Üretim takibi için ücretsiz ERP programı, açılan her iş emrinin hangi operasyonda olduğunu, kaç adedin bittiğini, ne kadar fire verildiğini, fasonda ne beklediğini ve hangi hammadde lotunun kullanıldığını lisans ücreti istemeden gösteren programdır. Takibin temeli, operasyon bazında açılan iş emirleri ve sahada zamanında girilen üretim bildirimleridir. Bildirim gecikirse en iyi program da yalnız dünün durumunu gösterir.
Çoğu atölyede iş emri açıldığı anda gözden kaybolur. Kâğıt form tezgaha gider, malzeme kesilir, parçalar prese girer, bir kısmı ısıl işleme gönderilir. Planlama o işi bir sonraki sefer ancak müşteri aradığında hatırlar: "Bu iş nerede?" Cevap için biri atölyeyi dolaşır, fasoncuyu arar, kasaları sayar.
Üretim takibi bu dolaşmanın yerine geçen kayıttır. Ücretsiz ERP programı ile kurulduğunda lisans maliyeti ortadan kalkar; ama takibin işe yaraması hangi verinin, kim tarafından, ne zaman girildiğine bağlıdır.
İyi kurulmuş bir takipte "bu iş nerede" sorusunun cevabı atölyede değil ekranda bulunur: hangi operasyonda kaç adet bittiği, kaç adedin fasonda beklediği, sevke ne kadarının hazır olduğu. Planlamacı müşteriyi geri aramak zorunda kalmaz, soruyu telefonda cevaplar.
Tam boyutİçindekiler
- Üretim takibi neyi izler?
- Takip için hangi veriler, nereden gelir?
- Operasyon bazlı iş emri neden işe yarar?
- Fasondaki parça nasıl takip edilir?
- Üretim takibinde hangi göstergelere bakılır?
- Üretim takibi adım adım nasıl kurulur?
- Üretim takibinde sık yapılan hatalar nelerdir?
- PakERP One'da üretim takibi
- Sık sorulan sorular
Üretim takibi neyi izler?
Üretim takibi, bir iş emrinin açıldığı andan mamulün depoya girdiği ana kadar geçen her adımın miktar, süre ve malzeme olarak kaydıdır. Beş soruya cevap verir:
- Durum: iş hangi operasyonda, başladı mı, bitti mi?
- Miktar: planlanan adedin ne kadarı iyi çıktı, ne kadarı fire oldu?
- Süre: operasyon ne zaman başladı, ne kadar sürdü, nerede bekledi?
- Malzeme: hangi hammadde lotu kullanıldı, ne kadarı tüketildi?
- Yer: parçalar hangi depoda, hangi fasoncuda?
Bu sorulardan birinin cevabı eksik kaldığında takip yaklaşık olur. Miktar biliniyor ama lot bilinmiyorsa, müşteri şikâyetinde geriye doğru izleme yapılamaz. Ücretsiz ERP programı seçerken beş sorunun her birinin hangi ekrandan cevaplandığını demoda görmek gerekir. İş emrinin temel yapısı için iş emri yazısına bakabilirsiniz.
Takip için hangi veriler, nereden gelir?
Verinin büyük kısmı planlamadan ve sahadan gelir. Planlama iş emrini ve operasyon sırasını kurar, saha bildirir, depo ve sevkiyat hareketi tamamlar.
| Veri | Kaynağı | Ne sağlar |
|---|---|---|
| İş emri ve operasyon sırası | Planlama, ürün ağacı | Hangi adımların izleneceği |
| Tezgah ve kalıp | İş emri | Makine yükü, darboğaz |
| İyi ve fire adedi | Operatör bildirimi | İlerleme, fire oranı |
| Fire nedeni | Operatör, sabit listeden | Kök neden analizi |
| Başla ve bitir saati | Operatör bildirimi | Süre, gerçek çevrim |
| Duruş kaydı | Operatör ya da vardiya amiri | Kayıp süre |
| Tüketilen lot | Bildirim, mal kabul etiketi | İzlenebilirlik |
| Fason sevk ve geliş | İrsaliye | Fasonda bekleyen adet |
Tablonun ortasındaki satırlar sahadan gelir ve en çok aksayan da onlardır. Bildirimin nasıl toplanacağı için üretim bildirimi nedir yazısına bakabilirsiniz.
