Ücretsiz ERP ile ücretli ERP arasındaki fark çoğu zaman özellik listesinde değil, hizmet ve sorumlulukta ortaya çıkar. Ücretli ERP'de para lisans hakkının yanında uyarlama, yerinde eğitim, sözleşmeli destek ve yazılı sorumluluk karşılığında ödenir. Ücretsiz ERP'de program hazır akışlarla gelir; kurulum emeği, eğitim ve uyarlama beklentisi firmaya kalır. Doğru seçim, ihtiyacınızın ne kadarını programın hazır karşıladığına bağlıdır.
Aynı işi gören iki programdan biri para istiyor, öbürü istemiyorsa, para istenen tarafta tam olarak ne satın alınıyor? Bu soru ERP kararının ortasında durur ve çoğu zaman cevabı aranmadan geçilir.
Bir ERP teklifindeki kalemlerin dökümü ERP fiyatları yazısında var. Bu sayfanın konusu rakamlar değil, o rakamların karşılığında gelen hizmet ve sorumluluk. Çünkü ücretsiz ERP ile ücretli ERP'yi ayıran şey çoğu zaman ekrandaki düğmeler değildir.
Tam boyutİçindekiler
- Ücretli ERP'de para neyin karşılığında ödenir?
- Ücretsiz ERP'de hangi işler firmaya kalır?
- Ücretsiz ve ücretli ERP yan yana
- Özellik bakımından fark var mı?
- Hangi durumda ücretli ERP daha doğru seçimdir?
- Destek farkı pratikte nasıl hissedilir?
- Uzun vadede fark: güncelleme ve mevzuat
- Karar nasıl verilir?
- PakERP One'da ücretsiz tarafın kapsamı
- Sık sorulan sorular
Ücretli ERP'de para neyin karşılığında ödenir?
Ücretli ERP'de ödenen para yalnız yazılımı kullanma hakkı için değildir; çoğunlukla uyarlama, eğitim, destek ve yazılı sorumluluk da bu paranın içindedir. Teklifin hangi kısmının hangi kaleme gittiğini bilmek, iki modeli doğru karşılaştırmanın ilk adımıdır.
- Kullanım hakkı: lisans ya da abonelik. Programın kendisi.
- Uyarlama: sizin sürecinize göre ek alan, ek ekran, özel rapor. Genellikle danışman günü olarak fiyatlanır.
- Yerinde kurulum ve eğitim: bir ekip gelir, tanımları sizinle girer, kullanıcıları eğitir.
- Sözleşmeli destek: cevap süresi, destek saatleri ve sorumlu kişi yazılıdır.
- Sorumluluk: bir şey ters giderse muhatap bellidir ve sözleşme vardır.
Bu kalemlerin hepsi gerçek bir değerdir. Soru, sizin firmanızın bunlara ne kadar ihtiyaç duyduğudur.
Teklif alırken bu kalemleri ayrı satırlarda yazdırmak işe yarar. Lisans ile danışmanlık aynı rakamın içinde verildiğinde hangisinin pazarlığa açık olduğu görünmez; ayrı yazıldığında hangi hizmete gerçekten ihtiyaç duyduğunuzu tek tek tartabilirsiniz.
Ücretsiz ERP'de hangi işler firmaya kalır?
Ücretsiz ERP'de program hazır gelir, onu işletmeye alma emeği firmaya kalır. Lisans bedeli yoktur, ama tanımları girecek, kullanıcıları eğitecek ve ilk ayı yürütecek kişi sizin kadronuzdandır.
Somut olarak firmaya düşen işler:
- Stok, cari ve ürün ağacı tanımlarını girmek ya da Excel'den aktarmak.
- Kullanım kılavuzundan ve ekran turlarından öğrenip ekibe öğretmek.
- Programın hazır akışına uyum sağlamak; özel bir istek varsa talep olarak iletmek.
- Rol ve yetkileri kendiniz ayarlamak.
Destek tamamen yok demek değildir. Uzaktan destek, kılavuz ve e-posta kanalı olan ücretsiz programlar vardır; fark, bunun sözleşmeyle bağlanmamış olmasıdır.
Bu işlerin hiçbiri teknik uzmanlık istemez; stok kartını tanıyan, cariyi bilen, üretimi izleyen insanların emeğidir. Ücretli bir projede de bu bilgiyi danışmana veren yine aynı kişilerdir. Fark, ücretsiz modelde ekrana da kendilerinin girmesidir.
