1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Stok ve Cari Takipli Ücretsiz ERP Programı
Ücretsiz ERP Rehberi · Stok

Stok ve Cari Takipli Ücretsiz ERP Programı: Mal ve Para Aynı Kayıtta

PakERP One Ekibi 6 dk okuma
Kısa cevap

Stok ve cari takipli ücretsiz ERP programı, depodaki malı ve müşteri ile tedarikçi hesaplarını aynı belgeden izleyen programdır. İrsaliye stoku düşürür, fatura cariyi borçlandırır, tahsilat açık kalemi kapatır; hiçbiri ayrıca girilmez. İyi bir programda stok depo ve lot bazında, cari ise FIFO açık kalem ve vade bazında görünür. Böylece hem ne kadar malın olduğu hem kimden ne alacak olduğu aynı yerden cevaplanır.

Telefon çalar. Müşteri iki şey sorar: "Geçen haftaki 2.000 adet flanşın kalanı ne zaman gelir, bir de gönderdiğiniz ekstre neden bizim kayıtla tutmuyor?" Depodaki kişi rafa bakmaya gider, muhasebedeki kişi Excel dosyasını açar. Yarım saat sonra iki ayrı cevap gelir ve ikisi birbirine uymaz.

Bu sahne, stok ile carinin ayrı yerlerde tutulduğu her firmada tanıdıktır. Stok bir programda, cari başka bir programda, sevkiyat kâğıtta olunca aynı irsaliye üç yerde üç farklı hâl alır. Stok ve cari takipli bir ücretsiz ERP programı bu üç kaydı tek belgeye bağlar.

Tek kayıt, müşterinin iki sorusuna aynı anda cevap verir: flanşların kalanı üretimde mi, depoda mı; ekstredeki fark hangi faturadan geliyor. İki cevap da aynı irsaliyenin ve ona bağlı faturanın üzerinde durur. Telefondaki kişi başka birine sormadan cevap verebilir.

Cari hesap ekstresi (802): Yürüyen bakiye ve FIFO kapanış: vadesi geçmiş açık evrak kırmızı, bugün vadesi dolan sarı.Tam boyut
Cari hesap ekstresi (802) · Yürüyen bakiye ve FIFO kapanış: vadesi geçmiş açık evrak kırmızı, bugün vadesi dolan sarı.

Stok ve cari neden aynı programda tutulmalı?

Çünkü ikisi aynı olaydan doğar. Satış irsaliyesi hem depodan mal çıkarır hem faturanın temelini oluşturur; fatura da cariyi borçlandırır. Aradaki bağ kopunca stok doğru olur ama alacak yanlış, ya da tersi.

Ayrı tutulduğunda görülen tipik belirtiler:

  • Sevk edildiği halde faturalanmamış irsaliyeler ay sonunda fark edilir.
  • Faturada yazan miktar ile depodan çıkan miktar tutmaz.
  • Müşteri iadesi stoka girer ama cariye yansımaz.
  • Tedarikçiye yapılan ödeme, hangi faturayı kapattığı bilinmeden düşülür.

Stok ve cari takipli bir ücretsiz ERP programında ise belgeler zincir kurar: sipariş, irsaliye, fatura, tahsilat. Zincirin herhangi bir halkasından diğerine gidilebilir. Cari tarafın temel kavramları için cari hesap ve vade takibi rehberine bakabilirsiniz.

Stok kartında hangi bilgiler olmalı?

Kart, malı tanımlamaya ve doğru hareket ettirmeye yetecek kadar bilgi taşımalı; fazlası girilmez ve eskir. Üretim firmasında şu alanlar işe yarar:

AlanÖrnekNe işe yarar
Stok kodu ve adı50584 Flanş 2 mm DKPBelgede ve aramada tek tanım
Birim ve ikinci birimAdet, kgSac alımında kg, satışta adet
Stok türüHammadde, yarı mamul, mamul, hizmetHareketin ve muhasebenin yönü
Varsayılan depoHammadde deposuBelgede depo kendiliğinden gelir
Lot takibiAçıkMal kabulden sevkiyata iz
Minimum stok5 ruloSatınalma uyarısı
Alış ve satış fiyatı, para birimiEURFiyatın belgeye gelmesi

Kod yapısına baştan karar verin. "Sac-2mm-1" gibi anlamlı kodlar kısa sürede tıkanır; sade bir numara ile açıklayıcı bir ad çoğu firmada daha uzun ömürlüdür. Ücretsiz ERP programı seçerken stok kartının bu alanları taşıyıp taşımadığına bakın. Stok yönetiminin genel çerçevesi stok yönetimi yazısında.

Sahadan not

Stok ve cariyi ayrı programlarda tutan firmalarda en sık görülen fark, faturalanmamış irsaliyelerden çıkar: mal gitmiştir, fatura kesilmemiştir ve cari ekstre müşterininkiyle tutmaz. İki kayıt aynı belgeye bağlandığında bu liste her gün görünür hale gelir ve ay sonuna birikmez.

