Ücretsiz ERP seçerken sorulacaklar: veri nerede duruyor, yedeği kim alıyor, e-Fatura ve e-İrsaliye programın içinden mi gidiyor, kullanıcı ya da belge sınırı var mı, sonradan ücret istenecek mi. PakERP One masaüstü program ve bulut sunucusuyla ücretsizdir, kredi kartı istemez; her firma kendi ayrı PostgreSQL veritabanını alır.
"Ücretsiz ERP" araması yapan firmaların çoğu aynı yerden gelir: ön muhasebe programı yetmemeye başlamıştır, Excel dosyaları çoğalmıştır, ama ERP için lisans başına ödenen rakamlar ve danışmanlık bedelleri bütçeyi aşar. Sorun şu ki "ücretsiz" kelimesi birbirinden çok farklı modelleri kapsar: kodu serbest olan ama kurulumu ve bakımı size kalan açık kaynak yazılımlar, birkaç kullanıcıdan sonra ücretli olan freemium paketler, deneme süresi bitince kilitlenen programlar. Bu yazıda ücretsiz ERP modellerini, her birinin gerçek maliyetini, seçerken sorulması gereken soruları ve PakERP One'ın ücretsiz modelinin nasıl işlediğini anlatıyoruz.
İçindekiler
Ücretsiz ERP ne demek?
Ücretsiz ERP, lisans bedeli ödenmeden kullanılabilen kurumsal kaynak planlaması yazılımıdır. Ama bir ERP'nin toplam maliyeti yalnız lisanstan oluşmaz: sunucu, kurulum, veri aktarımı, eğitim, güncelleme, yedek ve destek de bu toplamın parçasıdır. Bir yazılım lisansı ücretsiz verip bu kalemlerden birini ya da birkaçını ücretli tutabilir. Bu yüzden doğru soru "ücretsiz mi?" değil, "neyi ücretsiz, neyi ücretli?" sorusudur.
Dört ücretsiz ERP modeli
1. Açık kaynak ERP
Kaynak kodu serbest lisansla yayımlanır; Odoo'nun Community sürümü ve ERPNext bilinen örneklerdir. Yazılımı indirip kendi sunucunuza kurabilirsiniz. Lisans ücreti yoktur, ama sunucuyu kurmak, güncellemek, yedeklemek ve Türkiye'ye özgü ihtiyaçları (e-Fatura entegrasyonu, tek düzen hesap planı, beyanname) eklemek sizin ya da tutacağınız bir iş ortağının işidir. Teknik ekibi olan firmalar için esnek bir seçenektir; teknik ekibi olmayan bir atölye için çoğu zaman danışmanlık bedeli lisans bedelinin yerini alır.
2. Freemium (sınırlı ücretsiz sürüm)
Belirli bir kullanıcı sayısına, modül sayısına ya da belge adedine kadar ücretsizdir; sınır aşılınca ücretli pakete geçilir. Başlamak kolaydır, ama asıl ihtiyaç olan modül (çoğunlukla üretim ya da e-belge) ücretli pakette kalabilir. Sınırların baştan okunması gerekir.
3. Deneme sürümü
Tam özellikli ama belirli bir süre (çoğunlukla birkaç hafta) açık kalan sürümdür. Ücretsiz ERP değildir; değerlendirme aracıdır. Deneme bittiğinde girilen verinin dışa alınıp alınamayacağı önceden sorulmalıdır.
4. Ücretsiz dağıtılan tam program
Yazılım ve çalıştığı altyapı ücretsiz sunulur; firma kurulum, danışmanlık ya da başka bir ürün üzerinden gelir elde eder ya da yazılımı kendi işi için geliştirip başkalarına açar. PakERP One bu modeldedir: üretim firmalarının günlük işi için geliştirildi, tüm üretim firmalarına ücretsiz açıldı.
| Model | Lisans | Sunucu ve yedek | Kimler için |
|---|---|---|---|
| Açık kaynak | Ücretsiz | Size ait | Teknik ekibi olan firmalar |
| Freemium | Sınıra kadar ücretsiz | Sağlayıcıda | Küçük başlayıp büyüyecekler |
| Deneme | Süre boyunca ücretsiz | Sağlayıcıda | Değerlendirme |
| Ücretsiz tam program | Ücretsiz | Sağlayıcıda | Bütçesi sınırlı üretim firmaları |
Lisans ücretsiz olsa da ödenenler
Ücretsiz bir ERP seçildiğinde de şu kalemler bir yerden karşılanır. Bunları baştan hesaba katmak, "ücretsiz" kararının sonradan pahalıya patlamasını önler.
