Ücretsiz ERP demosu, satıcının gösterdiği ekranlara bakarak değil, kendi bir siparişinizi baştan sona programda yürüterek değerlendirilir. Bir mamul, bir müşteri, bir tedarikçi ve bir fasoncu ile teklif, sipariş, iş emri, fason sevk, irsaliye, fatura ve tahsilat adımlarını kendiniz girin. Her adımı önceden hazırladığınız bir puan tablosuna işleyin; demo bittiğinde verinin dışa alınıp alınamadığını da deneyin.
Toplantı odasında bir saat geçti. Satıcı ekranları hızla gezdi, her soruya "var" dedi, gösterdiği stok kartında her alan doluydu. İki hafta sonra aynı odada oturanlar programın fason irsaliyesini nasıl kestiğini hatırlamıyor. Kimse kendi elini klavyeye koymadı, kimse kendi parçasını girmedi. Demo bitti ama değerlendirme hiç başlamadı.
Ücretsiz ERP seçerken demo aşaması ücretli yazılıma göre daha az ciddiye alınır; nasılsa para ödenmiyor. Oysa asıl bedel lisans değil, aylar sonra "bu program bizim işe uymuyor" deyip ikinci bir geçiş yapmaktır. Bu yazı, bir demoyu kendi verinizle nasıl sınayacağınızı, hangi senaryoyu yürüteceğinizi ve sonucu nasıl puanlayacağınızı anlatır. Seçim ölçütlerinin geniş listesi ERP programı seçimi yazısında; burada yalnız demo günü konuşuluyor.
Tam boyutİçindekiler
- Demo neyi gösterir, neyi gizler?
- Demoya kendi verinizle mi gitmelisiniz?
- Demoda hangi senaryo yürütülmeli?
- Puan tablosu nasıl hazırlanır?
- Ücretsiz ERP demosunda ayrıca nelere bakılmalı?
- Demoya kim katılmalı, ne kadar sürmeli?
- Demodan sonra karar nasıl verilir?
- PakERP One'da demo nasıl yapılır?
- Sık sorulan sorular
Demo neyi gösterir, neyi gizler?
Demo, yazılımın en iyi durumdaki halini gösterir: temiz stok kartları, tek depolu bir firma, yarım saatte biten bir akış. Gizlediği şey ise sizin firmanızın dağınıklığıdır: aynı saca açılmış üç kart, fasoncuda bekleyen yarım partiler, iade edilen faturalar, elle düzeltilmiş numaralar.
Bu yüzden ücretsiz ERP demosuna "programda ne var" sorusuyla değil, "bizim işimizdeki şu düğüm burada nasıl çözülüyor" sorusuyla gidilir. Sorunun cevabı, ekranı sizin yerinize satıcının kullanmasıyla değil, sizin kullanmanızla alınır. Hazır veriyle yapılan bir gösteri bilgi verir; kendi verinizle yaptığınız deneme karar verdirir.
Demoya kendi verinizle mi gitmelisiniz?
Evet, ve çok fazla veri de gerekmez. Ücretsiz ERP programı da olsa ücretli de olsa ölçü aynıdır. Küçük ama gerçek bir küme yeter. Demo öncesinde şu beş kaydı bir sayfaya yazın:
- Bir mamul: en çok sattığınız, en az iki operasyonu ve bir fason adımı olan parça. Örneğin kesim, pres, dışarıda kaplama, sonra montaj.
- Bir müşteri: açık siparişi olan, e-fatura mükellefi bir cari.
- Bir tedarikçi: sac ya da rulo aldığınız, dövizli fiyat çalışan biri.
- Bir fasoncu: kaplama ya da ısıl işlem yapan firma.
- Bir hammadde lotu: döküm numarası bilinen bir bobin.
Bu beş kayıt, demo sırasında programın stok, üretim, fason, satış ve satınalma tarafını aynı anda sınamanızı sağlar. Satıcının hazır firmasında bunlar zaten tanımlıdır; sizin firmanızdaki adlar ve ilişkilerle girildiğinde ise eksikler görünür.
Demolarda en çok atlanan adım fason geri gelişidir. Sevk kısmı her programda gösterilir; ama fasoncudan yarısı gelen, kalanı iki hafta sonra dönen partiyi izlemek asıl sınavdır. Senaryoya "3.000 gönderdik, 1.800 geldi" adımını mutlaka koyun.
Demoda hangi senaryo yürütülmeli?
