Medikal cihaz üreticisi için ücretsiz ERP programı, her üretim lotuna giren malzeme lotlarını, geçtiği operasyonları, muayene sonuçlarını ve sevk edildiği müşterileri tek zincirde tutabilmelidir. Mal kabulde karantina, sterilizasyon gibi fason işlemlerin lot korunarak izlenmesi ve bir lot numarasından hem hammaddeye hem müşteriye gidebilmek şarttır. Program kalite sistemi yazılımının yerine geçmez; denetimde istenen üretim kayıtlarının kaynağı olur.
Denetimin ikinci günü, denetçi masaya bir ürün etiketi koyar ve sorar: "Bu lotta hangi hammadde partileri kullanıldı, üretim hangi tarihlerde yapıldı, final muayene kimin imzasıyla geçti, bu lottan kimlere sevkiyat yapıldı?" Soru aynıdır, yalnız cevabın ne kadar sürdüğü firmadan firmaya değişir. Kayıtları klasörde tutan firmada yarım gün, kayıtları tek bir programda tutan firmada birkaç dakika.
Tıbbi cihaz üretiminde izlenebilirlik bir kalite hedefi değil, mevzuat ve standart şartıdır. Enjektör ya da kateter gibi sarf malzemesi üreten firma ile ortopedik implant ya da cihaz parçası üreten firmanın ayrıntıları farklıdır ama ihtiyaç aynıdır: her lot, geçmişini ve gittiği yeri taşımalıdır. Medikal cihaz üreticisi için ücretsiz ERP programı değerlendirilirken ilk bakılacak yer de burasıdır.
Tam boyutİçindekiler
- Medikal cihaz üreticisi ERP'den ne beklemeli?
- Medikal üretimde lot numarası mı, seri numarası mı kullanılır?
- Lot bazlı üretim kaydı hangi bilgileri taşımalı?
- Sterilizasyon ve fason işlemler nasıl izlenir?
- Geri çağırmada hangi müşteriye ne gittiği nasıl bulunur?
- Hammadde girişinde karantina neden şarttır?
- Kontrol listesi: medikal üretim için ERP seçerken
- PakERP One'da lot zinciri ve üretim kaydı
- Sık sorulan sorular
Medikal cihaz üreticisi ERP'den ne beklemeli?
Üretimle ilgili kayıtların tek yerde ve değiştirilemez biçimde tutulmasını. Tıbbi cihaz kalite sistemleri; malzemenin nereden geldiğini, hangi işlemlerden geçtiğini, hangi kontrollerle serbest bırakıldığını ve kime gittiğini kanıtlamayı ister. Bu kanıtın büyük kısmı zaten satınalma, stok, üretim ve sevkiyat kayıtlarında oluşur; sorun, bu kayıtların ayrı dosyalarda durmasıdır.
ERP'nin yapmadığı işleri de baştan ayırmak gerekir. Doküman kontrolü, risk yönetimi dosyası, tasarım geçmişi, şikayet ve düzeltici faaliyet süreçleri kalite yönetim sisteminin konusudur. ERP bunların yerine geçmez; ama bir şikayetin hangi lotla ilgili olduğunu, o lotun hangi malzemelerden yapıldığını ve başka nereye gittiğini bulmayı saniyelere indirir. Tıbbi cihaz mevzuatının ayrıntısı ve güncel yükümlülükler için yetkili kurumun yayımladığı yönetmelik ve kılavuzlar esas alınmalıdır.
Küçük ve orta ölçekli medikal üreticilerde sık görülen düzen şudur: kalite birimi kendi formlarını Excel'de tutar, üretim iş emirlerini kağıtta yürütür, muhasebe ise ön muhasebe programında fatura keser. Üç kaynağın her biri kendi içinde doğrudur ama aynı lot numarası üçünde farklı yazılmış olabilir. Ücretsiz ERP programına geçildiğinde ilk kazanç, lot numarasının mal kabulden faturaya kadar tek bir yerde doğması ve her belgeye aynı biçimde taşınmasıdır; denetimde ayrı ayrı klasör açma ihtiyacı bu sayede kalkar.
Medikal üretimde lot numarası mı, seri numarası mı kullanılır?
