Elektrik ve elektronik üretiminde ücretsiz ERP, yüzlerce kalemlik ürün ağacını revizyonuyla tutmalı, komponenti makara ve asgari sipariş miktarıyla izlemeli, dövizli komponent fiyatını ve tedarik süresini satınalmaya taşımalı, dizgi fasonuna gönderilen kit ile dönen kartı ayrı depoda göstermeli ve seri numaralı mamulü komponent lotuna bağlamalıdır. Pano imalatında aynı yapı proje bazlı malzeme listesine dönüşür. Bunları taşıyan lisans ücreti olmayan bir program, elektronik üreticisi için satınalma ve izlenebilirlik sorununu büyük ölçüde kapatır.
Elektronik montajda stok takibinin kolay olduğu sanılır: parçalar küçük, raflar düzenli, her şeyin bir kodu var. Sonra bir kartın ürün ağacı açılır ve 214 kalem çıkar; bunların 60'ı aynı değerde direncin farklı kılıfları, 12'si iki ayrı üreticiden gelen eşdeğer kondansatör, 3'ü de altı ay tedarik süresi olan bir mikrodenetleyici. Makara 5.000 adet, ihtiyaç 1.200; asgari sipariş 2.500; fiyat dolar cinsinden ve haftaya değişecek.
Elektrik panosu imalatı da farklı değildir: her pano bir proje, malzeme listesi klemens, sigorta, kontaktör ve kablo metresinden oluşur, projenin ortasında müşteri bir şalter değiştirir. Elektrik ve elektronik üreticisinin ERP'den beklediği şey, bu uzun ve sık değişen listeyi satınalmaya ve izlenebilirliğe bağlamaktır. Ücretsiz ERP bunu taşır mı, nerelere dikkat edilmeli; aşağıda.
Tam boyutİçindekiler
- Elektronik ürün ağacı diğer sektörlerden nerede ayrılır?
- Komponent stoğu makara ile mi adet ile mi tutulmalı?
- BOM revizyonu nasıl yönetilir?
- Dizgi fasonuna giden kit nasıl izlenir?
- Elektrik panosu imalatında proje bazlı malzeme nasıl tutulur?
- Seri numarası ve komponent lotu nasıl bağlanır?
- Elektronik üreticisi ücretsiz ERP'ye nereden başlamalı?
- PakERP One'da komponentten seri numarasına
- Sık sorulan sorular
Elektronik ürün ağacı diğer sektörlerden nerede ayrılır?
Üç yerde: kalem sayısı çok yüksektir, aynı kalemin eşdeğer alternatifleri vardır ve liste sık revizyon görür. Bir pres parçasının ürün ağacı üç satırsa, bir kontrol kartınınki iki yüz satırdır; her satırda referans (R12, C34), değer, kılıf, üretici parça numarası ve alternatif üretici bulunur.
Ürün ağacı düzeni şöyle kurulmalı: mamul (cihaz), alt mamul (dizilmiş kart, kablo demeti, kutu), komponent. Dizilmiş kart kendi ürün ağacına sahiptir ve çoğu firmada dizgi fasonda yapılır; bu yüzden "çıplak PCB + komponent kiti" girer, "dizilmiş kart" çıkar. Komponent satırlarında referans adı (R12) ile stok kodu ayrı tutulur; aynı stok kodu bir kartta 18 farklı referansta kullanılabilir ve ağaçta tek satır 18 adet olarak toplanır.
Alternatif komponent, ürün ağacında ana kalemin yanında "yerine kullanılabilir" olarak durmalıdır; iş emri açılırken ana kalem yoksa alternatif tüketilir ve hangi kartta hangisinin kullanıldığı kaydedilir. Bu kayıt olmadan RoHS ya da müşteri uygunluk sorusu cevaplanamaz. Çok seviyeli ağacın genel kuralları ürün ağacı yazısında.
