Ücretsiz ERP ile izin takibi üç kaydı birbirine bağlar: her çalışanın yıllık izin hakedişi, izin talebinin onay akışı ve onaylanan iznin puantaja işlenmesi. Talep amir onayından geçince puantaja izin kodu düşer ve hakedişten gün eksilir; bordro bu puantajla hesaplanır. Aynı kayıt işten ayrılışta kullanılmayan izin ücretini ve yıl sonunda izin yükünü verir. Hak edilen gün sayısı hizmet süresine ve güncel İş Kanunu kademelerine göre belirlenir.
İzin takibi bordronun küçük işi sayılır. Bir defter, bir Excel sayfası, duvarda bir takvim; yıllık izin formu imzalanır, dosyaya konur, bordro günü hatırlanır ya da hatırlanmaz. Sorun, hesap kesilene kadar görünmez. Çalışan işten ayrılırken "benim on iki gün iznim vardı" der, işveren "sekiz gündü" der, defterde her ikisini de doğrulayan sayfa bulunamaz.
Üretim firmasında izin kaydının bir de vardiya tarafı var. Pres hattında üç operatörden ikisi aynı hafta izne çıkarsa iş emri termini kayar; bunu bordro değil planlama görür ve çoğu zaman geç görür. İzin, insan kaynaklarının değil fabrikanın verisidir. Aşağıda izin türlerini, hakediş hesabının mantığını, talep akışını, puantaj ve vardiya ile bağını ve lisans ücreti olmayan bir programda bunun nasıl kurulduğunu bulacaksınız. Bordro tarafını bordro ve puantaj yazısında ayrıca anlattık.
Tam boyutİçindekiler
İzin takibi neden puantajdan önce gelir?
Çünkü puantajdaki izin günü bir sonuçtur; kaynağı onaylı bir izin kaydıdır. Kaynak yoksa puantaja izin yazan kişi amirin sözüne, çalışanın beyanına ya da kendi hafızasına dayanır. Ay sonunda "o gün izinli miydi, devamsız mıydı" sorusu buradan çıkar.
Doğru sıra şudur: hakediş belirlenir, talep girilir, amir onaylar, puantaja işlenir, bordro hesaplanır. Bu sıra bozulduğunda en sık iki hata görülür. Birincisi, onaysız iznin puantaja yazılması; ikincisi, onaylı iznin puantaja hiç yazılmaması. İlki ücret öder, ikincisi devamsızlık keser; ikisi de bir sonraki ay çalışanın itirazıyla ortaya çıkar.
Açık kaynak ERP, paket ERP ya da ücretsiz ERP fark etmez; izin kaydının puantajla aynı veritabanında olması gerekir. İzin başka programda, puantaj Excel'de duruyorsa aradaki aktarım her ay elle yapılır ve her ay bir yerde kopar.
Hangi izin türleri kaydedilmeli?
Yıllık izin, ücretsiz izin, mazeret izinleri, sağlık raporu ve idari izin. Her türün bordroya etkisi farklıdır; bu yüzden tür tanımı kaydın parçası olmalıdır.
| Tür | Hakedişten düşer mi | Ücret ödenir mi | Belge |
|---|---|---|---|
| Yıllık ücretli izin | Evet | Evet | İmzalı izin formu ya da onaylı talep kaydı |
| Ücretsiz izin | Hayır | Hayır | Çalışanın yazılı talebi ve işveren onayı |
| Mazeret izni (evlilik, doğum, vefat vb.) | Hayır | Kanunda sayılan hallerde evet | Olayı gösteren belge |
| Sağlık raporu | Hayır | Mevzuata göre; bordroda ayrı kod | Rapor belgesi |
| İdari izin | Hayır | Evet | İşveren kararı |
| Fazla çalışma karşılığı serbest zaman | Hayır | Ücret yerine izin | Çalışanın tercihi ve onay |
Tablodaki "ücret ödenir mi" sütunu genel çerçevedir; süreler, şartlar ve raporlu günlerin ücret durumu İş Kanunu ve ilgili mevzuata göre belirlenir. Kanun metni Mevzuat Bilgi Sistemi'nde durur, yorum mali müşavirinizindir. Programın işi kuralı bilmek değil, türü kaydetmek ve puantaja doğru kodu düşürmektir.