Üretim takibine yeni geçen atölyelerde ilk ay en çok şaşırtan tablo, fasonda bekleyen miktardır. Kâğıtta "gitti, gelecek" diye bilinen partiler kayda dökülünce, bazılarının haftalardır fasoncuda beklediği ortaya çıkar. Bu liste düzenli okunmaya başlandığında termin tartışmalarının önemli bir kısmı kendiliğinden azalır.
Operasyon bazlı iş emri neden işe yarar?
Her operasyon ayrı iş emri olunca, işin hangi aşamada ne kadar beklediği doğrudan görünür. Tek iş emrinde "yüzde 60 bitti" bilgisi hangi operasyonun geride kaldığını söylemez.
Örnek (temsili bir sipariş): 5.000 adet bağlantı braketi, dört operasyon: kesme, pres, ısıl işlem (fason), paketleme.
| Operasyon | İyi | Fire | Not |
|---|---|---|---|
| 10 Kesme | 5.100 | 40 | Fire payıyla fazla kesildi |
| 20 Pres | 4.950 | 90 | Girişe göre 60 adet bildirilmemiş |
| 30 Isıl işlem (fason) | 3.000 geldi | 0 | 1.950 adet fasoncuda |
| 40 Paketleme | 2.400 | 0 | Sevke hazır |
Tablodan okunanlar:
- Kesmede sipariş miktarından 100 adet fazla kesilmiş; bu, fire payı için bilinçli bir karar.
- Prese 5.100 adet girmiş, 4.950 iyi ve 90 fire bildirilmiş: 5.100 - 4.950 - 90 = 60 adet ya kasada bekliyor ya da bildirilmemiş.
- Fasona 4.950 adet gitmiş, 3.000 dönmüş: 4.950 - 3.000 = 1.950 adet fasoncuda. Asıl gecikme burada.
- Sevke hazır 2.400 adet var; müşteriye kısmi sevk önerilebilir.
Tek bir iş emriyle bu dört bilginin hiçbiri görünmezdi. Yarı mamul aşamalarının stokta nasıl izlendiği operasyon bazlı stok yazısında.
Fasondaki parça nasıl takip edilir?
Fasona giden malzeme firmanın stoku olmaya devam eder; bu yüzden fasoncu ayrı bir depo gibi izlenmeli, sevk ve geliş irsaliyeleri iş emrine bağlanmalıdır.
- Sevk irsaliyesi kesilince malzeme kendi deposundan fasoncu deposuna geçer, lot korunur.
- Geliş irsaliyesiyle parça yeni aşamasıyla, örneğin ısıl işlem görmüş olarak geri girer ve iş emrinin fason operasyonu ilerler.
- Fasonda fire ya da eksik parça çıkarsa ayrı kaydedilir, fasoncuyla mutabakat yapılır.
- Uzun süredir fasonda bekleyen partiler düzenli listelenir; fasonda ne olduğu her hafta sorulmalıdır.
Fason takibinin en zayıf halkası, iş emrine bağlanmayan irsaliyedir. Mal fasona gider ama hangi iş emrinin hangi operasyonu için gittiği yazılmazsa, geri geldiğinde iş emri ilerlemez; bir sonraki operasyon "önceki aşama bitmedi" diye bekler. Sevk ve geliş irsaliyesinin iş emrine kendiliğinden bağlanması, bu kopukluğu ortadan kaldırır.
Ayrıntı için fasoncudaki stok takibi yazısına bakın.
Üretim takibinde hangi göstergelere bakılır?
Kayıt biriktikçe birkaç basit gösterge, atölyenin nerede kaybettiğini gösterir. Hepsi aynı bildirimlerden hesaplanır; ek veri gerekmez.
Fire oranı = fire adedi / (iyi adet + fire adedi) x 100. Yukarıdaki örnekte pres için: 90 / (4.950 + 90) x 100 = 90 / 5.040 x 100, yaklaşık yüzde 1,8. Kesme için: 40 / (5.100 + 40) x 100, yaklaşık yüzde 0,8. Tek başına bir oran az şey söyler; aynı operasyonun haftadan haftaya değişimi ve fire nedenlerinin dağılımı daha çok şey anlatır.
| Gösterge | Nasıl hesaplanır | Ne söyler |
|---|---|---|
| Fire oranı | Fire / (iyi + fire) x 100 | Hangi operasyon ve neden malzeme kaybettiriyor |
| İlerleme | Üretilen / planlanan x 100 | İş emrinin ne kadarı bitti |
| Geciken iş emri | Termini geçmiş açık iş emirleri | Müşteriye verilen sözün durumu |
| Fasonda bekleme | Sevk tarihinden bugüne gün | Fasoncu kaynaklı gecikme |
| Duruş süresi | Duruş kayıtlarının toplamı | Tezgahın neden boş kaldığı |
Göstergeler haftalık okunmalı ve her birinin bir sahibi olmalıdır: fire oranını üretim şefi, fasonda beklemeyi planlama, geciken iş emirlerini satış izler.