ERP kararında en çok zaman alan tartışma, çoğu zaman gerçek bir eksik değil alışkanlık farkıdır. Eski programda bir işi belirli bir ekranda yapmaya alışmış kullanıcı, yeni programda aynı işi başka yoldan yapmayı eksiklik olarak görür. Deneme sırasında bu ikisini ayırmak kararı netleştirir.
Ücretsiz ve ücretli ERP yan yana
Tablo genel modeli anlatır; tek tek ürünler bu çizgilerden sapabilir. Kendi adaylarınız için her satırı yazılı olarak doğrulayın.
| Konu | Ücretli ERP (genel) | Ücretsiz ERP (genel) |
|---|---|---|
| Program | Lisans ya da abonelik | Bedelsiz |
| Kurulum | Çoğunlukla yerinde ekip | Firmanın kendi ekibi |
| Uyarlama | Danışman günüyle yapılır | Talep edilir, garanti yok |
| Destek | Sözleşmeli, süresi yazılı | Uzaktan, kılavuz, e-posta |
| Kullanıcı sayısı | Genellikle fiyatı belirler | Modele göre sınırlı ya da sınırsız |
| Güncelleme | Bakım sözleşmesine bağlı olabilir | Modele göre otomatik |
| Ayrılma | Sözleşme süresi, cayma şartları | Taahhüt çoğunlukla yok; veri çıkışı sorulmalı |
Tablodaki satırların çoğunda ücretsiz tarafın eksisi hizmet, artısı bağımsızlıktır: kullanıcı eklemek bir bütçe kararı gerektirmez, bırakmak çoğu zaman bir sözleşme feshi değildir.
Özellik bakımından fark var mı?
Özellik farkı fiyata değil ürüne bağlıdır. Ücretli olup üretim modülü zayıf kalan programlar da, ücretsiz olup ürün ağacı, iş emri ve lot takibi sunan programlar da vardır. Fiyat, özellik derinliği hakkında güvenilir bir işaret vermez.
Bu yüzden karşılaştırmayı broşürle değil, kendi işinizle yapın. En çok ürettiğiniz mamulü seçin; siparişini girin, iş emrini açın, fasona gönderin, geri alın, irsaliyesini ve faturasını kesin. İki programda aynı denemeyi yapmak, özellik tablosundan daha çok şey söyler. Hangi adımların sınanacağı ERP programı seçimi yazısında sıralı.
Denemeyi yaparken üç yere özellikle bakın: fasona giden partinin nerede göründüğü, bir mamul lotundan hammadde lotuna geri inilip inilemediği ve irsaliyenin e-İrsaliye olarak aynı ekrandan gidip gitmediği. Üretim firmasında iki programı en hızlı ayıran yerler bunlardır.
Hangi durumda ücretli ERP daha doğru seçimdir?
Süreciniz programların hazır akışından belirgin biçimde ayrılıyorsa ve bu farkı yazılıma işletmek için bütçeniz varsa, ücretli ERP daha doğru olabilir. Para, bu durumda tam olarak uyarlama ve sorumluluk için ödenir.
- Müşterinizin ya da sektörünüzün programda hazır olmayan bir belge ya da iş akışı şartı varsa.
- Başka bir sistemle (makine, terazi, otomasyon) özel bağlantı gerekiyorsa.
- Firma içinde geçişi yürütecek kimse yoksa ve bu işi baştan sona bir ekibe vermek istiyorsanız.
- Yazılı cevap süresi olan bir destek sözleşmesi şirket politikanızsa.
Bu durumlarda ödenen para, işi sizin yerinize üstlenen ekibin bedelidir ve karşılığı vardır. Bunların hiçbiri yoksa, ücretli tarafta ödenen paranın önemli kısmı kullanmayacağınız bir hizmete gider. Bu hizmeti almadığınızda firmanın cebinden ya da zamanından ne çıkacağı ücretsiz ERP'nin gizli maliyetleri yazısında.
Destek farkı pratikte nasıl hissedilir?
Fark en çok ay sonunda, bir şey takıldığında hissedilir. Ücretli bir sözleşmede telefonu açıp sorumlu kişiye ulaşırsınız ve cevap süresi yazılıdır. Ücretsiz bir programda çoğunlukla kılavuza bakar, e-posta ya da mesaj yazar, cevabı beklersiniz.
