Saha satışı için mobil CRM'de üç şey olmalı: ziyaretten önce müşterinin bakiyesi, açık teklifi, açık siparişi ve son görüşmesi; ziyaret sırasında tek dokunuşla arama, mesaj ve yol tarifi; ziyaretten sonra görüşme kaydı ve tarihli sıradaki adım. Telefondaki kayıt ofisteki programla aynı müşteri kartına yazılmalı. Teklif ve fatura hazırlamak gibi ağır işler ofiste kalabilir; telefonun görevi bilgiyi göstermek ve kaydı yerinde almaktır.
Bir fabrika satışçısının günü dört yerde geçer: arabada, müşterinin bekleme salonunda, üretim hattının yanında ve en son ofiste. Masaüstündeki program bu dört yerden yalnız birinde açıktır. Geri kalan üçünde satışçının elinde telefonu, kafasında da hatırladıkları vardır.
Mobil CRM bu boşluğu kapatmak için kullanılır. Ama telefona her şeyi koymak da çözüm değildir; küçük ekranda yirmi menü kimsenin işine yaramaz. Asıl soru şu: satışçı sahada neye bakmalı, neyi kaydetmeli, hangi işi ofise bırakmalı? Aşağıdaki başlıklar bu soruyu bir üretim firmasının B2B satışı üzerinden cevaplıyor.
Tam boyutİçindekiler
- Mobil CRM nedir, saha satışında ne işe yarar?
- Satışçının telefonunda hangi bilgiler olmalı?
- Telefondan hangi kayıtlar girilmeli, hangileri ofiste kalmalı?
- Telefonla bir ziyaret günü nasıl planlanır?
- Satışçı başkasının müşterisini görmeli mi?
- Mobil CRM'e geçiş adım adım nasıl yapılır?
- İnternet, güvenlik ve kayıp telefon için nelere dikkat edilmeli?
- Mobil CRM kullanımında sık yapılan hatalar
- PakERP One CRM Android uygulaması
- Sık sorulan sorular
Mobil CRM nedir, saha satışında ne işe yarar?
Mobil CRM, müşteri kayıtlarına telefondan ya da tabletten erişmeyi ve sahada kayıt girmeyi sağlayan uygulamadır. Ayrı bir program değil, ofisteki müşteri kaydının cepteki penceresi olmalıdır.
Fabrika satışında işe yaradığı üç an vardır:
- Kapıdan girmeden önce: son görüşmede ne konuşuldu, hangi teklif cevap bekliyor, vadesi geçen bakiye var mı?
- Görüşme sırasında: müşteri "geçen ay gönderdiğiniz irsaliye" dediğinde siparişi ve sevkiyatı açıp bakmak.
- Çıkarken: görüşmeyi ve sıradaki adımı, unutmadan, müşterinin kartına yazmak.
Bu üç anın ortak noktası zamandır. Satışçının telefona ayırabileceği süre birkaç dakikadır. Uygulama bu sürede işi bitirtemiyorsa kullanılmaz.
Satışçının telefonunda hangi bilgiler olmalı?
Telefonda müşterinin ticari durumu ve ilişki geçmişi birlikte görünmeli. Yalnız kişi rehberi ve not defteri olan bir uygulama, satışçıyı bakiye ve sipariş için yine ofisi aramak zorunda bırakır.
| An | Satışçının sorusu | Telefonda görünmesi gereken |
|---|---|---|
| Ziyaretten önce | Bu müşteride ne durumdayız? | Bakiye, vadesi geçen tutar, açık sipariş, son görüşme |
| Ziyaretten önce | Ne teklif etmiştik? | Açık teklifler, tutarı, kaç gündür beklediği |
| Görüşmede | Kimle konuşuyorum? | Kişiler, görevleri, telefon ve e-posta |
| Görüşmede | Hangi iş hangi aşamada? | Açık fırsatlar ve aşamaları |
| Yolda | Fabrika nerede? | Adres ve tek dokunuşla yol tarifi |
| Çıkarken | Sırada ne var? | Görüşme kaydı, görev ve tarih |
Fiyat listesi ve stok miktarı çoğu üretim firması için ikinci sıradadır. Müşteriye özel fiyat genellikle teklifle verilir; stok ise siparişe göre üretimde anlamını büyük ölçüde kaybeder. Satışçının sahada asıl ihtiyacı olan şey, o müşteriyle ilişkinin bugünkü hâlidir.
