1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Kimya ve Boya Üretimi İçin Ücretsiz ERP Programı
Ücretsiz ERP Rehberi · Sektör

Kimya ve Boya Üretimi İçin Ücretsiz ERP Programı: Formül, Parti, SKT

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

Kimya ve boya üretimi için ücretsiz ERP programı formülü bir reçete olarak tutmalı, her üretim partisine hangi hammadde lotlarının girdiğini yazmalı, dökme üretim ile dolumu ayrı aşama olarak izlemeli ve hammadde ile mamulde son kullanma tarihini lot bazında saklamalıdır. Analiz sonucu ve güvenlik bilgi formu ilgili partiye ve ürün kartına bağlanırsa, bir ton ya da viskozite şikayetinde sorunun kaynağı dakikalar içinde bulunur.

Aynı formülle, aynı tankta, aynı operatörün yaptığı iki parti boya neden farklı ton çıkar? Cevap çoğu zaman reçetede değil hammaddededir: pigmentin yeni gelen lotu, reçinenin farklı bir tedarikçi partisi, solventin depoda beklediği süre. Müşteri şikayet ettiğinde bu soruyu cevaplayabilmek için partiye hangi hammadde lotlarının girdiğini bilmek gerekir. Bu bilgi tank başındaki tartım defterinde kalıyorsa, cevap tahmin olur.

Kimya ve boya üretimi, parça üreten atölyeden farklı bir mantıkla çalışır. Ürün adetle değil kilo ve litreyle ölçülür, üretim partiler halinde yapılır, dökme ürün sonradan kova, teneke ya da IBC'ye doldurulur ve hem hammaddenin hem mamulün bir raf ömrü vardır. Kimya ve boya firması için ücretsiz ERP programı seçerken bakılacak kayıtlar da bu farklardan çıkar.

Ürün ağacı şeması (8107): Reçete ve rota tek şemada: operasyonlar, tezgahlar, fason adımları, nitelikler ve malzemeler.Tam boyut
Ürün ağacı şeması (8107) · Reçete ve rota tek şemada: operasyonlar, tezgahlar, fason adımları, nitelikler ve malzemeler.

Kimya ve boya üretiminde ERP neyi farklı tutmalı?

Dört şeyi: formülü, partiyi, dolumu ve raf ömrünü. Formül ürün ağacıdır ama adet başına değil kilo ya da yüz kilo başına tanımlanır. Parti, üretimin izlenebilirlik birimidir; bir partinin tek bir numarası, tek bir kalite sonucu ve bilinen hammadde lotları olur. Dolum ayrı bir operasyondur, çünkü aynı dökme parti farklı ambalajlara bölünür. Raf ömrü ise hem depodaki hammaddeyi hem sevk edilen mamulü ilgilendirir.

Bir de birim meselesi var. Reçine kiloyla alınır, solvent litreyle, pigment kiloyla ama çok küçük miktarlarda. Mamul ise kovayla satılır. Stok kartında ana birim ile satış biriminin ilişkisi (bir kova kaç kilo) baştan doğru tanımlanmazsa sayım her ay fark verir. Kimya tesislerinde sayım farklarının büyük kısmı kayıptan değil birim karışıklığından gelir. Formül, parti, dolum ve raf ömrü kaydını tutamayan bir ücretsiz ERP programı, kimya firmasında yalnız fatura ve cari programı olarak kalır; üretim yine defterde yürür.

Formül (reçete) ERP'de nasıl tanımlanır?

Formül, bir birim mamul için gereken hammadde miktarlarıyla tanımlanır; parti büyüklüğü iş emrinde verilir ve program miktarları buna göre çarpar. Hesap kolaylığı için birim çoğu zaman 1 kg ya da 100 kg seçilir. Aşağıdaki tablo bir iç cephe boyası için örnek bir formüldür; oranlar gerçek bir ürüne ait değildir, yalnız hesabın mantığını gösterir.

HammaddeOran1 kg mamul için1.000 kg parti için
Bağlayıcı (reçine)%380,380 kg380 kg
Beyaz pigment%220,220 kg220 kg
Dolgu%200,200 kg200 kg
Su veya solvent%170,170 kg170 kg
Katkılar%30,030 kg30 kg

Renkli ürünlerde baz boya bir yarı mamul olarak tanımlanır ve her renk kendi pigment reçetesiyle bu bazdan türetilir. Böylece yirmi renk için yirmi tam formül yazmak yerine bir baz ve yirmi küçük renk reçetesi tutulur. Formülde yapılan her değişiklik tarihli olmalıdır; bir ay önce üretilen partinin hangi formülle yapıldığı sorulabilir. Ürün ağacı kurmanın genel adımları ürün ağacı tanımlama yazısında.

