1. Ana Sayfa
  2. Üretim Dünyası
  3. Müşteri Takip Programı
Program Rehberi · Satış

Müşteri Takip Programı: Excel Listesinden Ne Farkı Var, Ne Zaman Gerekir?

PakERP One Ekibi 7 dk okuma
Kısa cevap

Excel müşteri listesi firmaları ve iletişim bilgilerini tutar; müşteri takip programı bunlara ek olarak kiminle ne konuşulduğunu, sırada hangi işin olduğunu, verilen teklifin ne durumda olduğunu ve müşterinin bakiyesini aynı kartta gösterir. Liste tek kişi tarafından tutuluyorsa ve müşteri az ise Excel yeter; birden fazla satışçı, düzenli teklif ve geri arama varsa program gerekir.

Satış müdürünün masaüstündeki dosyanın adı "Müşteriler_SON_yeni2.xlsx". İçinde 14 sütun var: firma, şehir, yetkili, telefon, e-posta, ürün grubu, son görüşme, not. "Son görüşme" sütununun yarısı boş, "not" sütununda "fiyat yüksek dedi, mayısta tekrar ara" gibi cümleler duruyor; hangi mayıs olduğu yazmıyor. Dosyanın bir kopyası satış temsilcisinin bilgisayarında, onun da biraz farklı bir hâli e-posta ekinde.

Bu dosya kötü bir dosya değil; birinin müşteri bilgisini kaybetmemek için gösterdiği emeğin sonucu. Sorun, listenin zamanla bir hafıza aracı olmaktan çıkıp bir arşive dönüşmesidir. Müşteri takip programı bu noktada devreye girer. Excel'in nerede yetip nerede yetmediğini ve programda nelere bakılacağını aşağıda madde madde ele aldık.

Müşteri şeması: Cari ortada; fırsat, teklif, sipariş, fatura, kişi, görüşme ve görevler dallarda. Sağda zaman çizelgesi.Tam boyut
Müşteri şeması · Cari ortada; fırsat, teklif, sipariş, fatura, kişi, görüşme ve görevler dallarda. Sağda zaman çizelgesi.

Müşteri takip programı neyi tutar?

Müşteri takip programı müşterinin kim olduğunu, onunla ne konuşulduğunu ve sırada ne yapılacağını tutar. Liste yalnız ilkini tutar; fark diğer ikisindedir.

  • Kim: firma, vergi bilgisi, adres, yetkililer ve görevleri, telefon, e-posta.
  • Ne konuşuldu: telefon görüşmesi, ziyaret, toplantı, gönderilen teklif; tarih, kişi ve sonucuyla.
  • Sırada ne var: geri arama, teklif revizyonu, ziyaret; kimin yapacağı ve ne zaman.
  • Ne kazandırıyor: açık teklifler, siparişler, faturalar, bakiye ve vadesi geçen tutar.

Üretim firmasında müşteri sayısı perakendeye göre azdır ama her müşterinin arkasında yıllara yayılan bir ilişki vardır: satın alma müdürü değişir, yıllık fiyat görüşmesi yapılır, yeni parça için teklif istenir, şikayet gelir. Bu geçmiş kişilerin hafızasında kaldığında, kişi ayrıldığında müşteri bilgisi de gider.

Excel listesinin sınırı nerede başlar?

Excel'in sınırı, listeyi birden fazla kişinin aynı anda güncellemesi ve geçmişin satır satır tutulması gerektiğinde başlar. Aşağıdaki tablo iki yolu aynı işler üzerinden karşılaştırıyor.

İşExcel listesindeMüşteri takip programında
Görüşme kaydı"Son görüşme" hücresi her seferinde üzerine yazılırHer görüşme ayrı kayıt, geçmiş birikir
Geri aramaNot sütununda cümle olarakTarihli görev, zamanı gelince hatırlatma
Birden fazla satışçıDosyanın kopyaları, hangisi güncel belli değilTek kayıt, herkes aynısını görür
Teklif durumuAyrı bir dosyada ya da e-postadaMüşteri kartında, cevap bekleyen gün sayısıyla
Bakiye ve siparişMuhasebeye sorulurKartta görünür
YetkiDosyayı açan her şeyi görürSatışçı yalnız kendi müşterilerini görebilir
Satışçı ayrılıncaDosya onun bilgisayarında kalabilirMüşteriler başka satışçıya atanır

Tabloya bakınca Excel'in yetmediği her satırın ortak noktası görülür: zaman. Excel bir anın fotoğrafını iyi tutar, akan bir ilişkiyi tutmakta zorlanır.

Bir örnek: satın alma müdürü değişti. Excel'de eski adın üstüne yenisi yazılır, eskisiyle yapılan görüşmelerin izi kaybolur. Programda eski kişi pasife alınır, yeni kişi eklenir; eskiyle yapılan görüşmeler ve verilen teklifler müşteri kartında kalır. Yeni müdür "geçen yıl bize hangi fiyatı vermiştiniz" diye sorduğunda cevap kayıttadır.