Cari kartta hangi bilgiler olmalı?

Cari kart, belgenin doğru kesilmesine ve paranın doğru zamanda istenmesine yetecek bilgiyi taşımalı. Eksik kart, her faturada aynı bilginin elle yazılması demektir.

AlanNeden gerekli
Ünvan, vergi dairesi, vergi noFatura ve e-belge için zorunlu
Adres ve sevk adresleriİrsaliyede teslim yeri; birden fazla fabrika olabilir
Cari türüMüşteri, tedarikçi, fasoncu ayrımı
Ödeme şekli ya da vade günüFaturada vadenin kendiliğinden hesaplanması
Para birimiDövizli çalışılan carilerde belge para birimi
Muhasebe hesabı120 ya da 320 altındaki alt hesap
Yetkili ve e-postaSipariş, ekstre ve mutabakat gönderimi

Aynı firmanın hem müşteri hem tedarikçi olduğu durumlar üretimde sık görülür; örneğin hammaddeyi aldığınız firmaya fason işçilik de satıyorsanız. Tek kartta tutmak, karşılıklı bakiyeyi tek ekstrede görmeyi sağlar. İki ayrı kart açmak ise mutabakatı zorlaştırır. Kart açarken vergi numarasıyla arama yapmak, aynı firmanın iki kez açılmasını önler.

Cari ekstrede FIFO açık kalem nasıl okunur?

FIFO açık kalem yönteminde her tahsilat en eski vadeli faturayı kapatır; bakiye son faturalarda kalır. Böylece müşterinin borçlu olduğu tutarın yanında hangi faturanın kaç gündür açık olduğu da görünür.

Örnek (temsili rakamlar, yalnız yöntemi göstermek için): bir müşteriye üç fatura kesilmiş, bir tahsilat yapılmış.

BelgeTarihVadeTutarAçık kalan
Fatura A1 Temmuz31 Temmuz100.000 TL0 TL
Fatura B15 Temmuz14 Ağustos80.000 TL30.000 TL
Fatura C1 Ağustos31 Ağustos60.000 TL60.000 TL
Tahsilat10 Ağustos150.000 TL

Hesap adım adım:

  1. 150.000 TL tahsilat önce en eski fatura A'yı kapatır: 150.000 - 100.000 = 50.000 TL kalır.
  2. Kalan 50.000 TL fatura B'ye düşer: 80.000 - 50.000 = 30.000 TL açık kalır.
  3. Fatura C'ye bir şey kalmaz: 60.000 TL açıktır.
  4. Toplam bakiye 90.000 TL'dir. 20 Ağustos'ta bakılırsa B'nin 30.000 TL'si vadesi geçmiş, C'nin vadesi henüz gelmemiştir.

Müşteriye "90.000 TL borcunuz var" demek ile "14 Ağustos vadeli faturanızdan 30.000 TL gecikti" demek arasındaki fark, tahsilat görüşmesinin sonucunu değiştirir. Ayrıntılar cari hesap takibi yazısında.

Stok ve cari hareketi aynı belgeden nasıl doğar?

Her belge türü hangi hareketi yazacağını bilir; kullanıcı yalnız belgeyi girer.

BelgeStokCari
Alış irsaliyesiGiriş, lot ileYok
Alış faturasıİrsaliye yoksa girişTedarikçi alacaklanır
Satış irsaliyesiÇıkışYok
Satış faturasıİrsaliye yoksa çıkışMüşteri borçlanır
İade irsaliyesiTers yönde hareketYok
Tahsilat ve ödemeYokAçık kalem kapanır

Tablo iki kuralı gösterir: irsaliyesi olan faturada stok ikinci kez hareket etmez, faturası kesilmemiş irsaliye ise cariye hiç yansımaz. Bu yüzden ay sonunda faturalanmamış irsaliyeler listesine mutlaka bakılmalıdır.

Fason irsaliyesi ayrı bir durumdur. Mal firmadan çıkar ama firmanın stoku olmaya devam eder; kendi deposundan fasoncu deposuna geçer. Bu sevkte cari hareket yoktur. Fasoncunun işçilik faturası geldiğinde fasoncu cari olarak alacaklanır, bedel ise ürünün maliyetine eklenir.

Stok doğruluğu nasıl korunur?

Stok, girişi ve çıkışı zamanında yazıldığı sürece doğru kalır; sayım yalnız bunu doğrular. Aşağıdaki sıra sayım farklarını küçük tutar:

  1. Mal kabulde lot: gelen her partiye lot verilir, tedarikçinin lot ya da döküm numarası karşı lot olarak yazılır.
  2. Depo ayrımı: hammadde, yarı mamul, mamul ve fason depoları ayrı tutulur; depolar arası taşıma fişle yapılır.
  3. Günlük üretim bildirimi: hammadde tüketimi bildirimle düşer; bildirim gecikirse stok şişer.
  4. Eksi stoku ciddiye alın: eksiye düşen stok, eksik girilmiş bir girişin işaretidir. Nedenleri için negatif stok yazısına bakın.
  5. Dönemsel sayım: yılda bir büyük sayım yerine, çok hareket gören kalemleri ayda bir saymak farkları erken yakalar.

