1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Fason Takip Programı
Program Rehberi · Üretim

Fason Takip Programı: Fasoncudaki Mal Nasıl İzlenir, Program Nasıl Seçilir?

PakERP One Ekibi 8 dk okuma
Kısa cevap

Fasoncudaki mal, fason irsaliyesi satış gibi değil depolar arası transfer gibi işlenirse izlenebilir. İyi bir fason takip programı her fasoncuyu ayrı depo olarak tutar, sevk ve dönüşü iş emrinin fason operasyonuna bağlar, lot ve niteliği korur, fireyi ayrı kaydeder ve fasoncu bazında açık miktarı gösterir. Ay sonunda fasoncunun kendi listesiyle mutabakat yapılabilmelidir.

Yıl sonu sayımında depo tamam, ama mali müşavirin bir sorusu var: fasoncularda ne kadar malımız var? Galvanizcide bir miktar kasa, ısıl işlemcide birkaç palet, boyacıda dün giden parti. Satınalma sorumlusu "aşağı yukarı" bir rakam söyler. Fasoncuyu aramak gerekir, onun listesi ise bizim parça kodlarımızı değil kendi iş numaralarını kullanır.

Fason, stoğun fabrika dışında geçirdiği zamandır. Kayıtta bu zaman doğru tutulmazsa mal ya iki kez sayılır ya hiç sayılmaz. Fason takip programı seçerken bakılacak ilk şey, fasona giden malın programda nereye gittiğidir: satılmış gibi mi düşüyor, yoksa bir depodan ötekine mi geçiyor? Fasonun günlük işleyişi fason takibi rehberinde anlatılıyor; aşağıdaki bölümler program seçimine odaklanıyor.

Üretim panosu: Fasonda: Fasoncu bazında dışarıdaki malzeme: nitelik, adet, lot sayısı ve kaç gündür beklediği.Tam boyut
Üretim panosu: Fasonda · Fasoncu bazında dışarıdaki malzeme: nitelik, adet, lot sayısı ve kaç gündür beklediği.

Fason takip programı neyi izlemeli?

Beş şeyi: ne gönderildi, ne geri geldi, ne kadar fire verildi, fasoncuda ne kaldı ve bu malın hangi iş emrine ait olduğu. Bunlara fason bedeli ve lot bilgisi eklenince takip tamamlanır.

  • Sevk: hangi parça, hangi nitelikte (kesilmiş, preslenmiş), kaç adet, hangi lot, hangi irsaliyeyle.
  • Dönüş: aynı parça yeni niteliğiyle (kaplanmış, ısıl işlem görmüş), kaç adet, hangi tarihte.
  • Fire ve eksik: fasoncunun hurdaya ayırdığı ya da hiç dönmeyen miktar.
  • Açık miktar: fasoncu bazında, parça bazında bekleyen.
  • Bedel: fason faturasındaki işçilik tutarı ve hangi partiye ait olduğu.

Temsili bir örnekle akış şöyle görünür: preshaneden 1.000 adet kesilmiş braket galvanizciye gider. Programda stok kartı aynı kalır, yalnız niteliği "kesilmiş" olarak fasoncu deposuna geçer. Bir hafta sonra 600 adet kaplanmış olarak döner, 20 adet fire bildirilir. Kayıtta galvanizcide 380 adet açık kalır; iş emri ise 600 adetlik ilerlemeyle bir sonraki operasyona izin verir. Kalan 380 adet döndüğünde aynı hesap kapanır.

Bu bilgilerin aynı kayıtta olması, "fasonda ne var" sorusunu telefona gerek kalmadan cevaplar.

Fasoncudaki mal kayıtta neden kaybolur?

Çoğu zaman irsaliye yanlış türde kesildiği için. Fason irsaliyesi normal satış irsaliyesi gibi işlenirse mal stoktan çıkar ve fasoncuya "satılmış" görünür. Geri geldiğinde ise yeni bir alış gibi girer. Arada fasoncuda ne kaldığını gösteren hiçbir kayıt olmaz.

Diğer sık sebepler:

  • Dönüşte farklı stok kodu: giden parça "kesilmiş braket", gelen "kaplı braket" diye ayrı kartla girer; iki kart arasında bağ kurulmaz.
  • Kısmi dönüşler: bin adet gider, üç seferde döner. Hangi dönüşün hangi sevke ait olduğu karışır.
  • Fire bildirimi gelmez: fasoncu eksik getirir ama yazılı fire bildirmez; fark yıllarca açık kalır.
  • Lot düşer: giderken yazılan lot dönen irsaliyede yoktur; geri izleme fasonda kopar.

Bu sebeplerin ortak noktası, fasonun kayıtta ayrı bir süreç olarak değil, bir satış ve bir alış gibi iki bağımsız olay olarak tutulmasıdır. Program seçerken asıl aranacak şey, gidiş ve dönüşü tek bir fason kaydının iki ucu olarak bağlamasıdır. Bu sorunların ayrıntısı fasonda fire ve eksik parça yazısında var.