Tek bir sipariş, tedarikten tahsilata kadar. Bu senaryo bir üretim firmasının bütün belge zincirini kapsar ve demo süresine sığar. Sıra şudur:
- Teklif: müşteriye mamul için fiyat verin. Miktar kademesi ve döviz seçilebiliyor mu?
- Sipariş: teklifi siparişe çevirin. Yeniden yazmak gerekiyor mu, yoksa satırlar aktarılıyor mu? Teslim tarihi satır bazında mı?
- Satınalma: sipariş için gereken sacı tedarikçiden sipariş edin. Son alış fiyatı görünüyor mu?
- Mal kabul: alış irsaliyesini lot ve döküm numarasıyla girin.
- İş emri: mamul için iş emri açın. Ürün ağacındaki malzeme ihtiyacı ve eldeki stokla üretilebilir miktar çıkıyor mu?
- Fason: parçayı kaplamacıya sevk edin, yarısını geri alın. Fasoncuda kalan miktar nerede görünüyor?
- Üretim bildirimi: sağlam ve fire adedini girin. Fire nedeni soruluyor mu?
- Sevk: siparişten irsaliye kesin, lot seçin, e-İrsaliye gönderin (test ortamı).
- Fatura: irsaliyeyi faturalaştırın. KDV, vade ve muhasebe fişi kendiliğinden oluştu mu?
- Tahsilat: çekle tahsilat girin, cari ekstrede açık kalemin kapandığını görün.
On adımın her birinde klavye sizde olsun. Satıcı yalnız yol göstersin. Bir adımda takılırsanız bu bir bulgudur, kusur değil; not alın ve devam edin.
Puan tablosu nasıl hazırlanır?
Demo öncesinde hazırlanmış bir tablo, demo sonrasındaki "bence iyiydi" tartışmasını bitirir. Her satır bir soru, her sütun bir karar ölçütüdür. Örnek:
| Soru | Nerede bakılır | Geçer | Kalır |
|---|---|---|---|
| Teklif siparişe dönüşüyor mu? | Sipariş formu | Satırlar aktarılıyor | Elle yeniden yazılıyor |
| Fasoncudaki parça görünüyor mu? | Stok durumu, fason listesi | Fasoncu bazında adet ve gün | Yalnız toplam stok |
| Lot geriye izleniyor mu? | Lot izleme | Mamulden döküm numarasına | Yalnız son hareket |
| e-Belge programdan mı gidiyor? | İrsaliye ve fatura | Kaydet, onay, gönder | Ayrı portala geçiliyor |
| Rapor Excel'e çıkıyor mu? | Herhangi bir liste | Her listeden | Belirli raporlardan |
| Yetki ekran ve işlem bazlı mı? | Rol ekranı | Görüntüle, ekle, sil ayrı | Yalnız modül açık/kapalı |
| Veri geri alınabiliyor mu? | Yedek, dışa aktarma | Yedek dosyası verilir | Yalnız program içinde |
Tabloyu üç kişi ayrı ayrı doldursun: üretimden biri, muhasebeden biri, sahibi ya da müdür. Aynı satırda üç farklı puan çıkıyorsa o konu ikinci bir demoyu hak eder.
Ücretsiz ERP demosunda ayrıca nelere bakılmalı?
Ücret istemeyen bir ERP'de demo ile gerçek kullanım arasındaki sınır çoğu zaman belirsizdir. Bu belirsizlik üç soruyla giderilir.
Demo mu, program mı?
Bazı ücretsiz modellerde "demo" diye açılan hesap süre sonunda kilitlenir; bazılarında demo diye bir şey yoktur, program zaten ücretsizdir ve ilk günden gerçek firma açılır. İkinci durumda demo verisini ayrı bir deneme firmasında tutmak, sonra temiz bir firmayla canlıya geçmek gerekir. Hangi model olduğunu baştan sorun.
Sınır var mı?
Kullanıcı sayısı, belge adedi, modül sınırı. Demoda üç kullanıcıyla çalışmak kolaydır; canlıda on iki kullanıcı olunca ne değişecek? Gizli maliyetler yazısında bu kalemlerin dökümü var.
Veri dışarı çıkıyor mu?
Demo bitince girdiğiniz veriyi Excel'e dökmeyi deneyin. Bu deneme bir dakika sürer ve ileride veri sahipliği konusunda yaşanacak tartışmayı baştan kapatır.
Demoya kim katılmalı, ne kadar sürmeli?