- Zaman: stok ve cari kartların temizlenmesi, ürün ağaçlarının girilmesi, açılış sayımı. Bu iş hangi yazılım seçilirse seçilsin firmanın kendi emeğidir.
- Sunucu ve yedek: kendi sunucunuzda çalışıyorsanız donanım, elektrik, yedek diski ve bunları izleyecek biri gerekir. Yedeği alınmayan veri, bir disk arızasında kaybolur.
- e-Belge entegratörü: e-Fatura ve e-İrsaliye göndermek için bir özel entegratörle anlaşma gerekir; entegratör kontör ya da paket bedeli ERP'den bağımsızdır. ERP'nin bu entegratörle doğrudan konuşup konuşmadığı ayrıca önemlidir.
- Eğitim: kullanıcıların ekranı öğrenmesi için harcanan saatler.
- Uyarlama: yazılımın size göre değiştirilmesi gerekiyorsa, bu değişikliği kim yapacak ve güncellemelerde korunacak mı?
Şu durum sık görülür: ücretsiz bir programa geçen atölye, iki yıl sonra veriyi başka programa taşımak istediğinde verinin yalnızca programın kendi dosya biçiminde durduğunu fark eder. Seçim yaparken veriyi Excel'e ya da standart bir biçime dökebildiğinizi, yedeğin size teslim edilebildiğini sorun. Çıkış yolu olmayan ücretsiz yazılım, zamanla en pahalı seçenek olur.
Türkiye'de üretim firması için olmazsa olmazlar
Dünyada çok kullanılan bir ERP'nin Türkiye'de bir üretim firmasına yetmesi için aşağıdakileri karşılaması gerekir. Ücretsiz seçeneklerin çoğu bunlardan birinde ek modül ya da iş ortağı ister.
- e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye'nin programın içinden gönderilmesi ve gelen belgelerin çekilip alış faturasına çevrilmesi.
- Tek düzen hesap planı, otomatik muhasebeleştirme, KDV beyannamesi, KDV tevkifatı kodları ve e-Defter.
- TCMB döviz kurları, dövizli cari ve kur farkı.
- Çek ve senet portföyü, ciro, tahsile verme.
- Fason irsaliyesi ve fasoncu deposu.
- Türkçe arayüz ve Türkçe karakterle sorunsuz çalışan raporlar.
Seçim kontrol listesi
Ücretsiz bir ERP'yi değerlendirirken bu soruların cevabını yazılı olarak alın:
- Kullanıcı, firma ya da belge sayısında sınır var mı?
- Hangi modüller ücretsiz, hangileri ücretli?
- Veriler nerede duruyor, başka firmaların verileriyle aynı veritabanında mı?
- Yedek ne sıklıkla alınıyor, kaç gün saklanıyor, geri dönüş nasıl yapılıyor?
- Güncellemeler nasıl geliyor; elle mi kuruluyor, otomatik mi?
- Verileri dışa alabiliyor musunuz? Her listeden Excel çıktısı var mı?
- Eski programınızdaki cari, stok, açık fatura ve çekler aktarılabiliyor mu?
- Destek hangi kanaldan veriliyor?
- Ürün ağacı, iş emri, fason ve lot takibi var mı, yoksa yalnız stok-cari mi?
Kontrol listesinin en güvenilir cevabı demo videosundan değil, kendi bir siparişinizi programda baştan sona yürütmekten gelir: sipariş, iş emri, fason sevk, geri geliş, irsaliye, e-fatura, tahsilat.
