Bir ücretsiz ERP programında en az satış, satınalma, stok, cari ve finans ile e-belge modülleri olmalıdır. Üretim yapan firma bunlara ürün ağacı, iş emri, üretim bildirimi, lot izlenebilirliği ve fason takibini ekler. Muhasebe, maliyet, planlama, kalite ve bordro sonradan açılabilir; önemli olan modüllerin aynı belge zinciri üzerinde birbirine bağlı çalışmasıdır.
Bir ücretsiz ERP programında kaç modül olmalı? Soru yanlış kurulmuştur. Otuz modüllü bir program, sevk irsaliyesini iş emrine bağlayamıyorsa sekiz modüllü bir programdan daha az işe yarar. Modül sayısı broşürde iyi durur; sahada önemli olan, bir modülde girilen kaydın ötekinde kendiliğinden görünmesidir.
Aşağıdaki liste üç katmandan oluşuyor: her firmanın ilk günden ihtiyaç duyduğu çekirdek, üretim yapan firmanın ekleyeceği halkalar ve acele etmeden sonradan açılabilecekler. Her modül için "denemede neyi sınamalı?" sorusunun cevabı da yanında. Modüllerin ötesinde programları yan yana koymak isteyenler için ücretsiz ERP programı karşılaştırma tablosu ayrı bir yöntem veriyor.
Tam boyutİçindekiler
- Hangi modüller olmazsa olmazdır?
- Üretim firması hangi modülleri eklemeli?
- Modül listesi: ne işe yarar, denemede ne sınanır?
- Muhasebe modülü programın içinde mi olmalı?
- Modüller arasındaki bağlar nasıl sınanır?
- Hangi modüller sonra açılabilir?
- Modül seçerken sık yapılan hatalar
- PakERP One'da 17 modülün karşılığı
- Sık sorulan sorular
Hangi modüller olmazsa olmazdır?
Satış, satınalma, stok, cari ve finans ile e-belge olmazsa olmazdır. Bu beşi olmadan ERP, bir fatura programından öteye geçmez; üretim firması da ticaret firması da ilk gün bunlarla başlar.
- Satış: teklif, sipariş, irsaliye, fatura ve iade. Siparişin satır bazında ne kadarının sevk edildiği görünmelidir.
- Satınalma: talep, sipariş, alış irsaliyesi, alış faturası. Talebin kimden geldiği ve siparişe dönüp dönmediği izlenebilmelidir.
- Stok: stok kartı, depo, giriş çıkış fişi, sayım, stok ekstresi. Aynı malzemenin hangi depoda ne kadar olduğu tek ekranda görünmelidir.
- Cari ve finans: cari ekstre, vade, tahsilat, ödeme, kasa, banka, çek ve senet.
- e-Belge: e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye. Zorunluluk sınırları GİB'in belirlediği ölçütlere göre değişir; güncel durum e-belge portalından izlenmelidir.
Bu beş modülün ücretsiz ERP programında tam olarak bulunması gerekir. "Ücretsiz sürümde yalnız fatura var, stok ücretli pakette" gibi bir bölünme, programı ilk aydan ücretli hâle getirir.
Üretim firması hangi modülleri eklemeli?
Ürün ağacı, iş emri, üretim bildirimi, lot izlenebilirliği ve fason takibi eklenmelidir. Bu beş halka, sattığınız parçanın hangi hammaddeden, hangi makinede, hangi fasoncuda işlenerek çıktığını programa taşır.
Ürün ağacı (reçete) bir mamul için hangi malzemenin ne kadar kullanılacağını ve hangi operasyonlardan geçeceğini tanımlar. İş emri bu tanımı bir miktara çevirir. Üretim bildirimi sahadaki gerçeği, yani iyi adedi, fireyi, operatörü ve süreyi kaydeder; stoktan hammadde düşer, mamul girer. Lot izlenebilirliği bu hareketleri partiye bağlar: müşteri şikâyetinde geriye doğru rulo sac lotuna kadar inilir. Fason takibi ise kaplamaya, ısıl işleme ya da boyaya giden malın nerede, kaç adet olduğunu gösterir.
Bu halkalardan biri eksik kalırsa zincir oradan kopar. Fason modülü olmayan bir programda iş emri fasona gidince durur, gelişi elle düzeltilir; lot takibi olmayan programda denetimde klasör açılır.