Ürünün türüne göre ikisi de kullanılır: yüksek adetli sarf malzemesinde lot, implant ya da cihaz gibi tek tek izlenmesi gereken üründe seri numarası. Aynı fabrikada ikisi birlikte de bulunabilir; örneğin bir cihazın seri numarası vardır, içindeki sarf parçalarının ise lotu.
| Ürün tipi | Tipik izleme birimi | Not |
|---|---|---|
| Tek kullanımlık sarf (enjektör, set, kateter) | Lot | Aynı gün, aynı hat, aynı hammadde partisi bir lot |
| Steril paketli ürün | Lot ve sterilizasyon partisi | Sterilizasyon partisi ayrıca kaydedilir |
| İmplant, vida, plak | Seri numarası ya da küçük lot | Hasta kaydıyla eşleşebilecek düzey |
| Elektronik cihaz | Seri numarası | Alt parçaların lotu cihaz kaydına bağlanır |
Seri numarası gereken üründe her adet ayrı bir kayıt olmalıdır. Lot bazlı çalışan bir programda bu, düşük adetli ürünlerde tek adetlik lot açarak çözülebilir; yüksek adetli seri üretimde ise ayrı bir seri kayıt düzeni gerekir. Farkların ayrıntısı seri numarası mı lot numarası mı yazısında.
Medikal üreticilerde izlenebilirlik zinciri çoğu zaman ambalaj malzemesinde kopar. Hammadde lotları titizlikle yazılır ama poşet, blister ya da kutu lotu kaydedilmez; oysa steril bariyer ambalajındaki bir sorun, ürünün kendisindeki sorun kadar geri çağırma sebebidir.
Lot bazlı üretim kaydı hangi bilgileri taşımalı?
Bir lotun üretim kaydı, o lotu baştan sona yeniden anlatabilecek kadar bilgi taşımalıdır. Tıbbi cihaz standartları her lot ya da seri için böyle bir kayıt ister; kağıtta tutulduğunda bu, her iş emri için ayrı bir dosya demektir.
- Ürün ve miktar: hangi üründen kaç adet planlandı, kaç adet serbest bırakıldı, kaç adet ıskarta çıktı.
- Malzemeler: kullanılan her hammadde ve ambalaj malzemesinin lot numarası ve tedarikçi lotu.
- Operasyonlar: hangi tarihte, hangi tezgahta, hangi operatörle yapıldı.
- Kontroller: proses ve final muayene sonuçları, kabul kriterleri, onaylayan kişi.
- Fason işlemler: sterilizasyon ya da yüzey işlemi için gönderiliş ve dönüş, sertifika.
- Etiket ve sevk: basılan etiket, sevk edilen müşteri, irsaliye numarası.
Bu bilgilerin çoğu zaten üretim bildirimi, kalite muayenesi ve irsaliye kesilirken oluşur. Programın işi onları lot numarası etrafında birleştirmektir.
Sterilizasyon ve fason işlemler nasıl izlenir?
Fasona giden lot, numarası korunarak gönderilir ve aynı numarayla, sertifikasıyla birlikte geri alınır; sertifika gelene kadar lot karantinada bekler. Birçok medikal üretici etilen oksit ya da ışınlama sterilizasyonunu kendi bünyesinde değil hizmet firmasında yaptırır. Bu durumda mal, üretim zincirinin ortasında fabrikadan çıkar.
İzlenmesi gereken üç şey vardır. Birincisi, hangi lotların hangi sterilizasyon partisinde işlendiği. İkincisi, fasoncuda şu an ne kadar mal olduğu ve kaç gündür beklediği. Üçüncüsü, dönen malın sertifika ve test sonucu gelmeden sevk edilmemesi. Fason irsaliyesinin kesilmesi ve dönüşün iş emrine bağlanması fason irsaliyesi yazısında adım adım anlatılıyor.
Geri çağırmada hangi müşteriye ne gittiği nasıl bulunur?
Sorunlu lottan ileriye doğru izlenerek. Örnek bir durum düşünelim: bir hammadde lotunun uygunsuz olduğu tedarikçiden bildirildi. Bu lot iki üretim lotuna girmiş, o iki lot da on dört ayrı irsaliyeyle dokuz müşteriye gitmiştir. Kağıt kayıtla bu tabloyu çıkarmak için önce üretim dosyaları, sonra sevkiyat klasörleri taranır.