Ücretsiz ERP ile ilk 30 gün
Lisans bedeli olmadığında karar vermek kolaylaşır, ama bu kolaylık hazırlıksız başlamaya da yol açabilir. Bir üretim firması için gerçekçi bir ilk ay planı:
- 1. hafta - tanımlar: depolar, birimler, stok grupları, cari kartlar. Eski programdan Excel ile aktarılabilen her şey aktarılır; mükerrer kartlar bu hafta temizlenir.
- 2. hafta - ürün ağaçları: ciroyu taşıyan mamullerin ağaçları ve operasyonları girilir, birkaç deneme iş emriyle tüketim kontrol edilir.
- 3. hafta - açılış: stok sayımı yapılır, cari bakiyeler ve açık çekler alınır, açık siparişler girilir. e-belge entegratörü bağlanır ve test belgesi gönderilir.
- 4. hafta - canlı kullanım: irsaliye, fatura, iş emri ve bildirim ERP'den yapılır. Eski program yalnız karşılaştırma için açık kalır.
Bu planın hiçbir adımı lisans bedeline bağlı değildir; hepsi firmanın kendi emeğidir. Ücretsiz ERP'nin kazandırdığı, bu emeğin karşılığında ek bir fatura gelmemesidir.
Ücretsiz ERP kimler için uygun olmayabilir?
Her firma için doğru cevap aynı değildir. Yazılımın kendi süreçlerine göre baştan yazılmasını isteyen, verisinin kendi binasındaki sunucuda durmasını şart koşan ya da yerinde, sürekli danışman desteği bekleyen firmalar için ücretli ve uyarlanabilir çözümler daha uygun olabilir. Ücretsiz bir ERP, hazır akışlarla çalışmayı kabul eden ve kendi ekibiyle kurulum yapabilen firmalarda en iyi sonucu verir.
Sık yapılan hatalar
Yalnız lisans bedeline bakmak
Lisansı ücretsiz ama kurulumu ve uyarlaması uzun süren bir yazılım, ücretli ama hazır çalışan bir yazılımdan pahalıya gelebilir. Karşılaştırmayı toplam maliyet üzerinden yapın.
Üretim modülünü sonraya bırakmak
"Önce fatura ve stokla başlayalım, üretimi sonra açarız" yaklaşımı, üretim modülü ücretli pakette ya da hiç yoksa firmayı ikinci bir geçişe zorlar. Üretim firması ERP'yi üretim modülüyle birlikte değerlendirmelidir.
Yedeği sormamak
Bulutta çalışan ücretsiz bir yazılımda yedeğin alındığını varsaymak yaygın bir hatadır. Yedeğin sıklığı, saklama süresi ve geri yükleme yöntemi açıkça öğrenilmelidir.
Deneme sürümünde gerçek veriyle çalışmaya başlamak
Deneme bittiğinde veriler kilitlenebilir. Deneme süresi yalnızca değerlendirme için kullanılmalı, gerçek açılış bakiyesi karar verildikten sonra girilmelidir.
Türkiye'de ücretsiz ERP seçenekleri nasıl karşılaştırılır?
Aşağıdaki tablo ürün adı değil model karşılaştırmasıdır; her satırı kendi adayınız için doldurun. Sütunlar, üretim firmasının ilk ay içinde cevabını arayacağı sorulardır.