Modül seçiminde en çok atlanan halka genellikle fasondur. Satış ve muhasebe tarafı bunu bir irsaliye meselesi sanır; üretim tarafı ise günün önemli bir kısmını hangi parçanın hangi fasoncuda kaldığını aramakla geçirir. Modül listesini her birimden bir kişiyle birlikte yazmak bu açığı baştan kapatır.
Modül listesi: ne işe yarar, denemede ne sınanır?
| Modül | Ne işe yarar? | Kimde şart? | Denemede sınanacak işlem |
|---|---|---|---|
| Satış | Tekliften faturaya belge zinciri | Her firma | Siparişi kısmi sevk edip kalanı görmek |
| Satınalma | Talepten alış faturasına | Her firma | Talebi siparişe çevirip mal kabul yapmak |
| Stok | Depo, hareket, sayım | Her firma | Depolar arası transfer ve sayım farkı |
| Cari ve finans | Vade, tahsilat, ödeme, çek | Her firma | Vadesi geçen alacakları listelemek |
| e-Belge | e-Fatura, e-Arşiv, e-İrsaliye | Kapsamdaki her firma | Test ortamında irsaliye göndermek |
| Ürün ağacı | Malzeme ve operasyon tanımı | Üretim firması | Çok seviyeli bir reçete kurmak |
| İş emri ve bildirim | Üretimi başlatıp sahadan kayıt almak | Üretim firması | Fireli bildirim girip stoğu kontrol etmek |
| Lot izlenebilirliği | Partiden partiye iz | Otomotiv, gıda, medikal, metal | Mamul lotundan hammadde lotuna inmek |
| Fason | Dışarıda işlenen malın takibi | Kaplama, ısıl işlem kullananlar | Sevk, kısmi geliş ve fire |
| Muhasebe | Fiş, mizan, beyanname hazırlığı | Muhasebesi içeride olan firma | Faturadan otomatik fiş oluşması |
| Maliyet ve planlama | Ürün maliyeti, MRP, kapasite | Büyüyen üretim firması | Bir siparişin malzeme ihtiyacını hesaplamak |
| İK ve bordro | Personel, puantaj, bordro | Bordrosu içeride olan firma | Bir aylık puantajdan bordro hesabı |
Muhasebe modülü programın içinde mi olmalı?
Muhasebesini dışarıdaki mali müşavire yaptıran firma için şart değildir, ama olması iş yükünü azaltır. Muhasebe modülü, satış ve alış belgelerinden fişi kendiliğinden üretir; mali müşavire belge yığını yerine hazır fiş ve mizan gider.
Muhasebesi içeride olan firmada ise ayrı bir muhasebe programı, her faturanın iki kez girilmesi demektir. Burada bakılacak şeyler tek düzen hesap planı, otomatik muhasebeleştirme kuralları, KDV beyannamesi hazırlığı ve e-defter beratıdır. e-Defter yükümlülüğü ve süreleri de GİB düzenlemelerine bağlıdır; programın bu düzenlemeleri izlediğini sorun. Konunun ayrıntısı muhasebesi dahil ücretsiz ERP programı yazısında.
Modüller arasındaki bağlar nasıl sınanır?
Tek bir işi uçtan uca yaparak sınanır. Her modül kendi başına çalışabilir; asıl soru, bir modülden ötekine geçerken kaydın yeniden yazılıp yazılmadığıdır.
- Müşteri siparişini girin.
- Siparişten iş emri açın ve hammadde ihtiyacına bakın.
- Eksik malzeme için satınalma talebi oluşturun, siparişe çevirin.
- Malzemeyi lotlu olarak alış irsaliyesiyle depoya alın.
- Bir operasyonu fasona gönderin, geri alın.
- Üretim bildirimini girin, fireyi yazın.
- Siparişten satış irsaliyesi kesin, lot seçin, faturaya dönüştürün.
- Tahsilatı girin ve cari ekstrede kapandığını görün.
Sekiz adımın hiçbirinde aynı bilgiyi ikinci kez yazmak zorunda kalmıyorsanız modüller gerçekten bağlıdır. Bir adımda Excel'e ya da kâğıda dönüyorsanız, o adım ileride de sorun çıkaracaktır.
Hangi modüller sonra açılabilir?