Üç kişi ve iki oturum. İlk oturum bir saat, ikinci oturum yarım gün. Katılacaklar: belgeyi gerçekten kesecek kişi (sevkiyat ya da planlama), muhasebeyi tutan kişi ve kararı verecek kişi. Yalnız patronun katıldığı demoda ekran güzel görünür; yalnız muhasebecinin katıldığı demoda üretim tarafı hiç açılmaz.
İlk oturumda satıcı programı anlatır, siz hangi soruları soracağınızı belirlersiniz. İkinci oturumda klavye sizdedir ve yukarıdaki on adım yürütülür. İki oturum arasına birkaç gün koymak işe yarar: ilk oturumda görülen ekranlar ikinci oturuma kadar sindirilir ve gerçek sorular o zaman gelir.
Sık yapılan hata, demoyu tek oturuma sıkıştırıp her şeyi satıcının göstermesine izin vermektir. Diğer seçim hataları ayrı bir yazıda toplandı.
Demodan sonra karar nasıl verilir?
Ücretsiz ERP adayları için de aynı yol geçerlidir: puan tablosundaki "kalır" sütunlarını sayın; ama her kalır aynı ağırlıkta değildir. Bir üretim firması için fason, lot ve e-belge satırlarındaki bir kalır, rapor biçimindeki üç kalırdan ağırdır. Şu sıra işe yarar:
- Kalır alan satırları "olmazsa olmaz" ve "idare eder" diye ikiye ayırın.
- Olmazsa olmaz satırda kalır varsa aday elenir; demo ne kadar iyi geçmiş olursa olsun.
- İdare eder satırlarda kalır varsa satıcıya yazılı sorun: yol haritasında mı, ne zaman?
- İki aday kalmışsa ikisini de aynı senaryoyla, aynı üç kişiyle bir kez daha deneyin.
Demoda alınan sözleri yazılı isteyin. Ücretsiz ERP'de sözleşme olmayabilir; ama e-posta ile teyit edilen bir cevap, altı ay sonra "öyle demiştiniz" tartışmasında işinize yarar.
PakERP One'da demo nasıl yapılır?
PakERP One'da ayrı bir demo sürümü yoktur; program ve bulut sunucu ücretsiz olduğu için demo, programın kendisidir. Giriş ekranından "Ücretsiz hesap oluşturun" ile bir deneme firması açılır, firma kodu anında verilir ve kurulum tamamlanır. Deneme firmasında yukarıdaki on adım şu ekranlarla yürütülür:
- 111 Satış Teklifleri ve 103 Satış Siparişleri: teklif siparişe çevrilir; siparişte satır bazlı teslim takibi, geciken satır kırmızı, 7 günü kalan sarı görünür.
- 203 Satınalma Siparişleri ve 250 Fiyat Kontrol: tedarikçi bazında son alış fiyatları geçmiş belgelerden gelir.
- 202 Alış İrsaliyesi: Çoklu Lot Girişi ile döküm numarası yazılır, mal kabul etiketi UYGUN / ŞARTLI / RED olarak basılır.
- 8107 Ürün Ağacı ve 8120 İş Emirleri: yeni iş emrinde rota akışı, hammadde ihtiyacı ve eldeki stokla üretilebilir miktar görünür; her operasyon ayrı iş emri numarası alır.
- Üretim Panosu, Fasonda sekmesi: fasoncudaki parça, nitelik, adet ve kaç gündür beklediğiyle listelenir.
- 8121 Üretim Bildirimleri: sağlam ve fire adedi, fire nedeni girilir. Aynı bildirim Android "PakERP One Üretim" uygulamasından QR okutarak da yapılır.
- 102 Satış İrsaliyeleri ve 101 Satış Faturaları: siparişten satır alınır, lot seçilir, sağ tık "Faturalaştır" ile fatura oluşur. e-İrsaliye ve e-Fatura, 965 Entegratör Ayarları'ndaki test anahtarıyla gönderilir.
- 855 Tahsilat Fişi ve 802 Cari Ekstre: çek tahsilatı girilir, FIFO açık kalem kapanır.
Her listede "Raporlar ▾" ile Excel çıktısı alınır; istenirse veritabanı yedeği (pg_dump) verilir. Demo sırasında yol göstermesi için tanıtım turu ve kullanım kılavuzu hazırdır. Deneme bitip karar verildiğinde aynı hesapla devam edilebilir ya da temiz bir firma açılıp açılış bakiyeleri oradan girilir.
Konuyla ilgili: İhracat Yapan Üretici ERP'de Neye Bakmalı? Deneme Senaryosu.