| Model | Sunucu ve yedek | e-Fatura / e-İrsaliye | Üretim (ağaç, iş emri, fason, lot) | Kullanıcı sınırı | Türkçe destek |
|---|---|---|---|---|---|
| Açık kaynak (örn. Odoo Community, ERPNext) | Kendi sunucunuza kurarsınız; yedek sizin işiniz ya da barındırma hizmeti | Çekirdekte yok; Türkiye yerelleştirme modülü ve entegratör bağlantısı ayrıca kurulur | Var; kurulum ve uyarlama gerektirir | Yok | Topluluk ya da ücretli iş ortağı |
| Ücretsiz sürümü olan ön muhasebe programı | Sağlayıcının bulutu | Genellikle var (bazı planlarda belge sınırı) | Yok ya da sınırlı; üretim için tasarlanmamış | Çoğunlukla var | Var |
| Deneme süreli paket ERP | Sağlayıcının bulutu ya da kendi sunucunuz | Var | Var | Süre sonunda lisans | Var (sözleşmeyle) |
| PakERP One | Bulut PostgreSQL, firma başına ayrı veritabanı, günlük yedek; dışa aktarım (pg_dump) verilir | Programın içinden; entegratör bedeli ayrı | Var: 8107 şema, operasyon bazlı iş emri, fason deposu, lot soy ağacı | Yok | Var (destek@pakerpone.com, WhatsApp) |
Tablodaki açık kaynak ve ön muhasebe satırları genel modeli anlatır; belirli bir ürünün güncel planını o ürünün kendi sayfasından doğrulayın.
Bu yazı ücretsiz ERP konusunun genel çerçevesidir. Stok, fason, e-İrsaliye, maliyet, geçiş ve sektör başlıklarının her biri için ayrı ve kısa rehberler Ücretsiz ERP rehberleri listesinde.
PakERP One'ın ücretsiz modeli
PakERP One'ın masaüstü programı ve bulut sunucusu ücretsizdir. Model şöyledir:
Tam boyut- Windows masaüstü programı: sitedeki "Uygulamayı Ücretsiz İndir" bağlantısından kurulur. Yeni sürümler program açılırken kendiliğinden gelir.
- Bulut sunucu: program verilerini HTTPS üzerinden bulut sunucuya yazar. Veritabanı dışarıya açık değildir; her istek kullanıcının yetkisiyle sunucuda denetlenir.
- Firma başına ayrı veritabanı: her firmanın verisi kendi PostgreSQL veritabanındadır; başka firmalarla aynı tabloda durmaz. Girişte firma kodu sorulur.
- Günlük yedek: veritabanları her gün yedeklenir, yedekler 14 gün saklanır.
- Kayıt program içinden: sitede kayıt ya da giriş sayfası yoktur; firma ve kullanıcılar programın içinden açılır.
- Kapsam: 17 ana modül, 231 ekran, 152 kayıtlı rapor. Üretim, fason, lot, e-belge, muhasebe ve İK dahil; modül bazında ücretli paket yoktur.
Kurulumdan sonra programda firma ve ilk kullanıcı açılır. Tanımlar için Stok ▸ 320 Depolar, Stok ▸ 301 Stok Kartları ve Finans ▸ 801 Cari Hesap Kartları; üretim için Üretim ▸ 8107 Ürün Ağacı (Şema); e-belge için e-Belge ▸ 965 Entegratör Ayarları kullanılır. Eski programdan geçişte 3 Excel'den Veri Aktarımı şablonları vardır. Her listedeki "Raporlar ▾" menüsü PDF ve Excel verir; veriniz sizde kalır. Ayrıntı için Eski ERP'den geçiş ve Güvenlik sayfalarına bakın.
e-Fatura ve e-İrsaliye için bir özel entegratörle (PakERP One'da Digital Planet / Sovos bağlantısı hazırdır) ayrıca anlaşılması gerekir; entegratör bedeli PakERP One'a değil entegratöre ödenir. Bu, hangi ERP seçilirse seçilsin geçerli olan bir kalemdir.
Ücretsiz ERP doğru seçildiğinde bir bütçe kalemini ortadan kaldırır; yanlış seçildiğinde iki yıl sonra ikinci bir geçiş projesi doğurur. Farkı, yukarıdaki kontrol listesinin cevapları belirler. PakERP One'ı indirip kendi bir siparişinizle denemek bu cevapları almanın en kısa yoludur.
Ücretsiz ERP programı: siparişten tahsilata üretim firması tek programda
PakERP One'ın sesli tanıtımı: cari konsol, iş emri ve planlama, satınalma talep havuzu, ürün ağacı, üretim panosu, fason, lot izlenebilirlik, sevkiyat, e-İrsaliye, e-Fatura ve tahsilat; gerçek program ekranlarıyla.

Diğer videolar: PakERP One YouTube kanalı