Maliyet, planlama, kalite ve bordro sonra açılabilir. Bunlar doğru çalışmak için çekirdek modüllerde birikmiş temiz veriye ihtiyaç duyar; ilk gün açılmaları çoğunlukla boş raporlar üretir.
Ürün maliyeti, iş emirlerinden ve bildirimlerden gelen sürelere dayanır; birkaç aylık bildirim birikmeden standart ile fiili maliyeti karşılaştırmanın anlamı yoktur. MRP, doğru ürün ağaçlarına ve doğru stok bakiyesine muhtaçtır. Kalite kayıtları, iş emri ve lot düzeni oturunca anlam kazanır. Bordro ise ayrı bir disiplindir; mevcut bordro programından geçiş bir ay sonu kapanışının ardından yapılmalıdır. Ücretsiz ERP programında modül sınırı yoksa bunları ertelemenin bedeli de yoktur.
Modül seçerken sık yapılan hatalar
En sık hata, modül listesini satıcının menüsünden okumaktır. Menüde adı geçen bir modül, sizin işinizi sizin sıranızla yapmıyorsa yalnız bir başlıktır.
- Modül sayısına bakmak: otuz modül, bağlı çalışmıyorsa sekiz modülden zayıftır.
- Fasonu unutmak: satış ve muhasebe fasonu önemsemez; üretim her gün onunla uğraşır.
- Hepsini ilk gün açmak: kullanıcılar aynı anda on ekranı öğrenemez; çekirdekle başlayın.
- Ücretli pakete kalan modülü sormamak: lot, üretim ya da e-belge ücretsiz sürümde yoksa ilk ayda ödeme kapıdadır.
- Raporları modül saymamak: her listenin Excel'e alınabilmesi, çoğu zaman ayrı bir rapor modülünden daha değerlidir.
- Stok modülünü tek boyutlu sanmak: üretim firmasında aynı parça ham, yarı mamul, fasonda ve sevke hazır olarak farklı yerlerde durur. Stok modülü bu aşamaları ayırt edemiyorsa üretim modülü ne kadar güçlü olursa olsun bakiye yanlış görünür.
- Sahayı hesaba katmamak: üretim bildirimini kim, nereden girecek? Tezgah başında bilgisayar yoksa tablet ya da telefon uygulaması aynı modülün parçası olarak düşünülmelidir.
Üretim tarafının modülleri daha geniş olarak üretim ERP rehberinde anlatılıyor.
PakERP One'da 17 modülün karşılığı
PakERP One, 17 modülün tamamını aynı ücretsiz ERP programı içinde verir; modül, kullanıcı ve belge sınırı yoktur, 231 ekran ve 152 rapor hepsinde açıktır. Kimin neyi göreceği 14 Roller ekranında ekran ve işlem bazında belirlenir, bu yüzden modülleri kullanıcılara adım adım açmak mümkündür. Modüllerin tek tek anlatımı modüller sayfasında.
- Çekirdek: 101 Satış Faturaları, 102 Satış İrsaliyeleri, 103 Satış Siparişleri (satır bazlı teslim takibi), 322 Satınalma Talepleri ve 218 Talep Havuzu, 301 Stok Kartları, 320 Depolar, 802 Cari Ekstre, 855 Tahsilat Fişi, 965 Entegratör Ayarları ile e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye.
- Üretim halkaları: 8107 Ürün Ağacı (sürükle-bırak şema), 8120 İş Emirleri (her operasyon ayrı iş emri), 8121 Üretim Bildirimleri ve Android "PakERP One Üretim" uygulaması, 313 Lot İzleme ve 8135 İzlenebilirlik şeması, fason için 8124 Fason Siparişleri ve 8127 Fason Stok Mutabakatı.
- Sonra açılanlar: 901 Muhasebe Fişleri ve 940 KDV beyannamesi hazırlığı, 8150-8153 maliyet ekranları, 8110 MPS ve 8112 MRP, 8128 Kalite Kontrol, 1101-1199 İK ve Bordro.
- Çevresindekiler: evrak ekleri, fiyat ve sözleşme, çok firma ve Patron, kişisel çalışma alanı, klavye kısayolları, eski programdan geçiş için Excel şablonları.
Sensör ve makine bağlantısıyla üretimden veri toplama bu 17 modülün dışındadır; fabrikada keşif sonrası ayrıca fiyatlandırılan bir hizmettir.