Komponent stoğu makara ile mi adet ile mi tutulmalı?
Adetle tutulur, makara ile alınır ve makara lotuyla izlenir. Stok kartı adet gösterir; alış satırında "makara, 5.000 adet" dönüşümü yapılır ve her makara bir lot olur (üretici lot kodu, tarih kodu). Nem hassas komponentlerde açılmış makaranın raf ömrü de lot üzerinde durur.
Satınalmayı belirleyen üç sayı komponent kartında yazmalıdır: asgari sipariş miktarı (MOQ), sipariş katı (makara ya da tüp adedi) ve tedarik süresi. Malzeme ihtiyaç hesabı bu üçünü kullanmadan "1.200 adet lazım" der; kullanınca "2.500 adetlik bir makara, 14 hafta önce sipariş edilmeli" der. Elektronikte MRP'nin işe yaradığı yer burasıdır; ayrıntı MRP yazısında.
| Komponent kartında alan | Örnek | Neye yarar |
|---|---|---|
| Üretici parça no | STM32F103C8T6 | Tedarikçiden bağımsız tanım; teklif isteme |
| Alternatif üretici no | Eşdeğer ikinci kaynak | Ana kalem yokken üretimi durdurmamak |
| Ambalaj / sipariş katı | Makara 5.000, tüp 50 | Sipariş adedini yuvarlamak |
| MOQ | 2.500 | Teklif fiyatının geçerli olduğu alt sınır |
| Tedarik süresi | 14 hafta | Sipariş tarihini geriye hesaplamak |
| Döviz ve son fiyat | USD 2,85 (tarih) | Maliyet ve tekrar teklif |
| Nem sınıfı / raf ömrü | MSL 3, açılış tarihi | Açık makaranın fırınlanması |
Komponent fiyatlarının dövizli olması, alış fiyat geçmişinin döviz ve TL olarak birlikte tutulmasını gerektirir; maliyet raporu TL, tedarikçi pazarlığı USD üzerinden yapılır.
Elektronik üreticilerinde en sık görülen kayıp, fasoncuda kalan komponent bakiyesidir. Kit makara olarak gönderilir, kart adet olarak döner ve artan komponent ne fasoncunun ne üreticinin kaydında görünür. Fasoncu deposunun ayrı izlenmesi bu bakiyeyi görünür kılar.
BOM revizyonu nasıl yönetilir?
Her ürün ağacı bir revizyon numarası taşır ve eski revizyon silinmez, kapatılır; hangi iş emrinin hangi revizyonla açıldığı kayıtta durur. Rev B'de bir direnç değeri değişti diye Rev A ile üretilmiş 800 kartın geçmişi kaybolmamalı; servise dönen kartın hangi revizyon olduğu seri numarasından bulunmalı.
Revizyon değişikliğinde sorulacak sorular sıralıdır:
- Eski revizyonun açık iş emirleri var mı; eski reçeteyle mi bitecek, yeni reçeteye mi geçecek?
- Kaldırılan komponentin stoğu ne olacak; başka üründe kullanılıyor mu, yoksa ölü stok mu?
- Eklenen komponentin tedarik süresi yeni revizyonun ilk üretim tarihini karşılıyor mu?
- Müşteri onayı gerekiyor mu; onay belgesi revizyon kaydına eklendi mi?
- Yazılım (firmware) sürümü de değişti mi; kart revizyonu ile yazılım sürümü aynı kayıtta mı?
Ürün ağacı ekranında revizyonların yan yana karşılaştırılması ve değişen satırların işaretlenmesi, bu soruların çoğunu bir bakışta cevaplar. Ücretsiz ERP seçerken revizyonun ayrı tutulup tutulmadığı, elektronik üreticisi için ilk sorulacak sorudur.
Dizgi fasonuna giden kit nasıl izlenir?