Sahadan not

Boya ve kimya tesislerinde sayım farklarının önemli bir kısmı, tank ve dolum hattında kalan ürünün hiç kayda girmemesinden kaynaklanır. Her parti sonunda dökme ürün miktarının tartılıp kaydedilmesi, ay sonu farkını küçük ve açıklanabilir hale getirir.

Üretim partisi ile hammadde lotu nasıl bağlanır?

Parti üretilirken tanka giren her hammaddenin lot numarası üretim bildirimine yazılır; bağ bu anda kurulur, sonradan kurulamaz. Tedarikçinin kendi parti numarası da mal kabulde karşı lot olarak kaydedilir ki şikayet tedarikçiye kadar geri götürülebilsin.

  1. Mal kabul: gelen her varil ya da torba için lot açılır, tedarikçi lotu ve son kullanma tarihi yazılır, analiz sertifikası belgeye eklenir.
  2. Karantina: giriş kontrolü bitmeden lot üretime verilmez.
  3. Tartım ve üretim: operatör tanka koyduğu lotları seçer ya da barkodunu okutur; program en eski lotu önerir.
  4. Parti numarası: üretilen dökme ürün iş emri numarasıyla lot alır.
  5. Dolum: dolan kovalar aynı partinin lotunu taşır; etiket buna göre basılır.

Bu zincir kurulduktan sonra şikayet gelen kovanın etiketinden parti, partiden hammadde lotları, lotlardan tedarikçi ve sertifika bulunur. Tersine de çalışır: sorunlu bir pigment lotu hangi partilere girdi, o partiler hangi müşterilere gitti? İki yönlü izlemenin mantığı geriye ve ileriye izlenebilirlik yazısında anlatılıyor.

Dolum ayrı bir operasyon olarak izlenmeli mi?

Evet. Dökme ürün önce ara stok olarak girer, sonra ambalajlara bölünür; iki aşama ayrı izlenmezse ne tankta kalan bilinir ne de dolum firesi. Örnek (şirket verisi değil): 1.000 kg hammadde tanka girdi, karışım sonunda 985 kg dökme ürün alındı. Dolumda 48 kova × 20 kg = 960 kg ve 8 teneke × 2,5 kg = 20 kg doldu, toplam 980 kg.

Fire oranı formülü: fire oranı = (giren miktar − çıkan miktar) ÷ giren miktar × 100. Karışım firesi (1.000 − 985) ÷ 1.000 = yüzde 1,5. Dolum firesi (985 − 980) ÷ 985 = yaklaşık yüzde 0,5. Toplam fire yüzde 2. Tek aşamada ölçülseydi yalnız yüzde 2 görülecekti ve kaybın tank yıkamasından mı, dolum makinesinden mi geldiği anlaşılmayacaktı. Fire hesabının diğer örnekleri için fire oranı hesaplama yazısına bakılabilir.

Hammadde ve mamulde raf ömrü nasıl takip edilir?

Son kullanma tarihi lotun bir özelliği olarak mal kabulde ve üretimde yazılır; depo çıkışında tarihi en yakın lot önce kullanılır. Kimyada bu kural (FEFO) çoğu zaman giriş sırasından (FIFO) daha doğrudur, çünkü aynı gün gelen iki hammaddenin raf ömrü farklı olabilir.

Bazı hammaddelerde son kullanma tarihi yerine yeniden test tarihi bulunur; tarih geçince lot atılmaz, laboratuvara gönderilir ve sonuç uygunsa süresi uzatılır. Bu lotların tarih geçtiği anda üretime verilmemesi, karantinaya alınması gerekir. Mamulde ise sevk edilen partinin tarihi irsaliyede ve etikette görünmelidir. Konunun ayrıntısı SKT ve FEFO takibi yazısında.

Analiz sonucu ve güvenlik bilgi formu nereye kaydedilir?

Analiz sonucu partiye, güvenlik bilgi formu ürün kartına bağlanır. Boya için tipik final kontrolleri viskozite, yoğunluk, ton farkı, örtücülük ve kuruma süresidir; kimyasal ürünlerde pH, katı madde oranı ya da aktif madde yüzdesi eklenir. Hangi ölçümün hangi sınır değerle yapılacağı ürün bazında tanımlanmalı, sonuç partiyle birlikte saklanmalıdır.

Tonu tutmayan parti atılmaz, çoğu zaman pigment ilavesiyle düzeltilir. Bu düzeltme yeniden işleme olarak kaydedilmeli ve eklenen pigment o partinin tüketimine yazılmalıdır; yoksa maliyet ve formül hep olduğundan düşük görünür. Güvenlik bilgi formu ve etiketleme yükümlülükleri güncel mevzuata göre belirlenir. ERP bu yükümlülüklerin yerine geçmez; formun güncel sürümünü ürün kartında saklar ve sevkte ulaşılabilir kılar.

