ERP'ye geçişte açılış bakiyeleri, eski programın geçiş tarihindeki mizanından alınır ve iki katmanda aktarılır: muhasebede tek bir açılış fişi, modüllerde ise ayrıntı. Cari bakiyeler fatura bazında açık kalem olarak, stoklar depo, lot ve birim maliyetle, çekler tek tek, banka ve kasa hesap bazında girilir. Aktarımdan sonra her modülün toplamı açılış fişindeki ilgili hesapla tutmalıdır.
Geçiş günü yıl başı mı olmalı, yoksa kasım başında da başlanabilir mi? Yeni ERP'ye geçecek her firmanın ilk sorusu budur ve cevabı açılış bakiyelerinin nasıl taşınacağını belirler. Program seçilmiş, kartlar hazırlanmış olabilir; ama ilk gün açılan cari ekstrede müşterinin bakiyesi eski programla tutmuyorsa kimse yeni sisteme güvenmez.
Açılış bakiyesi aktarımı tek bir fişten ibaret değildir. Muhasebedeki toplamların yanında, o toplamları oluşturan ayrıntı da taşınmalıdır: hangi faturanın açık olduğu, rafta hangi lotun durduğu, hangi çekin hangi bankada tahsilde olduğu. Aşağıda tarih seçiminden kontrol listesine kadar adımlar sırayla duruyor.
Tam boyutİçindekiler
- Açılış bakiyesi nedir, geçişte neden ayrı bir iştir?
- Geçiş tarihi nasıl seçilir?
- Hangi bakiyeler, hangi ayrıntıyla aktarılır?
- Açılış fişi nasıl kurulur?
- Cari bakiyeler tek tutar mı, fatura fatura mı aktarılmalı?
- Stok açılışında maliyet nasıl belirlenir?
- Aktarımdan sonra hangi kontroller yapılır?
- Sık yapılan hatalar
- PakERP One'da açılış bakiyelerinin girilmesi
- Sık sorulan sorular
Açılış bakiyesi nedir, geçişte neden ayrı bir iştir?
Açılış bakiyesi, yeni sistemin ilk gününde hesapların taşıdığı tutardır: kasada ne kadar para var, kimden ne kadar alacak var, depoda hangi malzeme hangi değerle duruyor. Yıl devrinde bu bakiyeler aynı programın içinde bir yıldan ötekine aktarılır. Program değiştiğinde ise eski sistemden yeni sisteme taşınır ve iş iki katmana ayrılır.
Birinci katman muhasebedir: bilanço hesaplarının bakiyeleri bir açılış fişiyle girilir. İkinci katman modüllerdir: cari hesapların açık faturaları, stok kartlarının miktarları ve lotları, çeklerin tek tek kaydı. ERP'de bu iki katmanın birbirini tutması gerekir. Muhasebede 120 bakiyesi 1.250.000 TL ise cari kartların açık kalemlerinin toplamı da aynı olmalıdır.
Geçiş tarihi nasıl seçilir?
En temiz geçiş tarihi mali yılın başıdır; çünkü o gün gelir tablosu hesapları sıfırdır ve yalnız bilanço hesapları taşınır. Yıl içinde geçmek de mümkündür ama iki seçenekten biri seçilmelidir.
| Seçenek | Ne taşınır | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|---|
| Yıl başı | Yalnız bilanço hesapları (1-5 sınıfları) | Bir yılın tüm kaydı tek programda | Hazırlık aralık ayına, yoğun döneme denk gelir |
| Yıl içi, muhasebe dahil | Bilanço hesaplarıyla birlikte gelir tablosu ve maliyet hesaplarının yıl içi bakiyeleri | Beklemeden geçilir | Bir yılın defteri iki programdan çıkar; e-defter ve beyanname düzeni mali müşavirle planlanmalı |
| Yıl içi, muhasebe yıl sonuna kadar eskide | Modüllerde cari, stok, çek; muhasebe yeni yılda açılır | Defter bütünlüğü korunur | Kalan aylarda iki programda kayıt; çift kayıt riski |
Yıl içi geçişte ay başı seçilmelidir; ay ortasında geçmek KDV dönemini ikiye böler. Hangi seçeneğin e-defter ve beyanname açısından uygun olduğuna mali müşavirle birlikte karar verin. Genel geçiş planı için ERP geçiş rehberi yazısına bakabilirsiniz.
