1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Numune Siparişi Nasıl Takip Edilir
Üretim Rehberi · Satış

Numune Siparişi Nasıl Takip Edilir? Numuneyi Seri Üretimden Ayırmanın Yolları

PakERP One Ekibi 9 dk okuma
Kısa cevap

Numune siparişi, seri siparişten ayrı bir kayıtla açılır ve kendi durum akışıyla izlenir: talep, hazırlık, üretim, ölçüm, sevk ve müşteri kararı. Numune ayrı iş emri, ayrı lot numarası ve 'numune, seri değildir' etiketiyle üretilir; maliyeti seri ürün maliyetine karışmaz. Müşteri kararı (onay, şartlı onay, ret) kayda geçmeden numune kapatılmaz, çünkü seri üretimin hangi revizyonla başlayacağını o karar belirler.

Numune işi fabrikada hep araya sıkıştırılır. Satış müşteriden gelen çizimi teknik ofise iletir, teknik ofis kalıphaneden bir deneme ister, kalıphane presi bir saatliğine seriden alır, parçalar ölçülür, biri kutuya koyup kargoya verir. Üç hafta sonra müşteri soruyor: gönderdiğiniz numune hangi malzemeden, hangi kalıp revizyonuyla basıldı? Cevap bir e-postada, bir ölçüm raporunda ve kalıpçının hafızasında dağınık durur.

Numuneyi düzgün takip etmenin iki amacı vardır. Birincisi müşteriye verilen sözü izlemek: ne gönderildi, ne zaman, müşteri ne dedi. İkincisi numuneyi seri üretimden ayrı tutmak: numune parçası seri stoğa karışmamalı, numune için harcanan saat seri ürünün maliyetini bozmamalı. Aşağıda ikisi birlikte ele alınıyor.

Yeni iş emri: akış şeması: Mamul ve miktar seçilince rota akışı, hammadde ihtiyacı ve eldeki stokla üretilebilir miktar.Tam boyut
Yeni iş emri: akış şeması · Mamul ve miktar seçilince rota akışı, hammadde ihtiyacı ve eldeki stokla üretilebilir miktar.

Numune türleri nelerdir, hepsi aynı mı takip edilir?

Hayır; numunenin amacı farklıysa beklenen belge ve onay da farklıdır, ama hepsi aynı kayıt düzeninde izlenir. Pratikte dört tür numune görülür:

TürNasıl üretilir?Müşteri neye bakar?Örnek
PrototipSeri kalıp olmadan: lazer kesim, talaşlı işleme, geçici kalıpBiçim, montaj, fonksiyonLazerden kesilip abkant büküm yapılmış 5 adet braket
Kalıptan ilk numuneSeri kalıp ve tezgah, ama seri hız ve seri ekip şart değilÖlçü, yüzey, malzemeYeni enjeksiyon kalıbının ilk atışlarından 20 adet kapak
Seri koşullarda onay numunesiSeri kalıp, seri tezgah, seri operatör, seri hız ve hammaddeSürecin seriyi taşıyıp taşımadığıPPAP kapsamında belgeli sunum
Değişiklik numunesiMevcut parçada revizyon, malzeme ya da tedarikçi değişikliği sonrasıDeğişikliğin etkisiKaplama fasoncusu değişince 30 adet

Otomotivde üçüncü tür, belgeli bir onay sürecinin parçasıdır; dosya içeriği ve sunum seviyeleri PPAP ve ilk numune onayı yazısında anlatılıyor. Bu yazı ise süreci operasyon tarafından ele alıyor: talebin kaydı, üretimi, sevki ve kararın izlenmesi.

Numune talebi kaydında hangi bilgiler olmalı?

