | Çift kayıt, eksik belge | Eski programı okumaya kapatma günü |
| Gölge Excel | İki farklı stok rakamı | Ana kayıt yalnız ERP'de |
| Rapor ihtiyacı yazılmadı | "Bu rapor yok mu?" | Rapor listesini seçimden önce çıkarın |
PakERP One'da bu hatalara karşı neler hazır?
PakERP One üretim firmaları için ücretsiz bir ERP programıdır: masaüstü program ve bulut sunucu için lisans ücreti, kullanıcı, belge ya da modül sınırı yoktur. Aşağıdaki ekranlar, yukarıdaki hataların önünü kesmek için doğrudan kullanılabilir.
- 13 Kullanıcılar ve 14 Roller: kullanıcı sınırı olmadığı için sevkiyatçı, depocu ve planlamacı denemeye kendi hesabıyla katılır; her role yalnız kendi ekranı açılır.
- 301 Stok Kartları ve 801 Cari Kartlar: Excel şablonlarıyla aktarım yapılır; aktarımdan önce listeyi Raporlar ▾ ile Excel'e alıp çiftleri ayıklamak mümkündür.
- 965 Entegratör Ayarları ve 17 Belge Serileri: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye Digital Planet / Sovos üzerinden programdan gider. Entegratör hizmet bedeli firmanın entegratörle yaptığı sözleşmeye bağlıdır.
- Raporlar ▾ ve Yazdır ▾: 152 rapor PDF ve Excel verir; seçimden önce yazdığınız rapor listesini bu menülerle karşılaştırabilirsiniz.
- Veri çıkışı: sunucu her gün yedeklenir; istenirse veritabanı yedeği (pg_dump) verilir. Modelin neden ücretsiz olduğu Neden ücretsiz sayfasında açıkça yazılı.
Program Windows 10/11 (64 bit) üzerinde çalışır; macOS ya da tarayıcı sürümü yoktur. Donanım listesini çıkarırken bunu hesaba katın.