Bu farkı küçültmenin yolu firmanın içinde bir anahtar kullanıcı yetiştirmektir. Programı herkesten iyi bilen, kılavuzu okumuş, yeni personele ilk eğitimi veren bir kişi. Anahtar kullanıcısı olan firmada soruların çoğu içeride çözülür; dışarıya yalnız gerçekten programla ilgili olanlar gider. Bu kişi ücretli ERP'de de işe yarar, ama ücretsiz ERP'de şarttır.
Bir de şunu sorun: destek hangi dilde ve hangi saatlerde veriliyor? Türkçe, mesai saatinde ulaşılabilen bir kanal, sözleşmesi olmasa da günlük çalışmada çok şey değiştirir.
Uzun vadede fark: güncelleme ve mevzuat
Uzun vadede iki model arasındaki fark, programın güncel kalma biçiminde ortaya çıkar. KDV oranları, tevkifat kodları ve e-belge şemaları zaman zaman değişir; program bu değişikliği almazsa belge kesilemez hale gelebilir.
Ücretli ERP'de güncelleme çoğunlukla yıllık bakım sözleşmesine bağlıdır. Sözleşme yenilenmezse program çalışmaya devam eder ama mevzuat değişikliklerini almaz. Ücretsiz ERP'de ise güncelleme sağlayıcının programı sürdürmesine bağlıdır; sağlayıcının güncellemeleri ne sıklıkla çıkardığına ve nasıl dağıttığına bakın. Sürüm notlarının yayımlanması, programın yaşayıp yaşamadığını gösteren iyi bir işarettir.
İki tarafta da sorulacak soru aynıdır: son bir yılda kaç sürüm çıktı ve e-belge tarafındaki son değişiklik programa ne kadar sürede geldi?
Karar nasıl verilir?
Karar, ihtiyacınızın ne kadarının hazır karşılandığını ölçerek verilir. Şu sırayı izleyin:
- Siparişten tahsilata kadar süreçlerinizi bir sayfaya yazın.
- Ücretsiz adayla bu süreci kendi verinizle yürütün; takıldığınız adımları not edin.
- Takılan adımlar programın yapamadığı şeyler mi, yoksa alışkanlık mı? Ayırın.
- Gerçekten eksik kalan kısım için ücretli uyarlama ya da ücretli ERP değerini hesaplayın.
- Her iki modelde verinizi nasıl geri alacağınızı yazılı olarak öğrenin.
Ücretsiz programı denemek bir indirme kadar sürdüğü için sıranın ilk adımı ucuzdur. Pahalı olan, denemeden karar vermektir. Deneme sırasında tuttuğunuz notlar, hangi modeli seçerseniz seçin, geçiş planınızın da ilk taslağı olur. İki modeli aynı sipariş üzerinde denemiş bir ekip, satıcı sunumlarından çok daha net bir tablo çıkarır.
PakERP One'da ücretsiz tarafın kapsamı
PakERP One'da program ve bulut sunucu ücretsizdir; 17 modül, 231 ekran ve 152 raporun tamamı ilk günden açıktır. Kullanıcı, belge ve modül sınırı yoktur, taahhüt ve kredi kartı istenmez. Yerinde kurulum ekibi gelmez; kurulum, tanım ve yetki ayarı firmanın kendi işidir, kullanım kılavuzu ve uzaktan destek bu aşamada yardımcıdır.
Karşılaştırma tablosundaki ücretsiz sütunun PakERP One'daki karşılığı şöyledir: program bedelsiz, kurulum firmanın kendi ekibiyle, destek uzaktan ve kılavuzla, kullanıcı sayısı sınırsız, güncelleme otomatik, taahhüt yok. Ücretli ERP'de danışman günüyle istenen işlerin bir kısmı da programda hazır gelir:
- Belge zinciri: 111 Satış Teklifleri → 103 Satış Siparişleri → 102 Satış İrsaliyeleri → 101 Satış Faturaları; sağ tıkla "Faturalaştır".
- Raporlar: her listede "Raporlar ▾", her formda "Yazdır ▾"; 152 rapor PDF ve Excel verir.
- Yetki: 13 Kullanıcılar ve 14 Roller ile ekran ve işlem bazında yetki.
- e-Belge: 965 Entegratör Ayarları ile Digital Planet / Sovos bağlantısı; entegratör bedeli PakERP One'dan ayrıdır ve entegratörle sözleşmenize bağlıdır.
Modelin neden ücretsiz olduğu ve ilerde neyin değişebileceği Neden ücretsiz? sayfasında yazılıdır.