Kimya ve boya firmalarının sık yaptığı hatalar

  • Formülü yalnız laboratuvar dosyasında tutmak: üretimdeki reçete ile satış maliyetindeki reçete ayrışır.
  • Tank başında lot yazmamak: şikayette parti bulunur ama hammadde bulunamaz.
  • Dolumu ayrı kaydetmemek: tank içi kalan ve dolum firesi hiç görünmez.
  • Kova ve kilo çevrimini kartta tanımlamamak: sayım her ay fark verir.
  • Ton düzeltmesini kaydetmemek: eklenen pigment maliyete girmez.
  • Süresi geçen lotu depoda serbest bırakmak: üretimde fark edilmeden kullanılır.

Bu hataların hepsi ilk üç ayda konulan kurallarla önlenir; ücretli ya da ücretsiz ERP programı fark etmez, kuralı koymayan firmada program yalnız fatura keser.

PakERP One'da formülden dolum etiketine

PakERP One, lisans ücreti olmayan bir ücretsiz ERP programı olarak kimya ve boya akışını şu ekranlarla kurar:

  1. 8107 Ürün Ağacı (Şema): formül sürükle-bırak şemada kurulur; malzeme miktarı "1 mamul için" yazılır, birim kutuda görünür, fire oranı ve yan ürün tanımlanabilir. Baz boya ayrı bir ağaçla yarı mamul olur, renkler bu bazdan türetilir.
  2. 326 Nitelikler ve operasyon bazlı stok: KARIŞIM ve DOLUM ayrı operasyon olarak tanımlanır; dökme ürün ara nitelikte, dolan ürün nihai olarak stoğa girer, lot numarası iş emri numarasıdır (GGAAYY-NN).
  3. 202 Alış İrsaliyesi: Çoklu Lot Girişi ile bir satırda birden fazla varil ya da torba ayrı lot olur; her lota karşı lot (tedarikçi partisi) ve SKT yazılır, 100×120 mm mal kabul etiketi UYGUN / ŞARTLI KABUL / RED kutularıyla basılır. Lot durumu serbest, karantina ya da bloke olarak izlenir.
  4. 8121 Üretim Bildirimleri: iyi ve fire miktarı yazılınca her hammadde için en eski lot önerilir; "Lot Seç" ile SKT'si yakın lot seçilir, tablette etiketteki lot barkodu "Lot Okut" ile okunur. Seçilen lot soy ağacına işlenir.
  5. 8128 Kalite Kontrol ve 8165 kalite kriterleri: giriş, proses ve final muayenesi; viskozite ya da ton gibi kriterler ürün bazında tanımlanır. 8164 fire nedenleri ile tank yıkama, dolum kaybı gibi nedenler ayrılır.
  6. 8135 İzlenebilirlik: parti numarası yazılınca hammadde alışından müşteri sevkiyatına kadar soldan sağa şema açılır; kartta karşı lot ve tedarikçi görünür.
  7. Evrak ekleri: analiz sertifikası alış irsaliyesine, güvenlik bilgi formu stok kartına eklenir.

Üretim ekranlarının tamamı üretim modülü sayfasında.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Boya üretiminde parti numarası nasıl verilir?
En sade yol, parti numarasını üretim iş emri numarasıyla aynı tutmaktır; böylece etiketteki numaradan doğrudan iş emrine, oradan hammadde lotlarına gidilir. Tarih ve sıra içeren kısa bir numara, operatörün elle yazarken hata yapma ihtimalini de azaltır.
Kimya üretiminde reçete kilo mu adet mi tanımlanır?
Reçete genellikle 1 kg ya da 100 kg mamul için tanımlanır, parti büyüklüğü iş emrinde verilir. Mamul kovayla satılıyorsa kova ile kilo arasındaki çevrim stok kartında tanımlanır.
Boya fabrikasında fire oranı nasıl hesaplanır?
Fire oranı, giren ile çıkan miktarın farkının giren miktara bölünmesiyle bulunur. Karışım ve dolum ayrı ölçülürse kaybın tank yıkamasından mı dolum hattından mı geldiği görülür.
Hammadde son kullanma tarihi ERP'de nerede tutulur?
Mal kabulde lot kaydına yazılır. Depo çıkışında tarihi en yakın lot önce kullanılmalı, tarihi geçen ya da yeniden test bekleyen lot karantinaya alınmalıdır.
Güvenlik bilgi formu ERP'de saklanabilir mi?
Evet, formun güncel sürümü ürün kartına dosya olarak eklenir ve sevk belgesiyle birlikte ulaşılabilir olur. Formun içeriği ve güncellenme yükümlülüğü güncel mevzuata göre belirlenir.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.