Vardiya devir teslim raporu, biten vardiyanın bir sonraki vardiyaya bıraktığı açık işlerin listesidir: arızalı ya da şartlı çalışan tezgahlar, yarım kalan iş emirleri, kalite uyarıları, bekletilen malzeme, planlanan kalıp değişimi ve güvenlik notları. Amacı yönetime bilgi vermek değil, gelen vardiyanın ilk saatini soru sorarak geçirmemesini sağlamaktır. Üretim adedi gibi sistemde zaten bulunan bilgiler forma tekrar yazılmaz.
Sabah 07:55. Gece vardiyasının ustabaşı ceketini almış, kapıda. Sabahçı ustabaşı 3 numaralı presin neden durduğunu, kenarda bekleyen sarı etiketli kasanın ne olduğunu ve kaynak robotunda yarım kalan işin kaç adedinin kaldığını soruyor. Cevapların yarısı "bilmiyorum, Ahmet biliyordu" oluyor. Ahmet ise servis aracında.
Vardiya değişimi, atölyede bilginin en kolay kaybolduğu andır. Bir vardiyanın sekiz saatte öğrendiği her şey on dakikalık bir konuşmaya sığmak zorundadır. Aşağıda devir teslim raporunun ne olduğu, vardiya sonu raporundan farkı, hangi başlıkları içermesi gerektiği, örnek bir form ve teslimin tezgah başında nasıl yapılacağı anlatılıyor.
Tam boyutİçindekiler
- Devir teslim raporu ile vardiya sonu raporu aynı şey mi?
- Devir teslim raporunda hangi başlıklar olmalı?
- Örnek bir devir teslim formu nasıl görünür?
- Devir teslim nasıl yapılmalı: toplantıda mı, tezgah başında mı?
- Operatörler kendi aralarında neyi devretmeli?
- Hangi bilgiler forma değil sisteme yazılmalı?
- Devir teslimin işe yaradığı nasıl anlaşılır?
- Sık yapılan hatalar
- PakERP One'da devir teslime veri
- Sık sorulan sorular
Devir teslim raporu ile vardiya sonu raporu aynı şey mi?
Değil. Vardiya sonu raporu ne yapıldığını, devir teslim raporu ise ne yapılması gerektiğini anlatır. Biri geriye, diğeri ileriye bakar.
| Vardiya sonu raporu | Devir teslim raporu | |
|---|---|---|
| Okuyucu | Üretim müdürü, planlama | Gelen vardiyanın ustabaşı ve operatörleri |
| Soru | Bu vardiya ne üretti, ne kaybetti? | Şu an ne açık, neye dikkat edilmeli? |
| İçerik | Adet, fire, duruş dakikası, verim | Arıza, yarım iş, kalite uyarısı, malzeme, talimat |
| Zamanlama | Vardiya bittikten sonra, sabah toplantısında | Vardiya değişimi sırasında, tezgah başında |
| Kaynak | Büyük kısmı sistem kayıtlarından | Büyük kısmı ustabaşının gözleminden |
İkisini tek forma sıkıştıran firmalar genellikle devir teslim kısmını kaybeder; çünkü form adet ve fire satırlarıyla dolar, açık işler en alttaki "notlar" kutusuna sıkışır. Ayrı tutulduğunda iki belge birbirini tamamlar: sabah toplantısında vardiya sonu raporu konuşulur, devir teslim formundaki açık maddeler de o toplantının yapılacaklar listesine geçer. Vardiya sonu raporu ayrı bir konudur: Vardiya Sonu Raporu yazısında.
Devir teslim raporunda hangi başlıklar olmalı?
Gelen vardiyanın ilk saatte bilmesi gereken her şey, başka hiçbir şey. Pratikte yedi başlık yeterlidir:
- Güvenlik: devre dışı bir koruyucu, kaygan zemin, bekleyen bir iş kazası tutanağı.
- Tezgah durumu: duran, arızalı ya da şartlı çalışan tezgahlar; bakımın verdiği tahmini süre.
- Yarım kalan işler: iş emri numarası, kalan adet, tezgahta bağlı kalıp.
- Kalite uyarıları: ayrılan ya da şüpheli kasalar, ölçü kayması görülen tezgah, müşteriden gelen özel uyarı.