Sahadan not

Fason takibini programa taşıyan firmalarda ilk mutabakat genelde uzun sürer; yıllardır kapatılmamış küçük farklar bir arada ortaya çıkar. İlk ay bu farkları fasoncuyla yazılı olarak kapatmak, sonraki ayların mutabakatını kısa bir kontrol işine çevirir.

Fason takibinde olmazsa olmazlar: kontrol listesi

ÖzellikNeden gerekli?Nasıl sınanır?
Fasoncu başına depoFasondaki mal stok olarak görünürBir sevkten sonra fasoncu deposunun bakiyesine bakın
Transfer olarak sevkMal satılmış gibi düşmezFason irsaliyesinin cari bakiyeyi değiştirmediğini görün
Nitelik dönüşümüGiden ve gelen aynı kartta, farklı aşamada izlenirKesilmiş gidip kaplanmış dönen bir parçayla deneyin
Lot korunmasıGeri izleme fasonda kopmazDönen lotun soy ağacında gidenin göründüğünü kontrol edin
İş emri bağıDönüş iş emrinin ilerlemesine işlenirDönüşten sonra sonraki operasyonun açıldığını görün
Kısmi dönüş ve fireAçık miktar doğru kalırÜç parçalı dönüş ve bir fire girin
Fasoncu bazında açık listeMutabakat yapılabilirTek fasoncunun açık kalemlerini PDF alın
e-İrsaliyeSevk yasal belgeyle yapılırFason irsaliyesini e-İrsaliye olarak gönderin

Fasoncu depo olarak mı, cari olarak mı tutulmalı?

İkisi birden. Fasoncu cari kartıyla irsaliye ve faturanın muhatabıdır; deposuyla da malın bulunduğu yerdir. Yalnız cari olarak tutulursa mal stoktan kaybolur, yalnız depo olarak tutulursa fason faturası ve e-İrsaliye kesilemez.

Her fasoncu için ayrı depo açmak, tek bir "fason deposu" kullanmaktan daha iyi sonuç verir. Tek depoda galvanizcideki ile boyacıdaki mal karışır, mutabakat fasoncu bazında yapılamaz. Fasoncu kartında bir de varsayılan fason operasyonu ve teslim süresi tutmak işe yarar: hangi fasoncunun hangi işi yaptığı ve ortalama kaç günde döndürdüğü planlamada termin hesabına girer. Fasoncudaki stoğun ayrıntılı takibi fasoncudaki stok takibi yazısında anlatılıyor.

Excel, ön muhasebe ya da ERP modülü: hangisi uygun?

SeçenekArtısıEksisi
Excel listesiHemen kurulur, fasoncuya gönderilebilirStokla bağ yok, kısmi dönüşler elle eşlenir, lot kaybolur
Ön muhasebe programıİrsaliye ve fatura aynı yerdeFason irsaliyesi çoğu zaman satış gibi işlenir; nitelik ve iş emri yok
Ayrı fason takip aracıFasona özel ekranlarStok ve üretim başka programda; veri iki kez girilir
ERP içinde fason modülüSevk, dönüş, stok, lot, iş emri ve maliyet tek kayıttaFason operasyonunun ürün ağacında tanımlı olması gerekir

Fasonu az ve tek tip olan firmada iyi tutulmuş bir liste bir süre yeter. Birden fazla fasoncu, kısmi dönüş ve lot takibi varsa fasonun üretim ve stokla aynı kayıtta olması gerekir.

Karar verirken bir de maliyet tarafını düşünün. Fasoncunun faturası parçaya bağlanmazsa, kaplama ya da ısıl işlem bedeli ay sonunda genel gidere yazılır. Bu durumda kaplamalı ve kaplamasız parçalar aynı maliyetle görünür, teklif fiyatı da yanlış hesaplanır. Fasonu stokla birlikte tutan program, bedeli de aynı partiye ekleyebilir.

Seçerken hangi sorular sorulmalı?

  1. Fason irsaliyesi stoktan çıkış mı yapıyor, yoksa fasoncu deposuna transfer mi?
  2. Dönen parça aynı stok kartında yeni niteliğiyle mi giriyor?
  3. Elle kesilen fason irsaliyesi açık iş emrine bağlanıyor mu?
  4. Bir sevkin birden fazla dönüşü ve firesi ayrı ayrı girilebiliyor mu?
  5. Fasoncu bazında açık miktar raporu alınabiliyor mu?
  6. Fason faturasındaki işçilik bedeli parça maliyetine ekleniyor mu?
  7. Fason irsaliyesi e-İrsaliye olarak gönderilebiliyor mu?