Numune talebi, sonradan "neyi, neye göre, kime gönderdik" sorusunu cevaplayacak kadar bilgi taşımalıdır. Telefonla gelen talep bile aynı gün bu alanlarla kayda geçer:

  • Müşteri ve talep eden kişi: satınalmacı mı, kalite mühendisi mi, proje sorumlusu mu; karar o kişiden gelecektir.
  • Parça numarası ve revizyon: çizimin revizyon harfi ve tarihi. Revizyonu yazılmamış numune talebi kabul edilmez.
  • Adet ve amaç: kaç adet, ne için (montaj denemesi, ölçüm, test, fuar).
  • İstenen belgeler: ölçüm raporu, malzeme sertifikası, kaplama kalınlığı raporu, fotoğraf.
  • Termin: müşterinin numuneyi elinde görmek istediği gün.
  • Bedel: bedelli mi, bedelsiz mi; bedelliyse fiyat ve sipariş numarası.
  • Karar bekleme süresi: müşterinin geri bildirim vereceği tarih. Bu tarih geçerse satış hatırlatır.

Bu alanlar bir numune takip listesinde ya da ERP'deki numune talebi kaydında tutulur. Önemli olan tek bir yer olmasıdır; e-posta klasörü takip listesi değildir.

Sahadan not

Numune talepleri bir yerde toplanmaya başladığında genelde ilk görülen şey, kararı gelmeyen numunelerin sayısıdır. Bunların bir kısmı müşteride unutulmuştur; düzenli hatırlatma yapılınca hem seriye geçiş hızlanır hem de boşa giden numune emeği görünür olur.

Numune siparişi hangi durumlardan geçer?

Numune, açılıştan kapanışa kadar altı durumdan geçer ve her durumun bir sorumlusu vardır. Durumu belli olmayan numune, sahiplenilmemiş numunedir.

  1. Açık: talep kaydedildi, teknik ofis çizimi ve revizyonu kontrol ediyor. Sorumlu: satış.
  2. Hazırlanıyor: kalıp, aparat, program, hammadde hazırlanıyor. Sorumlu: teknik ofis ve kalıphane.
  3. Üretimde: numune iş emri açıldı, tezgaha planlandı. Sorumlu: planlama.
  4. Ölçümde: parçalar kalite laboratuvarında; rapor hazırlanıyor. Sorumlu: kalite.
  5. Sevk edildi: irsaliye ve belgelerle müşteriye gitti; karar bekleniyor. Sorumlu: satış.
  6. Kapandı: müşteri kararı yazılı geldi (onay, şartlı onay, ret) ve kayda eklendi. Ret ya da şartlı onayda yeni revizyonla yeni numune talebi açılır, eski kayıt silinmez.

Haftalık toplantıda yalnız iki soru sorulur: hangi numune bir durumda beklenenden uzun kaldı, hangi numunenin kararı gecikti? Bu ikisi, numunenin seriye dönüşüp dönüşmeyeceğini sizden çok önce gösterir.

Numune seri üretimden nasıl ayrılır?

Numune dört yerde seriden ayrılır: iş emrinde, lotta, etikette ve depoda. Bunlardan biri atlandığında numune parçası seri stoğa karışır ya da seri parça numune diye gönderilir.

  • İş emri: numune ayrı bir iş emriyle, mümkünse "numune" türünde açılır. Böylece tezgah süresi, fire ve malzeme tüketimi seri iş emirlerine yazılmaz.
  • Lot: numune partisi kendi lot numarasını alır. Müşteri aylar sonra numuneyle ilgili soru sorduğunda hangi hammadde lotunun kullanıldığı bu numarayla bulunur. Lot verme mantığı lot takibi yazısında.
  • Etiket: kutu ve parça etiketinde "NUMUNE, SERİ DEĞİLDİR" ibaresi, revizyon harfi ve numune talep numarası bulunur. Müşterinin mal kabulü de numuneyi seri sevkiyattan ancak böyle ayırır.
  • Depo: artan numune parçaları ayrı rafta ya da ayrı depo kodunda tutulur, seri sevkiyata çekilemez. Müşteri onayından sonra bile, seri koşullarda üretilmediyse seri stoğa alınmaz.