- Malzeme: biten ya da bitmek üzere olan hammadde, gelmesi beklenen sevkiyat, fasondan dönüş.
- Planlanan değişiklikler: kalıp değişimi, iş sırası değişikliği, öncelikli iş.
- Personel ve talimat: eksik operatör, eğitimdeki yeni kişi, yöneticinin bıraktığı özel talimat.
Başlık sayısını artırmak cazip gelir ama ters teper. Yirmi satırlık bir form birkaç hafta sonra işaretlenip geçilen bir kağıda dönüşür.
Devir teslimi düzene giren atölyelerde ilk fark edilen şey, vardiya başındaki telefon trafiğinin azalmasıdır. Gece vardiyasını sabah arayıp "o kasa ne" diye soran ustabaşı sayısı, formun işe yarayıp yaramadığını rapordan daha iyi gösterir.
Örnek bir devir teslim formu nasıl görünür?
Form tek sayfadır ve her satırda "ne, nerede, ne yapılmalı" sorusuna cevap verir. Aşağıdaki örnek bir pres atölyesinin gece vardiyasından alınmış gibi düşünülebilir (kayıtlar temsilidir):
| Başlık | Durum | Gelen vardiya ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Güvenlik | P-05 ışık perdesi arızalı, pres kilitli | Bakım onayı olmadan açılmayacak |
| Tezgah | P-03 hidrolik kaçak, bakım 10:00 diyor | P-03 işini P-04'e al |
| Yarım iş | Braket iş emri, 1.400 adet kaldı, kalıp bağlı | Kalıbı sökme, 08:00'de devam |
| Kalite | Sarı etiketli 2 kasa, çapak şüphesi | Kaliteye göster, sevk etme |
| Malzeme | DC01 1,5 mm sac son rulo | Satınalmaya 09:00'dan önce haber ver |
| Plan | Öğleden sonra K-221 kalıp değişimi | Kalıbı hazırlık alanına indir |
| Personel | Yeni operatör ikinci gününde | Kaynak hücresinde yanında biri olsun |
Formun altında teslim eden ve teslim alan ustabaşının adı, saat ve imza bulunur. İmza bir bürokrasi değil, "bunu okudum ve sordum" demektir.
Devir teslim nasıl yapılmalı: toplantıda mı, tezgah başında mı?
Kısa bir ayak üstü konuşma ve ardından tezgah turu. Sadece kağıt bırakmak yetmez; sadece konuşmak da yetmez, çünkü sözlü bilgi ikinci kişiye geçerken eksilir.
- Vardiyalar arasında 10-15 dakikalık bir çakışma planlanır; bu süre vardiya planına baştan yazılır.
- Teslim eden ustabaşı formu vardiya bitmeden 20 dakika önce doldurmaya başlar.
- İki ustabaşı formu birlikte okur; teslim alan her satır için soru sorar.
- Duran tezgahlara ve ayrılan kasalara birlikte gidilir.
- Form imzalanır, bir kopyası panoya asılır ya da sisteme işlenir.
- Operatörler kendi tezgahlarında aynı işi kısa biçimde yapar: bağlı kalıp, son ölçüm, varsa sorun.
Çakışma süresi vardiya planında yoksa devir teslim kapı önünde yapılır ve yukarıdaki sahne tekrar eder. Vardiya düzenleri ve çakışmanın plana nasıl yazılacağı Vardiya Planlama yazısında.
Operatörler kendi aralarında neyi devretmeli?
Tezgahın o anki hâlini: hangi iş bağlı, son ölçüm ne çıktı, makinede alışılmadık bir ses ya da titreşim var mı. Ustabaşı formu genel resmi verir; tezgah başındaki iki dakikalık konuşma ise ayrıntıyı taşır.
Operatör devri için ayrı bir form gerekmez, ama içeriği belirli olmalıdır. Pratikte dört soru yeter: tezgahta hangi iş emri var ve kaç adet kaldı, en son ölçülen parça tolerans içinde miydi, kalıpta ya da aparatta bir sorun gözlendi mi, yanındaki kasaların hangisi sağlam, hangisi kontrol bekliyor. Bu dört soru tezgahın yanına asılı küçük bir kartta yazılı durursa, yeni başlayan operatör de soracağını bilir.