İlk üç soru en belirleyicidir. Fason irsaliyesi transfer olarak işlenmiyorsa, dönen parça aynı kartta izlenmiyorsa ve iş emrine bağlanmıyorsa, diğer özellikler ne kadar iyi olursa olsun fasonda bekleyen mal yine elle tutulan bir listeye kalır. Satıcıdan bu üç adımı kendi parçalarınızdan biriyle, ekranda baştan sona göstermesini isteyin.

Ay sonu fason mutabakatı nasıl yapılır?

Programdan fasoncu bazında açık miktar listesi alınır ve fasoncunun elindeki listeyle satır satır karşılaştırılır. Fark çıkan her satır için üç ihtimal vardır: dönüş irsaliyesi girilmemiştir, fire bildirilmemiştir ya da sevk yanlış fasoncuya yazılmıştır.

  • Listeyi parça kodu ve lotla birlikte gönderin; fasoncu kendi iş numarasını yanına yazsın.
  • Yolda olan malı (dönüşü kesilmiş ama henüz gelmemiş) ayrı işaretleyin.
  • Fire farkını yazılı alın; sözlü kabul edilen fire bir sonraki ay unutulur.
  • Uzun süredir hareket görmeyen kalemleri ayrıca konuşun. Bunlar çoğu zaman ya hurdaya ayrılmıştır ya da yanlış kayıttır.

Fason bedelinin parça maliyetine nasıl eklendiği fason işçilik maliyeti yazısında var.

Sık yapılan hatalar

  • Fason irsaliyesini satış gibi kesmek. Cari bakiyesi bozulur, stok kaybolur.
  • Tek fason deposu. Fasoncu bazında mutabakat yapılamaz.
  • Dönüşü yeni stok kartıyla almak. Giden ve gelen arasındaki bağ kopar, maliyet taşınmaz.
  • Lotu dönüşte yazmamak. Müşteri şikayetinde hangi kaplama partisi olduğu bulunamaz.
  • Fireyi kapatmamak. Fasoncuda yıllardır duran hayali stok birikir.
  • Fason faturasını parçaya bağlamamak. İşçilik bedeli genel gidere düşer, parça maliyeti eksik çıkar.

PakERP One'da fason takibi

PakERP One'da fason, üretim ve stokla aynı kayıttadır; fasona giden mal satış gibi değil, fasoncu deposuna transfer olarak işlenir.

  1. 102 Satış İrsaliyesi / 202 Alış İrsaliyesi: elle kesilen fason irsaliyesi açık iş emrinin fason operasyonuna kendiliğinden bağlanır; fasondan geliş iş emri ilerlemesine işlenir.
  2. Fasoncu deposu: nitelik ve lot korunur; dönen parça aynı kartta yeni niteliğiyle ve yeni lotla girer, soy ağacına işlenir.
  3. 8124 Fason Siparişleri, 8125 / 8126 fason sevk ve geliş.
  4. 8127 Fason Stok Mutabakatı: fasoncu bazında gönderilen, gelen ve açık miktar.
  5. Üretim Panosu, Fasonda sekmesi: fasoncu sütunlarında bekleyen parça, adet ve kaç gündür orada olduğu.
  6. e-İrsaliye: fason irsaliyesi programdan özel entegratör üzerinden gönderilir.

Program ve bulut sunucu ücretsizdir. Ayrıntı fason modülü sayfasında.

Sık Sorulan Sorular

Fason takibi nasıl yapılır?
Her fasoncu için ayrı depo açılır, fasona giden mal bu depoya transfer olarak sevk edilir. Dönüşte parça yeni niteliğiyle aynı karta girer, fire ayrı kaydedilir. Fasoncu bazında açık miktar listesi ay sonunda fasoncunun listesiyle karşılaştırılır.
Fason irsaliyesi satış irsaliyesi gibi kesilir mi?
Belge olarak irsaliyedir ama stok kaydı satış gibi işlenmemelidir. Mal satılmamıştır; fasoncuya işlem için gönderilmiştir. Stok tarafında fasoncu deposuna transfer, cari tarafında ise bakiye değişmeden kayıt yapılmalıdır.
Fasoncudaki mal stokta görünür mü?
Fasoncu ayrı depo olarak tutuluyorsa görünür. Toplam stokta firmaya ait sayılır ama kullanılabilir stokta, fabrikadaki depolardan ayrı izlenir.
Fasonda fire nasıl kaydedilir?
Dönüş kaydında iyi gelen miktar ile fire ayrı girilir. Fire fasoncunun yazılı bildirimine dayanmalı, mümkünse nedeniyle birlikte kaydedilmelidir. Kaydedilmeyen fire fasoncu deposunda hayali stok olarak kalır.
Fason mutabakatı ne sıklıkla yapılmalı?
Çoğu firmada ayda bir yeterlidir. Fason hacmi yüksek ya da fasoncu sayısı fazla olan firmalarda iki haftada bir yapmak, farkların birikmeden kapatılmasını sağlar.
PE
PakERP One Ekibiİş programı seçim rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

PakERP One'ı ücretsiz indirip kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.