Ayrımın bir de kapasite tarafı var. Numune işi pres ya da enjeksiyon makinesinde seri işin araya alınmasıyla yapılır. Her hafta belirli bir saat numuneye ayrılırsa (örneğin cuma öğleden sonra iki saat) seri plan her numune talebinde baştan bozulmaz.

Numuneden seriye geçiş ne zaman yapılır?

Müşterinin yazılı onayı ve seri sipariş birlikte geldiğinde. Onaydan sonraki ilk seri sevkiyat da ayrıca işaretlenir: birçok otomotiv müşterisi ilk seri teslimatta kutuya ek bir etiket ya da ilk sevkiyat raporu ister. Bu ilk parti normal seri lotudur ama irsaliye notunda numune talep numarası ve onaylanan revizyon yazılır; böylece numune kaydı ile seri üretim arasındaki bağ kopmaz.

Numune maliyeti nasıl hesaplanır?

Numune maliyeti, numuneye harcanan hazırlık, makine, işçilik, malzeme, ölçüm ve sevk kalemlerinin toplamıdır; adet başına bölündüğünde seri parça maliyetinin çok üzerinde çıkar. Bunu bilmek, numune bedeli istenip istenmeyeceği konuşmasının dayanağıdır.

Temsili rakamlarla, yeni bir enjeksiyon kalıbından 20 adet kapak numunesi:

KalemHesapTutar (TL)
Kalıp bağlama ve ayar2,5 saat × 1.400 TL makine ve ayarcı saati3.500
Deneme atışları1,5 saat × 1.400 TL2.100
HammaddeDeneme dahil 9 kg × 95 TL855
Ölçüm ve rapor5 saat × 900 TL laboratuvar saati4.500
Paketleme ve kargoTek koli650
Toplam11.605

20 adete bölünce parça başı yaklaşık 580 TL eder; aynı kapağın seri maliyeti birkaç lirayken. Bu tutar seri iş emrine yazılırsa o ayın kapak maliyeti anlamsız biçimde yükselir; hiçbir yere yazılmazsa numunenin bedeli görünmez olur. Doğru yer numune iş emri ya da proje maliyetidir. Seri maliyetin nasıl kurulduğu ürün maliyeti yazısında anlatılıyor.

Bedelsiz gönderilen numunenin irsaliyesi ve vergi açısından nasıl kayda alınacağı firmanın durumuna göre değişir; bunu mali müşavirinizle netleştirin.

Müşteri numuneyi onaylamazsa ne yapılır?

Ret ya da şartlı onay da bir karardır ve onay kadar dikkatle kaydedilir: hangi ölçü, hangi yüzey hatası, hangi belge eksik. Bu bilgi kalıphaneye ve teknik ofise yazılı gider, düzeltmeden sonra yeni bir numune talebi açılır.

Şartlı onay en riskli durumdur. Müşteri "bu haliyle ilk 5.000 adedi alırız, kalıp düzeltmesi ay sonuna kadar yapılsın" der; şartın kendisi ve süresi bir yere yazılmazsa ay sonunda kimse hatırlamaz, seri üretim düzeltilmemiş kalıpla devam eder. Şartlı onayda üç bilgi kayda girer: şart, son tarih ve şart yerine gelene kadar sevk edilebilecek miktar.

Onay geldiğinde de iş bitmez. Onaylanan revizyon, malzeme ve süreç seri üretimin referansı olur; parça kartında, ürün ağacında ve kontrol planında bu revizyon geçerli hale getirilir. Kontrol planının nasıl hazırlandığı kalite kontrol planı yazısında.