Bir uyarı: "izin" adı altında tek tür tutan firma, yıllık izinle mazeret iznini karıştırır ve yıl sonunda çalışanın yıllık izin bakiyesi olduğundan az çıkar. Tür ayrımı ilk günden yapılmalıdır.
İzin kaydını programa taşıyan firmalarda ilk yılın zorluğu geçmiş bakiyeleri devretmektir: defterdeki ve Excel'deki rakamlar birbirini tutmaz, çalışanların aklındaki rakam ikisinden de farklıdır. En sağlıklı yol, açılış bakiyesini her çalışana imzalatıp programa devir olarak girmek ve tartışmayı o gün kapatmaktır. Sonraki yıllar kendiliğinden yürür.
Yıllık izin hakedişi nasıl hesaplanır?
İşe giriş yıldönümünde, hizmet süresine göre kanundaki kademeden hak doğar; yaşa bağlı alt sınırlar da vardır. Hak edilen gün sayısı yıl geçtikçe artar, kullanılmayan günler devreder.
Hesabın girdileri bellidir: işe giriş tarihi (varsa kıdem başlangıcı), yıldönümü tarihi, hizmet yılı, çalışanın yaşı ve önceki dönemden devir. Program bu girdilerden her çalışan için dönem açar: dönem başı, dönem sonu, hak, devir, kullanılan, kalan. Kademelerin kaç gün olduğunu burada yazmıyoruz; güncel kanun metnine ve mali müşavire bakılmalıdır. Programda bu değerlerin sabit yazılı değil, düzenlenebilir olması gerekir.
Sahada en çok karışan konu, hakedişin takvim yılına göre değil işe giriş yıldönümüne göre doğmasıdır. Mart'ta işe giren çalışanın izin dönemi Mart'tan Mart'a yürür; Ocak'ta "bu yıl kaç gün iznim var" sorusunun cevabı iki dönemi birden kapsar. Dönem bazlı kayıt bu soruyu tek satırda cevaplar; ücretsiz ERP ile izin tutmanın asıl kazancı da budur, hesap değil kayıt düzeni. İkinci karışıklık, işten ayrılıp geri dönen ya da grup içinde firma değiştiren çalışanın kıdem başlangıcıdır; bu tarih personel kartında ayrı bir alan olmalı, işe giriş tarihiyle aynı sanılmamalıdır.
İzin talebi hangi adımlardan geçer?
Talep, amir onayı, puantaja işleme, hakedişten düşme ve işbaşı kaydı. Beş adım; her biri kayıtlı ve geri alınabilir olmalıdır.
- Talep. Çalışan ya da onun adına bölüm sorumlusu izin türünü, başlangıç ve bitiş tarihini girer. Gün sayısı takvimden hesaplanır; hafta tatili ve genel tatil günlerinin sayılıp sayılmayacağı türe göre belirlenir.
- Amir onayı. Vardiya amiri ya da bölüm müdürü onaylar, reddeder ya da tarih değiştirir. Onay kaydı kimin ne zaman onayladığını tutar.
- Puantaja işleme. Onaylanan izin, ilgili günlere izin kodu olarak düşer. Elle yazılmaz; puantajcı yalnız istisnaları düzeltir.
- Hakedişten düşme. Yıllık izinse kullanılan gün dönemden eksilir; kalan bakiye anında görünür. Bakiye yetmiyorsa talep aşamasında uyarı gelir.
- İşbaşı. Çalışan belirtilen tarihte döner; dönmediyse devamsızlık kaydı ayrı açılır.
İptal de bir adımdır. Onaylanmış izin iptal edildiğinde puantajdaki kod ve hakedişteki düşüm geri alınmalıdır; bir tarafı geri alıp diğerini unutmak yine bakiye hatası doğurur. Bu yüzden onay ve iptal aynı kayıt üzerinde durmalı, taslak dışındaki kayıt elle düzenlenmemelidir. Ücretsiz ERP programı seçerken bu beş adımı bir deneme kaydıyla baştan sona yürütmek, izin modülünün gerçekten var olup olmadığını gösterir.
İzin planı vardiyayı ve iş emrini nasıl etkiler?
Doğrudan etkiler: izne çıkan operatör o hafta kapasiteden düşer. Üretim planı bunu bilmiyorsa termin verirken olmayan kapasiteyle hesap yapar.