Geçişlerde en çok zaman alan kalem genellikle stok değil cari açık kalemlerdir. Eski programda kapatma eşlemesi düzenli yapılmadıysa hangi faturanın açık olduğu bulunamaz; bu durumda müşteriyle mutabakat yapıp kalan bakiyeyi en son faturalara dağıtmak pratik bir çözümdür.
Hangi bakiyeler, hangi ayrıntıyla aktarılır?
Her bakiye kendi ayrıntısıyla gelir; tek tutar olarak girilen bakiye sonradan izlenemez.
| Kalem | Aktarılacak ayrıntı | Kontrol edilecek hesap |
|---|---|---|
| Müşteri bakiyeleri | Açık faturalar: belge no, tarih, vade, tutar, döviz | 120 Alıcılar |
| Tedarikçi bakiyeleri | Açık alış faturaları ve vadeleri | 320 Satıcılar |
| Müşteri çekleri | Çek no, banka, keşideci, vade, durum (portföyde, tahsilde, ciroda) | 101 Alınan Çekler |
| Verilen çekler | Çek no, alıcı, vade | 103 Verilen Çekler |
| Kasa ve banka | Hesap bazında bakiye, döviz hesaplarında döviz tutarı | 100 Kasa, 102 Bankalar |
| Stoklar | Kart, depo, lot, miktar, birim maliyet | 150, 151, 152, 153 |
| Duran varlıklar | Kalem bazında maliyet ve birikmiş amortisman | 250-257 hesapları |
| Krediler ve vergiler | Kredi bazında anapara, ödenecek vergiler | 300, 360 |
Duran varlıkların amortismanı, kalan ömür ve yöntemle birlikte mali müşavirin kayıtlarından alınır; geçişte yeniden hesaplanmaz. Demirbaş takibi için demirbaş ve amortisman yazısına bakabilirsiniz.
Açılış fişi nasıl kurulur?
Açılış fişi, eski programın geçiş günü mizanındaki bilanço hesaplarını borç ve alacak bakiyeleriyle tek fişte toplar. Varlıklar borç, kaynaklar ve birikmiş amortisman alacak tarafa yazılır. Aşağıdaki fiş tamamen örnektir:
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 100 Kasa | 25.000 | |
| 101 Alınan Çekler | 150.000 | |
| 102 Bankalar | 480.000 | |
| 120 Alıcılar | 1.250.000 | |
| 150 İlk Madde ve Malzeme | 620.000 | |
| 151 Yarı Mamuller | 180.000 | |
| 152 Mamuller | 340.000 | |
| 253 Tesis, Makine ve Cihazlar | 2.400.000 | |
| 255 Demirbaşlar | 160.000 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | 900.000 | |
| 300 Banka Kredileri | 600.000 | |
| 320 Satıcılar | 980.000 | |
| 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar | 45.000 | |
| 500 Sermaye | 2.000.000 | |
| 570 Geçmiş Yıllar Kârları | 1.080.000 | |
| Toplam | 5.605.000 | 5.605.000 |
Fiş alt hesap düzeyinde girilir: 120 tek satır değil, her cari alt hesabı ayrı satırdır. Fişin yevmiyedeki yeri ve yıl devrinde nasıl kesildiği açılış fişi nasıl yapılır yazısında.
Cari bakiyeler tek tutar mı, fatura fatura mı aktarılmalı?
Fatura fatura aktarılmalıdır. Müşterinin 340.000 TL bakiyesi tek bir "devir" satırı olarak girilirse yeni sistem bu tutarın hangi vadelere dağıldığını bilmez; yaşlandırma raporu bütün tutarı geçiş gününe yığar, vadesi geçen alacak listesi anlamsızlaşır.
Açık kalem aktarımında her açık fatura kendi tarihi, vadesi ve kalan tutarıyla girilir. Kısmen ödenmiş faturada yalnız kalan tutar taşınır. Dövizli carilerde döviz tutarı ile TL karşılığı birlikte girilir; TL karşılığı eski programdaki değerle aynı olmalıdır ki açılış fişindeki 120 tutsun. Örneğin 20.000 EUR açık faturası olan bir müşteri, eski programda 1.100.000 TL ile duruyorsa yeni sisteme de 20.000 EUR ve 1.100.000 TL olarak girilir; güncel kurla yeniden hesaplanmaz. Kur farkı, ilk dönem sonu değerlemesinde ayrıca ele alınır. Ayrıntı için cari ekstrede açık kalem yazısına bakın.