Sayım farkı çıktığında farkı düzeltmek kolaydır, nedenini bulmak zordur. Fark fişine kısa bir açıklama yazmak (bildirilmemiş fire, yanlış lot, eksik girilmiş iade) birkaç ay sonra aynı kalemde tekrar eden sorunu görünür kılar. Aynı kartta her ay fark çıkıyorsa sorun sayımda değil, o kartın hareketlerinin girildiği yerdedir.

Haftalık kontrol listesi

  • Faturalanmamış satış irsaliyesi var mı?
  • Eksiye düşmüş stok kartı var mı?
  • Vadesi bu hafta dolacak alacaklar kimde?
  • Tedarikçilere ödenecek, vadesi gelen borçların listesi hazır mı?
  • Dövizli carilerde döviz bakiyesi kapandığı halde TL bakiyesi duran hesap var mı?
  • Karantinadaki lotlar için kalite kararı verildi mi?

Ücretsiz ERP programı bu listeyi kendi başına yapmaz, ama her maddenin cevabını tek raporla verebilmelidir.

PakERP One'da stok ve cari takibi

PakERP One'da stok ve cari aynı veritabanında, aynı belgeden hareket eder. Program ücretsizdir; kart, belge ve kullanıcı sınırı yoktur.

  1. 301 Stok Kartları: kart içinde Stok Ekstresi (tarihli giriş, çıkış ve yürüyen bakiye) ile depo, lot ve nitelik bazında Stok Durumu.
  2. 302-310 stok fişleri ve 310 sayım: depo transferi, sarf ve sayım farkı fişleri. 320 Depolar ile hammadde, mamul ve fason depoları ayrılır.
  3. 313 Lot İzleme: lotun alıştan sevkiyata soy ağacı; 326 Nitelikler ile aynı kartın operasyon aşamaları ayrı izlenir.
  4. 801 Cari Kartlar ve 802 Cari Ekstre: ekstrede açık kalemler FIFO ile işaretlenir, vadesi geçen ve bugün vadesi dolan kalemler ayrı görünür; sağ tık "Kaynağa Git" belgeyi açar.
  5. 803 Yaşlandırma ve 808 Tarihli Ödeme Listesi: seçilen tarihte vadesi dolmuş borç ve alacaklar.
  6. 851 Cari Konsol: dövizli caride defter bakiyesi, güncel kurla gerçek bakiye ve kur farkı kalıntısı ayrı gösterilir.
  7. 855 Tahsilat ve 856 Tediye fişleri: onaylanan fiş cari hareketini, kasa ya da banka hareketini ve muhasebe fişini birlikte yazar.

Her listede "Raporlar ▾" menüsü PDF ve Excel verir. Modül ayrıntısı stok modülü sayfasında.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Stok ve cari takibi için ücretsiz program var mı?
Var; ücretsiz ön muhasebe programları ve ücretsiz ERP programları bu işi yapar. Üretim yapan firmada stokun depo ve lot bazında, carinin açık kalem ve vade bazında izlenebildiğine, iki tarafın aynı belgeden beslendiğine bakın.
FIFO açık kalem nedir?
Cari hesapta her tahsilatın ya da ödemenin en eski vadeli belgeyi kapattığı eşleştirme yöntemidir. Sonuçta bakiye son faturalarda kalır ve hangi faturanın kaç gündür açık olduğu görünür.
İrsaliye kesilince cari hesaba işler mi?
Hayır. İrsaliye stoku hareket ettirir, cariyi fatura borçlandırır. Bu yüzden faturalanmamış irsaliyeler düzenli olarak listelenmelidir; aksi halde sevk edilen mal alacak olarak görünmez.
Stok sayım farkı nasıl kaydedilir?
Sayım sonucu programa girilir, program kayıtlı bakiye ile sayılan miktar arasındaki farkı sayım fişiyle giriş ya da çıkış olarak yazar. Farkın nedeni ayrıca araştırılmalıdır; tekrarlayan fark genellikle eksik bildirilen üretim ya da fireden gelir.
Dövizli cari bakiyesi neden TL'de kapanmıyor?
Fatura ve tahsilat farklı günlerin kuruyla işlendiği için döviz bakiyesi sıfırlansa bile TL tarafında kur farkı kalır. Bu tutar tahsil edilecek bir alacak değildir; dönem sonunda kur farkı hesaplarına kapatılması mali müşavirle kararlaştırılır.
PE
PakERP One EkibiÜcretsiz ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Ücretsiz ERP'yi kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.