Bu bağın kurulması için izin kaydının operatör kaydıyla aynı kişiyi göstermesi gerekir. Personel kartı ile üretim bildirimindeki operatör aynı kayıtsa, onaylı izin listesi planlamacının önündedir: hangi tezgahta hangi hafta kim yok. Talaşlı imalatta CNC operatörü, preste kalıp bağlayan usta, kaynak hattında sertifikalı kaynakçı; bunların yerini herkes dolduramaz. İzin onayı verilirken aynı tezgahın öteki operatörünün de izinli olup olmadığına bakmak, iş emri terminini korumanın en ucuz yoludur.
Yaz aylarında toplu izin planı yapan firmalar bunu bir adım ileri götürür: izin takvimi ile açık iş emirleri yan yana konur, terminde sıkışan işler fasona kaydırılır ya da öne çekilir. Bu planlama üretim planlama yazısının konusudur; izin kaydı onun girdisidir. Sahada operatörün üretim bildirimleri tutuluyorsa izin günleri ile bildirim günleri arasındaki çelişki de görünür: izinli görünen operatörün o gün bildirimi varsa ya izin ya bildirim yanlıştır.
İzin kaydı işten ayrılışta neden belirleyici olur?
Çünkü kullanılmayan yıllık izin, iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür ve hesabın dayanağı işverenin tuttuğu kayıttır. Kaydı tutmak işverenin yükümlülüğüdür; kayıt yoksa çalışanın beyanı ağır basar.
Bu yüzden izin kaydında üç şey aranır: her dönemin hak, kullanılan ve kalan günü; her kullanımın tarihi ve onayı; çalışanın imzası ya da onun yerine geçen onay izi. Yıllar sonra bir uyuşmazlıkta bakılan belge bu üçüdür. Excel'de tutulan liste, hücrenin ne zaman ve kim tarafından değiştirildiğini söylemez.
Aynı kayıt yıl sonunda başka bir işe yarar: toplam izin yükü. Kullanılmayan izin günlerinin ücret karşılığı bir borçtur; mali müşavir kapanışta bu listeyi ister. Kıdem ve ihbar hesabıyla birlikte ele alınır; ayrıntısı kıdem ve ihbar hesabı yazısında. Ücretsiz ERP programı seçerken izin modülünün bu üç çıktıyı verip vermediğine bakın: dönem bakiyesi, onay izi ve izin yükü raporu.
PakERP One'da izin takibi
PakERP One'da izin talepleri, hakedişler, puantaj ve bordro aynı veritabanındadır; İK ve Bordro modülü diğer 15 modül gibi ücretsizdir.
- 1101 Personel Kartları: işe giriş tarihi ve kıdem başlangıcı ayrı alanlardır; kartta toplam hak, kullanılan ve kalan izin günü görünür. Üretimde çalışan personel üretim operatörüyle bağlanır.
- 1115 İzin Talepleri: personel, izin türü, başlangıç, bitiş, gün (boş bırakılırsa hesaplanır), işbaşı tarihi ve açıklama girilir. "Onayla" izni puantaja işler ve yıllık izinden düşer; "Reddet" ve "İptal Et" ayrı işlemlerdir, iptal puantajı ve hakedişi geri alır. Taslak dışındaki kayıt düzenlenemez.
- 1115 Yıllık İzin Hakedişleri sekmesi: personel başına dönem başı ve sonu, kıdem yılı, hak, devir, kullanılan ve kalan gün. "Hakedişleri Üret (yıl)" o yıl işe giriş yıldönümü olan personele dönemi kendiliğinden açar; kademeler mevzuata göre önerilir, satır düzenlenebilir.
- 1110 Aylık Puantaj: onaylı izinler YI (yıllık izin), UI (ücretsiz izin), MI (mazeret izni) ve R (rapor) kodlarıyla ızgaraya işlenmiş gelir; "Üretim puantajından doldur" 8121 bildirimi olan günleri çalıştı yazar, izinli günle çelişen bildirim burada görünür.
- 1126 Kıdem / İhbar Hesaplama: kullanılmayan izin günü boş bırakılırsa izin bakiyesinden alınır ve izin ücreti ayrı kalem olarak hesaplanır.
- 1190 İK Raporları: izin hakedişi ve izin durumu raporları PDF ve Excel olarak alınır; yıl sonu izin yükü listesi buradan çıkar.
Ekran adımları İK ve Bordro kılavuzunda, modül özeti İK & Bordro modülü sayfasında.