Sahadan not

Müşteri takip programına geçen ekiplerde ilk ay görüşme kaydı az girilir; kayıt alışkanlığı yerleşmez. Haftalık satış toplantısının programdaki listeyle yapılması, yani toplantıda yalnız kayıtlı görev ve görüşmelerin konuşulması, alışkanlığı en hızlı yerleştiren yöntemdir.

Hangi durumda Excel listesi yeterlidir?

Her firmanın programa ihtiyacı yoktur. Aşağıdaki koşulların hepsi sizin için doğruysa iyi tutulmuş bir Excel listesi bir süre daha işinizi görür:

  • Müşterilerle tek bir kişi ilgileniyor, genellikle firma sahibi ya da satış müdürü.
  • Müşteri sayısı az ve yeni müşteri kazanmak için düzenli bir arama yapılmıyor.
  • Teklifler seyrek veriliyor, çoğu zaman sözlü konuşulup doğrudan siparişe dönüyor.
  • Müşteriler yıllardır aynı, satın alma tarafındaki kişiler de pek değişmiyor.

Bu durumda bile listeye iki sütun eklemek fark yaratır: "bir sonraki adım" ve "tarihi". Her satırın bir sonraki adımı ve tarihi olursa liste, tarihe göre sıralandığında haftalık arama listesine dönüşür. Satışa ikinci bir kişi katıldığı, ya da teklif sayısı ayda birkaç taneyi geçtiği an, liste yetmemeye başlar; çünkü iki kişinin aynı dosyayı aynı anda güncellemesi kopyalara yol açar.

Olmazsa olmaz özellikler nelerdir?

Bir üretim firmasının B2B satış ekibi için programda şunlar aranmalıdır:

  • Müşteri kartı ile cari kartın aynı olması: Satışın tuttuğu müşteri ile faturanın kesildiği cari iki ayrı kayıtsa adres ve unvan zamanla birbirinden ayrılır.
  • Kişiler: Bir firmada satın alma, kalite, planlama ve muhasebe ayrı kişilerdir; her biri görevi ve iletişimiyle kayıtlı olmalı.
  • Görüşme zaman çizelgesi: Müşteri kartını açınca son aylarda kimin ne konuştuğu sırayla görünmeli.
  • Görev ve hatırlatma: "Perşembe tekrar ara" bir not değil, tarihli bir görev olmalı.
  • Teklif takibi: Verilen teklifin kaç gündür cevap beklediği ve geçerlilik süresi.
  • Bakiye ve vade: Satışçı ziyarete gitmeden önce müşterinin vadesi geçen tutarını görmeli.
  • Satışçı bazlı görünüm: Her müşteri bir satışçıya bağlı olmalı, istenirse satışçı yalnız kendi müşterilerini görmeli.
  • Telefondan erişim: Sahada çalışan satışçı müşteri kartına telefondan bakıp ziyaret kaydı girebilmeli.

Bunların bir kısmı, müşterinin tüm ilişkisini tek ekranda göstermekle ilgilidir; bu görünümü müşteri 360 görünümü yazısında ayrıca anlattık.

Ayrı program mı, ERP içinde mi?

Müşteri takibi için üç yol vardır: Excel, ayrı bir müşteri takip ya da CRM programı, ERP'nin içindeki müşteri modülü. Seçim, müşteri ilişkisinin teklif ve siparişten ne kadar ayrılabildiğine bağlıdır.

  • Excel: Tek kişi ve az müşteri için yeterlidir. Geçmiş ve görev tutmaz.
  • Ayrı program: Görüşme, görev ve satış hunisi için gelişmiş araçlar sunar. Ama teklif, sipariş ve fatura ERP'deyse satışçı iki programa bakar; kazanılan iş ERP'ye yeniden girilir, müşteri kartları iki yerde ayrı ayrı güncellenir.
  • ERP içinde: Müşteri kartı cari karttır. Teklif, sipariş, sevkiyat ve bakiye aynı ekrandan görülür. Ayrı programlardaki bazı pazarlama araçları burada olmayabilir.

Üretim firmasında satış, sevkiyat ve tahsilattan kopuk yürümez; müşteri "siparişim ne zaman gelir" ya da "bu faturanın irsaliyesi hangisi" diye sorar. Bu yüzden müşteri takibinin ERP'yle aynı yerde olması çoğu zaman daha az iş çıkarır. Bu kararın ayrıntısı ERP ve CRM ayrı mı olmalı yazısında.

Seçerken hangi sorular sorulmalı?

  1. Müşteri kartı ile muhasebedeki cari kart aynı kayıt mı?
  2. Bir müşterinin son altı aylık görüşmelerini, tekliflerini ve siparişlerini tek ekranda görebiliyor muyum?
  3. Geri arama görevi oluşturduğumda zamanı gelince bana nasıl haber veriliyor?
  4. Satışçı yalnız kendi müşterilerini görecek şekilde ayarlanabiliyor mu?
  5. Satışçı ayrıldığında müşterilerini başka birine toplu atayabiliyor muyum?
  6. Mevcut Excel listemi programa aktarabilir miyim, sütunları nasıl eşleştiririm?
  7. Sahadaki satışçı telefondan ne yapabiliyor: yalnız bakmak mı, kayıt girmek mi?