Mobil uygulama verilen satış ekiplerinde ilk değişiklik genellikle görüşme kayıtlarının sayısında değil zamanında görülür: kayıtlar akşam yerine öğlen girilmeye başlar. Kayıtların ziyaretle aynı saatte görünmesi, ofisteki planlama ve kalite ekiplerinin müşteriden gelen bilgiyi aynı gün duyması demektir.
Telefondan hangi kayıtlar girilmeli, hangileri ofiste kalmalı?
Telefondan kısa ve anlık kayıtlar girilmeli: görüşme notu, görev, fırsat aşaması, yeni aday. Satır satır fiyat, iskonto ve KDV isteyen belgeler ise ofiste hazırlanmalı.
Bu ayrımın nedeni yalnız ekran boyutu değildir. Bir teklifte malzeme, kaplama, ambalaj ve teslim şartı birlikte düşünülür; çoğu zaman planlama ve maliyetle konuşmak gerekir. Müşterinin yanında, telefonda, aceleyle hazırlanan teklif ya eksik çıkar ya da revize edilir. Bunun yerine satışçı telefona "çizim geldi, teklif hazırlanacak" görevini açar ve teklifi ofiste düzgün hazırlar.
Kayıt girerken uyulacak iki kural işi kolaylaştırır:
- Her görüşme kaydı bir sonuçla biter: olumlu, nötr, olumsuz ya da ulaşılamadı.
- Sonraki iş varsa tarihli bir görev olarak açılır, nota gömülmez.
Görüşme notunun nasıl yazılacağı müşteri ziyaret raporu yazısında örnekleriyle var.
Telefonla bir ziyaret günü nasıl planlanır?
Ziyaret günü, sabah görev listesine bakılarak planlanır: o gün tarihli görevler, geciken görevler ve aynı bölgedeki müşteriler bir araya getirilir. Telefondaki liste bu planın taslağıdır.
Diyelim ki satışçı Çarşamba günü bir organize sanayi bölgesine gidecek. Listede o bölgedeki iki müşteri için görev var: biri teklif sonrası arama, diğeri kalite şikâyeti sonrası ziyaret. Aynı bölgede, dört aydır sipariş vermeyen üçüncü bir müşteri de var. Satışçı üçünü aynı güne koyar, rotayı haritadan çıkarır, her birine girmeden önce kartına bakar.
Gün bitince telefonda üç görüşme kaydı ve en az üç yeni görev olmalı. Kalite şikâyeti için açılan görev kaliteye, teklif revizyonu için açılan görev satış ofisine atanır. Satışçı ofise döndüğünde yazacak bir şey kalmaz; ofis de satışçı dönmeden işe başlar.
Bu düzen, plansız günü de görünür kılar. Görev listesi boşsa ve kimse aranmayı beklemiyorsa, satışçının o hafta yeni müşteriye ya da uzun süredir sessiz müşterilere ayıracak vakti var demektir.
Satışçı başkasının müşterisini görmeli mi?
Bu firmanın kararıdır ama telefonda bu sorunun cevabı masaüstünden daha önemlidir. Telefon kaybolabilir, ödünç verilebilir, ekranı başkası görebilir.
Küçük ve birbirinin yerine bakan ekiplerde herkesin tüm müşterileri görmesi işe yarar: biri izindeyken diğeri müşteriyi tanır. Bölgeye ya da sektöre göre ayrılmış ekiplerde ise her satışçının yalnız kendi müşterilerini görmesi hem karışıklığı hem de "bu müşteri benimdi" tartışmasını azaltır.
Hangisi seçilirse seçilsin, kural telefonda ve ofiste aynı olmalı. Masaüstünde kısıtlı olup telefonda her şeyi gören bir kullanıcı, kısıtın hiç olmadığı anlamına gelir. Yönetici ise ekibin tamamını yan yana görebilmelidir; ekip ölçüleri satış ekibi performansı yazısında.
Mobil CRM'e geçiş adım adım nasıl yapılır?
Geçiş, uygulamayı kurmaktan önce müşteri kartlarını düzeltmekle başlar. Telefondaki ekran ancak ofisteki kayıt kadar doğrudur.
- Müşteri kartlarını temizleyin. Adres, telefon ve yetkili kişiler eksikse yol tarifi ve tek dokunuşla arama işe yaramaz.
- Her müşteriye bir satışçı atayın. Sahipsiz müşteri, kimsenin telefonunda öncelikli görünmez.
- Görüşme türlerini ve sonuçlarını sabitleyin. Herkes aynı türleri kullanırsa raporlar karşılaştırılabilir.