Eski programda kapatma eşlemesi hiç yapılmamışsa, hangi faturanın açık olduğu belirsizdir. Bu durumda bakiye, en son faturalardan geriye doğru dağıtılır: bakiye 340.000 TL ise son faturalar bu tutar dolana kadar açık sayılır, eskiler kapalı. Bu dağılım müşteriyle mutabakat yapıldıktan sonra kesinleştirilmelidir.
Stok açılışında maliyet nasıl belirlenir?
Stok açılışında her kartın miktarı sayımdan, birim maliyeti eski kayıtlardan gelir. Miktar × birim maliyet toplamı, açılış fişindeki 150, 151, 152 ve 153 bakiyelerine eşit olmalıdır. Tutmuyorsa ya sayım ya maliyet yanlıştır; fark açılış fişine yazılarak kapatılmamalıdır.
Lot takibi yapılacak malzemelerde açılış lot bazında girilir; rafta duran her rulo kendi lot ve döküm numarasıyla. Yarı mamuller hangi operasyonda beklediğiyle birlikte girilmezse ilk iş emirlerinde eksik stok uyarısı çıkar. Fasoncuda duran mal da firmanın stokudur; fasoncu deposunda açılmalıdır.
Sayım ile eski programın kaydı arasında fark çıkarsa bu fark yeni sisteme taşınmadan önce eski programda kapatılmalıdır. Böylece eski defter sayım sonucunu yansıtır, yeni sistem de gerçek miktarla başlar. Farkın nasıl kaydedileceği, fire mi kayıp mı sayılacağı mali müşavirle konuşulur.
Aktarımdan sonra hangi kontroller yapılır?
- Yeni sistemin açılış mizanı, eski programın geçiş günü mizanıyla hesap hesap karşılaştırılır.
- Cari kartların açık kalem toplamı 120 ve 320 bakiyeleriyle, cari bazında karşılaştırılır.
- En büyük on müşteriye ve on tedarikçiye mutabakat gönderilir.
- Çek portföy raporu 101 ve 103 bakiyesiyle tutturulur.
- Banka hesapları banka ekstresinin geçiş günü bakiyesiyle karşılaştırılır.
- Stok değer raporu 150-153 toplamıyla, birkaç kalem de rafta fiilen sayılarak kontrol edilir.
- Geçiş tarihinden önceye tarihli kayıt girilmemesi için o tarih öncesi kapatılır.
Sık yapılan hatalar
- Cari bakiyeyi tek satır devir olarak girmek: Vade takibi ilk günden kaybolur.
- Farkı açılış fişine yedirmek: Tutmayan stok ya da cari farkı bir hesaba yazılarak kapatılır, sorun saklanır.
- Eski programda geçiş tarihinden sonra kayıt yapmaya devam etmek: Açılış bakiyesi bayatlar, ikinci bir aktarım gerekir.
- Sayımı geçişten haftalar önce yapmak: Aradaki hareketler kaybolur.
- Dövizli bakiyeleri yalnız TL girmek: İlk kur değerlemesinde fark çıkar.
PakERP One'da açılış bakiyelerinin girilmesi
PakERP One'a geçişte kartlar ve bakiyeler Excel şablonlarıyla aktarılır; programın kendisi ücretsizdir, eski programdan aktarım ise istenirse ayrı bir destek hizmeti olarak yapılır.
- Kart ekranlarındaki İçeri Aktar ▾ menüsünden Türkçe başlıklı şablon indirilir; cari, stok ve diğer kartlar doldurulup yüklenir, hatalı satırlar nedeniyle listelenir.
- Açık cari bakiyeler de Excel şablonuyla aktarılır; 802 Cari Ekstre açık kalemleri FIFO kuralıyla, vade ve gecikme günüyle gösterir.
- Stok miktarları 329 Depo Bakiye Düzeltme (Sayım) ekranında depo, lot ve nitelik bazında girilir; olması gereken miktar yazılır, fark sayım fişi olur.
- Açılış fişi 901 Muhasebe Fiş İşlemleri ekranında mahsup fişi olarak girilir; mizan 904 Defterler ve Raporlar altından alınıp eski programınkiyle karşılaştırılır.
- Sonraki yıl devirlerinde 923 Açılış Fişi Oluştur önceki yılın 1-5 sınıfı bakiyelerini cari bazında kendiliğinden taşır.
Geçiş adımları eski ERP'den geçiş sayfasında.