Çıplak PCB ve komponent kiti fasoncu adına açılmış depoya fason irsaliyesiyle çıkar, dizilmiş kart aynı depodan geri gelir; kitin içindeki her makara kendi lotuyla gider ve fasoncuda kalan bakiye (artan komponent) kayıtta görünür. Dizgi fasonunda en çok kaybolan şey budur: 5.000'lik makaradan 1.200 kullanılmış, 3.800'ü fasoncunun rafında, kimse hatırlamıyor.
Kit hazırlama ayrı bir operasyondur ve iş emrinde ayrı satır olmalı: hangi komponentler, hangi lotlardan, kaç adet (dizgi firesi payıyla) toplandı. Fasoncunun işçilik faturası kart adedi ya da lehim noktası üzerinden gelir; kartın dönüş irsaliyesindeki adetle karşılaştırılmadan onaylanmamalıdır. Fasoncuya yalnız çıplak PCB gönderilip komponentin fasoncu tarafından alındığı modelde ise kit izlenmez, yalnız dizilmiş kart alış olarak gelir; hangi modelin kullanıldığı ürün ağacında belli olmalı. Fason zincirinin bütünü fason takibi rehberinde.
Elektrik panosu imalatında proje bazlı malzeme nasıl tutulur?
Her pano projesi bir sipariş satırı, her panonun malzeme listesi o siparişe özel bir ürün ağacıdır; standart pano tipleri şablon olarak durur ve proje bu şablondan kopyalanıp değiştirilir. Klemens, sigorta, kontaktör, kablo kanalı adetle; kablo metreyle; pano gövdesi ve montaj plakası adetle listeye girer.
Pano işinde malzeme listesi projenin ortasında değişir: müşteri şalteri büyütür, bir röle eklenir. Bu değişiklik ürün ağacına revizyon olarak işlenmeli ve fazla alınan ya da eksik kalan malzeme satınalmaya gitmelidir. Proje maliyeti, malzeme + montaj işçiliği + test + devreye alma olarak toplanır; test ve devreye alma sahada geçen saat olduğundan personel bazlı süre kaydı ister. Proje bazlı üretimin genel yapısı kalıp ve makine imalatı yazısıyla benzerdir; farkı, malzeme listesinin çok daha uzun ve tedarikçi bağımlı olmasıdır.
Panonun test raporu, tek hat şeması ve etiket listesi teslimatta zorunludur; bunlar sipariş kaydına ek olarak dururken teslim tutanağı da aynı yerde olmalı.
Seri numarası ve komponent lotu nasıl bağlanır?
Her cihaza ya da karta bir seri numarası verilir; bu numara, iş emri, ürün ağacı revizyonu, yazılım sürümü ve tüketilen komponent lotlarıyla birlikte kaydedilir. Servise dönen bir cihazın seri numarasından hangi makaradan çıkan kondansatörün takıldığı bulunabilmeli; tedarikçi bir lotu geri çağırdığında hangi seri numaralı cihazların etkilendiği listelenmeli.
Bu bağ, iş emrinde lot seçimiyle kurulur: kit hazırlanırken hangi makaradan alındığı, seri numaralı mamul üretim bildiriminde hangi kart lotunun kullanıldığı girilir. Elektronikte lot izleme, her komponent için değil, kritik komponentler (mikrodenetleyici, güç elemanları, sertifikalı parçalar) için zorunlu, gerisi için isteğe bağlı tutulabilir; aksi halde 200 kalemin hepsinde lot seçmek üretimi yavaşlatır. Test sonucu (fonksiyon testi geçti / kaldı, ölçülen değerler) seri numarasına yazılır; garanti süresi de sevk tarihinden buradan hesaplanır. Lot zincirinin genel mantığı lot izlenebilirlik yazısında.
Elektronik üreticisi ücretsiz ERP'ye nereden başlamalı?