Altıncı soru geçişin en çok zaman alan kısmıdır. Excel listesi aktarılmadan önce temizlenmelidir: aynı firmanın farklı yazılmış iki satırı, boş vergi numaraları, eski çalışanların adları. Temizlik için en pratik yol listeyi vergi numarasına göre sıralamak ve aynı numaralı satırları tek tek birleştirmektir; vergi numarası olmayan satırlar ya tamamlanır ya aday olarak ayrı tutulur.

Sık yapılan hatalar

  • Programı yalnız adres defteri olarak kullanmak: Görüşme ve görev girilmezse program, daha pahalı bir Excel listesinden farklı değildir.
  • Görüşmeyi "görüşüldü" diye kaydetmek: Kayıtta ne konuşulduğu ve sonucu yazmalı: "yıllık fiyat için revize teklif istedi, 15 güne kadar".
  • Görev açıp tarih vermemek: Tarihsiz görev hatırlatma üretmez.
  • Her satışçının kendi listesini tutmaya devam etmesi: Program açıldıktan sonra paralel listeler kaldırılmalıdır, yoksa güncel bilgi yine dağılır.
  • Kayıp işin nedenini yazmamak: Teklif kaybedildiğinde fiyat mı, termin mi, kalite mi nedeniyle kaybedildiği kaydedilmezse aynı hata tekrarlanır.

Ziyaret kayıtlarının nasıl tutulacağını müşteri ziyaret raporu yazısında örnekle anlattık.

PakERP One'da müşteri takibi: CRM menüsü

PakERP One'da müşteri takibi CRM menüsündedir ve müşteri kartı, faturanın kesildiği cari kartın kendisidir. CRM programla birlikte gelir, ayrı lisans istemez; program ve bulut sunucu ücretsizdir.

  1. 1202 Müşteri Yönetimi: müşteri şeması; ortada cari, bir kolda fırsat, teklif, sipariş ve fatura, diğer kolda kişiler, aktiviteler, görevler ve finans (bakiye, vadesi geçen).
  2. 1205 Aktiviteler: telefon, ziyaret, toplantı, e-posta ve not; sonucu ile müşterinin zaman çizelgesine yazılır.
  3. 1206 Görevler ve Hatırlatmalar: geciken, bugün ve önümüzdeki 7 gün; zamanı gelince bildirim düşer.
  4. 1207 Teklif Takibi: verilen tekliflerin cevap durumu ve kaç gündür beklediği.
  5. 1208 Kişiler ve 1209 Cari Kartları: yetkililer tek listede; cari kartlar bakiyeleriyle, "yalnız bakiyesi açık olanlar" süzgeciyle.
  6. Satışçı bazlı müşteri: her cari bir satış elemanına bağlanır, istenirse satışçı yalnız kendi müşterilerini görür. 1209'da cari kartlara sağ tıkla toplu satış elemanı atanır; 1210 Satış Ekibi satışçı bazında müşteri, fırsat ve ciroyu gösterir.

Sahadaki satışçı için PakERP One CRM Android uygulaması vardır. Ayrıntılar CRM sayfasında.

Konuyla ilgili: Satış Takip Programı: Sipariş, Sevk, Fatura ve Tahsilat.

Sık Sorulan Sorular

Müşteri takibi Excel'de yapılabilir mi?
Tek kişinin tuttuğu, az sayıda müşteriden oluşan bir listede yapılabilir. Görüşme geçmişi, tarihli geri arama ve birden fazla kişinin aynı anda güncellemesi gerektiğinde Excel yetersiz kalır.
Müşteri takip programı ile CRM aynı şey mi?
Pratikte büyük ölçüde aynı işi yapar. Müşteri takip programı daha çok kart, görüşme ve görev tarafını anlatır; CRM bunlara aday, fırsat ve satış hunisi gibi satış süreci araçlarını ekler.
Müşteri takip programında hangi bilgiler tutulmalı?
Firma ve vergi bilgisi, yetkili kişiler ve görevleri, görüşme geçmişi, açık görevler, verilen teklifler, siparişler ve bakiye. Üretim firması için ayrıca müşterinin hangi parçaları aldığı ve teslim performansı yararlıdır.
Satışçı yalnız kendi müşterilerini görebilir mi?
Bunu destekleyen programlarda her müşteri bir satışçıya bağlanır ve satışçının yetkisi kendi müşterileriyle sınırlanır. Yönetici ise tüm müşterileri ve satışçı bazında toplamları görür.
Excel müşteri listesi programa nasıl aktarılır?
Önce liste temizlenir: mükerrer satırlar birleştirilir, vergi numaraları tamamlanır. Ardından programın Excel şablonuna sütunlar eşleştirilerek aktarılır. Aktarımdan sonra birkaç kart elle kontrol edilmelidir.
PE
PakERP One Ekibiİş programı seçim rehberleri, programı geliştiren ekip tarafından yazılır. Son güncelleme: .

PakERP One'ı ücretsiz indirip kendi verinizle deneyin

PakERP One masaüstü program ve bulut sunucu ücretsiz; kullanıcı ve modül sınırı yok, hesap programın içinden açılır.