Kayıtlar tek programdaysa aynı soru tek ekrandan cevaplanır: hammadde lotu yazılır, girdiği üretim lotları, bunların sevkiyatları ve müşteriler listelenir. Geri çağırma kapsamı daha dar da çizilebilir; aynı üretim lotunun henüz depoda duran kısmı hemen bloke edilir, sevk edilmiş kısmı için müşteri listesi hazırlanır. Resmi bildirim ve ürün takip sistemine yapılacak kayıtlar kendi sistemlerinde yapılır, ERP'deki liste bunların dayanağıdır. Adımlar için ürün geri çağırma yazısına bakılabilir.
Hammadde girişinde karantina neden şarttır?
Çünkü giriş kontrolü bitmeden kullanılan malzeme, sonradan uygunsuz çıkarsa bütün üretimi şüpheli hale getirir. Medikal üretimde mal kabul edilen her lot önce karantinaya alınır, sertifikası ve muayenesi tamamlanınca serbest bırakılır, uygunsuzsa bloke edilir.
Karantinadaki lotun üretim ekranında seçilememesi, bu kuralın kağıtta kalmamasını sağlar. Tedarikçinin kendi lot numarası (karşı lot) da mutlaka kaydedilmelidir; bir şikayet tedarikçiye iletildiğinde onun anlayacağı numara budur. Karantina akışının ayrıntısı mal kabulde karantina yazısında.
Kontrol listesi: medikal üretim için ERP seçerken
- Her mal kabul satırında lot, tedarikçi lotu ve son kullanma tarihi girilebiliyor mu?
- Lot durumu (serbest, karantina, bloke) üretimde seçimi engelliyor mu?
- Üretim bildiriminde hangi malzeme lotunun tüketildiği seçilebiliyor mu?
- Fasona giden lot numarası korunarak geri alınabiliyor mu?
- Bir lottan hem geriye (hammaddeye) hem ileriye (müşteriye) tek ekrandan gidilebiliyor mu?
- Sertifika ve muayene raporu ilgili belgeye eklenebiliyor mu?
- Kullanıcı yetkileri ekran ve işlem bazında kısıtlanabiliyor mu?
Bu listedeki maddeler bir ücretsiz ERP programında da, ücretli bir pakette de aynı şekilde sınanır: gerçek bir lotla deneme yapılarak.
PakERP One'da lot zinciri ve üretim kaydı
PakERP One, lisans ücreti olmayan bir ücretsiz ERP programıdır; izlenebilirlik lot bazında kurulur ve şu ekranlarla çalışır:
- 202 Alış İrsaliyesi: Çoklu Lot Girişi ile bir satırda birden fazla lot, her lota karşı lot ve SKT; 100×120 mm mal kabul etiketi UYGUN / ŞARTLI KABUL / RED kutularıyla basılır. Lot durumu serbest, karantina ya da bloke olarak tutulur.
- 8128 Kalite Kontrol ve 8165 kalite kriterleri: giriş, proses ve final muayenesi ürün bazındaki kriterlerle kaydedilir.
- 8120 İş Emirleri: her operasyon ayrı iş emri numarası alır (GGAAYY-NN); iş emri formu QR kodlu basılır, lot numarası iş emri numarasıdır.
- 8121 Üretim Bildirimleri ve Android uygulaması: iyi ve fire adedi, operatör, vardiya, başla / bitir saati girilir; tüketilen her malzeme lotu "Lot Seç" ile seçilir ya da tablette etiketinden okutulur ve soy ağacına işlenir.
- 8124 Fason Siparişleri, 102 / 202 fason irsaliyesi: sterilizasyona giden lot numarası ve niteliği korunarak gider, dönüş iş emri ilerlemesine işlenir; 8127 Fason Stok Mutabakatı fasoncudaki miktarı gösterir.
- 8135 İzlenebilirlik: lot, iş emri ya da üretim siparişi numarası yazılır; hammadde alışından üretim ve fason aşamalarına, müşteri sevkiyatına kadar soldan sağa şema açılır, çift tıkla kaynak belgeye gidilir.
- Evrak ekleri, 13 Kullanıcılar ve 14 Roller: sertifika ve muayene raporu belgeye eklenir; her kullanıcının hangi ekranda ne yapabileceği rol bazında kısıtlanır.
UDI etiket biçimi ve ürün takip sistemine yapılan bildirimler kendi sistemlerinde yürütülür; PakERP One'daki lot ve sevkiyat kayıtları bu bildirimlerin kaynağı olarak kullanılır. Lot ekranlarının ayrıntısı stok ve lot modülü sayfasında.