- Yetki kararını verin. Kim kimin müşterisini görecek, kim aşama değiştirebilecek?
- Önce bir satışçıyla başlayın. İki hafta kullanıp eksikleri söylesin, sonra ekibe yayın.
- İlk haftalarda ofiste kontrol edin. Telefondan girilen görüşmeler müşteri kartında görünüyor mu, görevler zamanında düşüyor mu?
İnternet, güvenlik ve kayıp telefon için nelere dikkat edilmeli?
Mobil CRM'in internet bağlantısına ihtiyacı olup olmadığı, telefonda veri tutup tutmadığı ve telefon kaybolursa ne olacağı baştan bilinmeli.
- Bağlantı: Kayıtları doğrudan sunucuya yazan uygulama her zaman güncel bilgi gösterir ama bodrum kattaki depoda ya da çekmeyen bir sanayi bölgesinde kayıt girilemez. Bu durumda not kısa tutulur, bağlantı gelince girilir.
- Oturum: Uygulamanın ne kadar süre açık kaldığı ve telefonun kendi ekran kilidi birlikte düşünülmeli.
- Kayıp telefon: Kullanıcının şifresi ofisten değiştirildiğinde ya da kullanıcı pasife alındığında telefondaki erişim de bitmeli.
- Kişisel veri: Müşteri yetkililerinin telefon ve e-postaları kişisel veridir. Kimin göreceği, yetki ayrımıyla sınırlandırılmalı.
Mobil CRM kullanımında sık yapılan hatalar
- Telefona her şeyi koymak. Muhasebe ve stok ekranlarıyla dolu bir uygulamada satışçı aradığını bulamaz.
- İki ayrı kayıt düzeni. Telefondaki uygulama ayrı bir listeye yazıyorsa ofisteki program müşterinin geçmişini görmez.
- Kaydı akşama bırakmak. Uygulamanın asıl faydası yerinde kayıttır; akşam toplu girilen kayıt hafızadan yazılır.
- Yöneticinin uygulamayı denetim aracı yapması. Konum ya da kayıt sayısı üzerinden baskı kurulursa satışçı kayıtları formalite için girer.
- Eğitimi atlamak. Beş dakikalık bir gösterim, "uygulama çalışmıyor" şikâyetlerinin çoğunu önler.
- Eski alışkanlığa paralel devam etmek. Satışçı hem deftere hem telefona yazıyorsa bir süre sonra yalnız deftere yazar. Geçiş tarihinden sonra kayıt yalnız uygulamada tutulmalı.
- Ofisin telefondaki kaydı okumaması. Satışçı yazar ama planlama ya da kalite kayıtlara hiç bakmazsa, yazmanın anlamı kalmaz ve kayıtlar seyrekleşir.
Telefondaki uygulamanın ayrı bir CRM'e mi yoksa ERP'nin kendisine mi bağlanacağı sorusu için ERP ve CRM ayrı mı olmalı yazısına bakabilirsiniz.
PakERP One CRM Android uygulaması
PakERP One'da saha satışı için ayrı bir Android uygulaması var: PakERP One CRM. Uygulama ücretsizdir; masaüstü programla aynı veritabanına yazar, programdaki firma kodu, kullanıcı adı ve şifreyle açılır.
- Pano ve müşteriler: açık fırsatlar, bugünün görevleri, cevap bekleyen teklifler; müşteri kartında bakiye, vadesi geçen tutar, açık sipariş, fırsat, teklif ve kişiler. Karttan tek dokunuşla arama, WhatsApp, e-posta ve yol tarifi.
- Aktiviteler ve görevler: ziyaret kaydı müşterinin yanında girilir; görev tamamlanır ya da ertelenir, tamamlarken sıradaki adım sorulur.
- Fırsatlar ve adaylar: aşama sekmeleriyle satış hunisi, aşama değiştirme, yeni aday ekleme ve müşteriye dönüştürme.
- Teklif takibi, kişiler, kayıt formu, satış ekibi: masaüstündeki 1207, 1208, 1220 ve 1210 ekranlarının telefondaki karşılıkları.
- Satışçı bazlı müşteri: satış elemanı kartında "CRM'de yalnız kendi carilerini görsün" işaretlenirse satışçı telefonda da masaüstünde de yalnız kendi müşterilerini görür.
Sınırlar: teklif ve fatura telefondan kesilmez, uygulama internet bağlantısı ister, iPhone sürümü yoktur. Kurulum ve ekranlar CRM uygulaması sayfasında; kayıt olmadan denemek için firma kodu DEMO, kullanıcı ve şifre demo.