Numune takibinde sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Numuneyi seri iş emrine eklemek: numune saatleri ve fire seri ürünün göstergelerini bozar, numune lotu ayrı izlenemez.
  • Revizyonsuz talep kabul etmek: müşteri iki revizyon arasında karar verdiğinde hangisinin gönderildiği bilinmez.
  • Artan numuneyi seri depoya koymak: seri koşullarda üretilmemiş parça bir gün sevkiyata çıkar.
  • Kararı kayda geçirmemek: e-postayla gelen "uygundur" cevabı numune kaydına eklenmezse, denetimde onayın kanıtı aranır ve bulunamaz.
  • Numune bedelini hiç hesaplamamak: her numune bedelsiz gider ve yılda kaç saatlik kapasitenin numuneye gittiği bilinmez.
  • Ölçüm raporunu numuneden ayrı saklamak: rapor ve parça aynı lot numarasıyla eşlenmezse rapor hangi parçaya ait sorusu cevapsız kalır.

PakERP One'da numune talebi nasıl izlenir?

PakERP One'da numune talepleri ayrı bir ekranda tutulur ve numune üretimi seri iş emirlerinden ayrı açılır. Program ücretsizdir; aşağıdaki ekranlar standart kurulumda gelir.

  1. 8104 Numune / Prototip Talepleri: talep no, müşteri, stok, miktar, termin ve durum (Açık, Hazırlanıyor, İş Emri, Tamamlandı, İptal) tutulur. Formdaki "İş Emri Oluştur (numune)" düğmesi numune türünde üretim siparişi açar ve talebe bağlar.
  2. 8120 İş Emirleri: her operasyon ayrı iş emri numarası alır (GGAAYY-NN); üretim çıktısının lot numarası iş emri numarasıdır, numune lotu bu yolla seriden ayrı kalır.
  3. 8128 Kalite Kontrol: numune partisinin muayenesi lotla birlikte kaydedilir.
  4. 102 Satış İrsaliyeleri ve evrak ekleri: numune sevkiyatı irsaliyeyle yapılır; ölçüm raporu ve müşterinin onay e-postası belgeye ek olarak eklenebilir.
  5. 8135 İzlenebilirlik: numune lotu yazılınca hangi hammadde lotundan üretildiği ve kime sevk edildiği şema olarak görünür.

Ayrıntı: Üretim modülü.

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

İlk numune ile seri üretim arasındaki fark nedir?
İlk numune, sürecin müşteri beklentisini karşılayıp karşılamadığını göstermek için üretilen sınırlı partidir; müşteri onayından sonra seri üretim başlar. Otomotivde onay numunesi seri kalıp, seri tezgah ve seri hızla üretilmelidir. Prototip numune ise seri kalıp olmadan yapılabilir.
Numune bedelsiz mi gönderilir?
Sektöre ve müşteriyle yapılan anlaşmaya göre değişir. Prototip ve değişiklik numuneleri çoğu zaman bedelli, ilk numune ise çoğunlukla parça fiyatına ya da kalıp bedeline dahil sayılır. Karar vermeden önce numunenin gerçek maliyetini hesaplamak gerekir.
Numune için ayrı lot numarası verilmeli mi?
Evet. Numune partisi kendi lot numarasıyla izlenirse hangi hammaddeyle, hangi kalıp revizyonuyla üretildiği ve ölçüm raporunun hangi parçalara ait olduğu sonradan bulunur. Seri lotla karışan numune bu bilgiyi kaybeder.
Numune takip listesinde hangi kolonlar olmalı?
Talep no, müşteri, parça no ve revizyon, adet, amaç, istenen belgeler, termin, durum, sevk tarihi, karar ve karar tarihi temel kolonlardır. Bedelli numunede fiyat ve sipariş numarası da eklenir.
Müşteri numuneye cevap vermezse ne yapılmalı?
Talep kaydında karar bekleme tarihi bulunur; bu tarih geçince satış yazılı hatırlatma yapar. Cevapsız numune kapatılmaz, durumu sevk edildi olarak kalır ve haftalık toplantıda geciken kararlar listesinde görünür.
PE
PakERP One EkibiÜretim ve ERP rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

Bu yöntemi PakERP One'da ücretsiz deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.