Yeni operatörlerde bu devir daha da önemlidir. İkinci, üçüncü gününde olan bir kişi, önceki vardiyanın ayarını değiştirip değiştirmeyeceğini bilmez; ya hiç dokunmaz ya da gereksiz yere yeniden ayar yapar. Devir sırasında "ayar tamam, dokunma" ya da "son iki parçada ölçü kaydı, kontrol et" demek, ilk saatin firesini doğrudan etkiler.
Hangi bilgiler forma değil sisteme yazılmalı?
Sayılabilen her şey. Üretilen adet, fire adedi, duruş başlangıcı ve bitişi, tüketilen hammadde lotu üretim bildirimiyle ve duruş kaydıyla sisteme girilir; devir teslim formuna tekrar yazılmaz.
Bunun iki faydası vardır. Birincisi, form kısalır ve gerçekten gözleme dayalı bilgiye yer kalır. İkincisi, aynı rakam iki yerde yazılmadığı için çelişki çıkmaz: formda "1.200 yaptık", sistemde 1.140 yazan bir sabah, toplantıyı sayı tartışmasına çevirir. Bildirimin sahada nasıl toplandığı Üretim Bildirimi Nedir? yazısında.
Formun "yarım iş" satırında kalan adet yazmak istisnadır, çünkü gelen ustabaşı ekrana bakmadan karar vermek ister. Ancak bu sayı da sistemden okunarak yazılmalıdır.
Devir teslimin işe yaradığı nasıl anlaşılır?
Gelen vardiyanın ilk saatine bakılarak. İlk saatte duran tezgah sayısı, ilk saatin üretim adedi ve ustabaşının önceki vardiyayı telefonla arama sayısı, devir teslimin kalitesini gösterir.
Bir de açık madde takibi yapılır: formda "bakım 10:00 diyor" yazan satır ertesi gün de aynıysa, sorun devir teslimde değil çözümdedir. Üç vardiya üst üste devredilen bir madde, üretim müdürünün sabah listesine çıkmalıdır. Hangi göstergelere sabah bakıldığı Üretim Müdürü Her Sabah Hangi Raporlara Bakmalı? yazısında.
Sık yapılan hatalar
- Formu vardiya bittikten sonra doldurmak: yorgun ustabaşı en önemli maddeyi unutur.
- Adet ve fireyi forma taşımak: form uzar, açık işler kaybolur.
- Tezgaha gitmeden teslim almak: ayrılan kasa yanlış kasayla karışır.
- "Sorun yok" yazıp geçmek: boş form da bir bilgidir, ama her gün boş çıkıyorsa form ciddiye alınmıyordur.
- Çakışma süresini plana koymamak: devir teslim servis aracına yetişme telaşında yapılır.
- Açık maddeleri izlememek: aynı arıza haftalarca devredilir, kimse çözmez.
PakERP One'da devir teslime veri
PakERP One'da devir teslim formu için ayrı bir ekran yoktur; formun sayılabilen kısmı zaten şu kayıtlardadır ve gelen ustabaşı bunlara bakarak başlar:
- Üretim Panosu (8120 İş Emirleri ekranından açılır): açık iş emirleri operasyon sütunlarında; ilerleme, tezgah, müşteri ve "gecikti" ya da "ACİL" rozeti görünür.
- 8121 Üretim Bildirimleri: her bildirimde operatör, vardiya, başla ve bitir saati, iyi ve fire adet, fire nedeni vardır. Tabletteki Android "PakERP One Üretim" uygulamasıyla iş emri formundaki QR okutularak girilir.
- 8129 Duruş Kayıtları: duruşun nedeni, başlangıcı ve bitişi; açık kalan duruş gelen vardiyanın ilk bakacağı yerdir.
- Lot durumu: şüpheli kasanın lotu karantina ya da bloke yapılır (317); sevk edilmez.
- Sohbet: program içi mesajlaşmayla teslim eden ustabaşı, gelen vardiyaya ve bakıma not bırakır.
Formun kağıt kısmı (güvenlik, gözlem, talimat) kısa tutulur; sayılar sistemden okunur. Gelen ustabaşı vardiyaya panoyu açarak başlarsa, yarım kalan işlerin kalan adedini ve hangi tezgahın beklediğini kağıda bakmadan görür; formda yalnız ekranın söylemediği kalır. Üretim modülünün tamamı için Üretim modülü sayfasına bakabilirsiniz.