Komponent kartlarını üretici parça numarası, MOQ ve tedarik süresiyle açmak ilk iş; sonra bir ürünün ağacı revizyon numarasıyla kurulur, satınalma ihtiyacı bu ağaçtan hesaplanır ve dizgi fasonu deposu açılır. Seri numarası ve kritik lot izleme üçüncü adımdır.
- Komponent kartı: üretici no, alternatif, ambalaj katı, MOQ, tedarik süresi, döviz.
- Bir ürünün ağacı; referanslar toplanmış, revizyon numaralı.
- Satınalma talebi ihtiyaç hesabından; dövizli fiyat geçmişi.
- Dizgi fasoncusu deposu; kit hazırlama operasyonu.
- Kritik komponentlerde lot, mamulde seri numarası.
Ücretsiz ERP programlarının çoğu bu listeyi karşılar; ayrım, revizyon ve alternatif komponentin ürün ağacında nasıl durduğundadır. Excel'den geçişte en uzun süren iş komponent listesinin aktarımıdır; kod düzenine aktarımdan önce karar verilmeli.
PakERP One'da komponentten seri numarasına
PakERP One'da elektrik ve elektronik üretimi için kullanılan ekranlar şunlardır; ücretsiz ERP olarak kullanıcı, belge ve modül sınırı yoktur:
- 301 Stok Kartları: komponent kartları üretici parça numarası ve ambalaj bilgisiyle; Stok Durumu, stok × depo × lot × nitelik kırılımında makara lotlarını gösterir. 326 Nitelikler ile çıplak PCB, dizilmiş, test edilmiş gibi aşamalar tanımlanır.
- 8107 Ürün Ağacı: sürükle-bırak şemada cihaz, dizilmiş kart, kablo demeti ve komponent seviyeleri; kit hazırlama, dizgi (fason adım), test ve kutulama operasyonları aynı şemada. Bir sipariş için üretilebilir miktar eldeki komponentten hesaplanır.
- 322 Satınalma Talepleri, 218 Talep Havuzu, 203 Satınalma Siparişleri: ihtiyaç talep olur, havuzda tedarikçi seçilip siparişe çevrilir; sipariş e-postası Outlook üzerinden gider. 250 Fiyat Kontrol komponentin EUR / TL fiyat geçmişini gösterir; TCMB kuru bir önceki iş günü değeriyle programda hazırdır.
- 202 Alış İrsaliyesi: makara kabulünde Çoklu Lot Girişi ile üretici lot ve tarih kodu karşı lot olarak yazılır; 100x120 mal kabul etiketi UYGUN / ŞARTLI / RED olarak makaraya yapıştırılır.
- 8124 Fason Siparişleri ve fason irsaliyeleri: kit dizgi fasoncusu deposuna sevk edilir, dizilmiş kart nitelik dönüşümüyle geri gelir; Üretim Panosu'nun Fasonda sekmesinde fasoncudaki komponent ve kart bakiyesi görünür.
- 8120 İş Emirleri ve 8121 Üretim Bildirimleri: her operasyon GGAAYY-NN numaralı ayrı iş emri; test operasyonunda iyi / fire adet ve fire nedeni (lehim hatası, komponent arızası, yazılım) Android uygulamasıyla ya da ekrandan girilir.
- 313 Lot İzleme: sevk edilen kartın lotundan kritik komponentin makara lotuna ve tedarikçi irsaliyesine kadar soy ağacı; tedarikçi geri çağırmasında etkilenen sevkiyatlar buradan listelenir.
- 103 Satış Siparişleri ve 102 Satış İrsaliyesi: pano projesi satır bazlı termin takibiyle; sevkte lot seçimi, e-İrsaliye ve e-Fatura entegratör üzerinden. Test raporu, tek hat şeması ve teslim tutanağı evrak eki olarak belgeye iliştirilir.
Satınalma zincirinin ayrıntısı satınalma modülü sayfasında; hesap giriş ekranından açılır, firma kodu anında verilir.