Üretim takibi adım adım nasıl kurulur?
Önce ürünün nasıl yapıldığı, sonra kimin neyi bildireceği tanımlanır. Sıra şöyledir:
- Operasyon tanımları: kesme, pres, kaynak, ısıl işlem gibi operasyonlar bir kez tanımlanır, varsayılan tezgahı yazılır.
- Ürün ağacı: en çok üretilen ürünlerden başlanır; her operasyona giren malzeme ve miktar yazılır.
- Fire ve duruş nedenleri: on on beş maddelik sabit listeler hazırlanır.
- İş emri formu: barkodlu ya da QR kodlu form basılır ve malzemeyle birlikte tezgaha gider.
- Bildirim düzeni: kimin, ne zaman (parti sonu, vardiya sonu) bildirim gireceği yazılı hale getirilir.
- Günlük bakış: planlama her sabah açık iş emirlerini, geciken operasyonları ve fasondakileri gözden geçirir.
Ücretsiz ERP programında bu adımlar için ek modül satın almak gerekmiyorsa, küçük firma takibi parça parça değil bütün olarak kurabilir.
Üretim takibinde sık yapılan hatalar nelerdir?
- Bildirimi ertesi gün toplu girmek: vardiya ve operatör ayrımı kaybolur, stok bir gün geriden gelir.
- Fireyi yazmamak: iyi adet girilir, fire unutulur; hammadde tüketimi eksik düşer, stok şişer.
- Ürün ağacını güncellememek: kalıp ya da malzeme değiştiğinde reçete eski kalır, tüketim ve maliyet yanlış hesaplanır.
- Bitmiş iş emrini açık bırakmak: panoda yüzlerce açık iş birikir, gerçek gecikmeler görünmez.
- Fasona irsaliyesiz mal göndermek: fasoncudaki stok kayıttan düşer, mutabakat yapılamaz.
Ücretsiz ERP programı bu hataları kendiliğinden engellemez, ama ekranda görünür kılar; görünen hata düzeltilir.
PakERP One'da üretim takibi
PakERP One'da üretim takibi ayrıca satılan bir modül değildir; program ücretsizdir.
- 8107 Ürün Ağacı: operasyonlar ve malzemeler sürükle bırak şema üzerinde tanımlanır.
- 8120 İş Emirleri: mamul ve miktar yazılınca her operasyon için ayrı iş emri (GGAAYY-NN) açılır; nitelik, depo ve lot rotadan gelir. Üretim Panosu işleri operasyon sütunlarında, fasondakileri "Fasonda" sekmesinde gösterir.
- 8121 Üretim Bildirimleri: iş emri no yazılır ya da okutulur; iyi ve fire adedi, fire nedeni, operatör, vardiya, başla ve bitir saati girilir. Tüketilen hammadde için en eski lot (FIFO) önerilir, "Lot Seç" ile değiştirilir. Aynı bildirim Android "PakERP One Üretim" uygulamasından da yapılır.
- 8124 Fason Siparişleri, 8125/8126 fason sevk ve geliş, 8127 Fason Stok Mutabakatı: 102 ya da 202'den elle kesilen fason irsaliyesi de açık iş emrinin fason operasyonuna kendiliğinden bağlanır.
- 8128 Kalite Kontrol, 8164 fire ve duruş nedenleri, 8129 duruş kayıtları: giriş, proses ve final muayenesi ile kayıp süreler.
- 8135 İzlenebilirlik: lot no, iş emri no ya da üretim siparişi no yazılınca hammadde alışından sevkiyata kadar soy ağacı şeması açılır.
Modülün tamamı üretim modülü sayfasında.
Üretim takip programı: ürün ağacı, iş emri, üretim panosu ve fason
Ürün ağacı ve rota şeması, operasyon bazlı iş emri, iş emirleri listesi, üretim panosu, hızlı üretim bildirimi, fason siparişleri ve barkodlu iş emri formu.

Diğer videolar: PakERP One YouTube kanalı