- Ana Sayfa
- Kullanım Kılavuzu
- Satış ve Sevkiyat
Satış ve Sevkiyat: Teklif, Sipariş, İrsaliye, Fatura
Satış zinciri: teklif → sipariş → irsaliye → fatura
Satışta dört belge vardır ve her biri bir öncekinden satır alarak doğar: 111 Satış Teklifleri, 103 Satış Siparişleri, 102 Satış İrsaliyeleri, 101 Satış Faturaları. Zincirin her halkası zorunlu değildir. Teklif vermeden sipariş açabilir, siparişsiz irsaliye kesebilir, irsaliyesiz fatura düzenleyebilirsiniz. Ama zinciri kullandığınızda program kalan miktarları kendisi takip eder: 1.000 adetlik siparişin 400'ü sevk edildiyse sipariş "kısmi" görünür, kalan 600 bir sonraki irsaliyede gelir.
Satırlar arasındaki bağ belge üzerinde durur. Her belgenin Belge Akışı görünümü, faturanın hangi irsaliyeden, irsaliyenin hangi siparişten geldiğini gösterir. Kaynak belgenin sayaçları (sevk edilen, faturalanan) yalnız hedef belge onaylandığında artar; taslak belge hiçbir sayacı etkilemez.
Teklif ve sipariş
Menü ▸ Satış Yönetimi ▸ 111 Satış Teklifleri · 103 Satış SiparişleriTeklif ve sipariş formları aynı düzendedir: üstte başlık (cari, tarih, para birimi, kur, ödeme şekli, teslim tarihi), altta satır ızgarası, en altta toplamlar. Para birimi TL dışı seçilince kur kendiliğinden gelir. Satıra stok seçilince fiyat şu sırayla bulunur: satış sözleşmesi, fiyat listesi, stok kartındaki satış fiyatı. EUR fiyatlı bir kart TL siparişe girerse fiyat kurla çevrilir, satırdaki Kur kolonu hangi kurun kullanıldığını gösterir.
- Teklif kabul edildiğinde sipariş formunda Tekliften Satır Al ile teklifi seçin; satırlar fiyatlarıyla gelir.
- Siparişte her satıra teslim tarihi verin. 131 Açık Satış Siparişleri ve 132 Sevk Edilmemiş Siparişler raporları bu tarihe göre sıralanır.
- Ctrl+S ile kaydedin. Sipariş ve teklif Kaydet ile onaylanmaz, taslak kalır; onay ayrı düğmeyledir.
Satış irsaliyesi (102): adım adım
Menü ▸ Satış Yönetimi ▸ 102 Satış İrsaliyeleri ▸ Yeniİrsaliye başlığı sevkiyatçının hızına göre dizildi: sol sütunda alt alta Cari, Belge No ve Tarih; carinin yanında Vergi No. Yeni irsaliye açıldığında imleç cari alanındadır.
Tam boyut- Cari: kodu ya da ünvanın bir parçasını yazın. İki harften sonra altında liste açılır; Enter ile seçin ya da F4 ile arama penceresini kullanın. Cari seçilince imleç satırlara geçer.
- İrsaliye Türü: Satış ya da Fason seçin. Alan boş gelir ve elle seçilir; fasoncu bir cari seçildiğinde bilgi satırı hatırlatır ama kendiliğinden işaretlemez. Fason akışı Fason Takibi bölümünde.
- Stok hücresine kodu yazıp Enter'a basın. Tam kod eşleşmesi doğrudan seçilir; birden çok aday varsa liste açılır. Yanındaki Stok Adı kolonuna ad yazarak da arayabilirsiniz.
- Satış irsaliyesinde satırın deposu, mamulün niteliksiz (nihai) bakiyesinin en çok olduğu depo olarak gelir. Değiştirmek için hücrede F4.
- Miktar yazıp Enter. Lot takipli kartta lotu seçmek için satırda sağ tık ▸ Lot Seç… (satırın lotları) ya da Lot hücresinde F4.
- Sonraki kaleme geçmek için son satırda ↓ ya da Ins yeni satır açar.
- Sevk bilgilerini kontrol edin (aşağıda), sonra Ctrl+S.
Siparişe bağlı sevkte satırları elle yazmak yerine Sipariş / İrsaliyeden Satır Al penceresini açın. Tek arama kutusu belge no, referans, cari, stok kodu, stok adı ve satır açıklamasında arar; en yeni ya da en eski sipariş önce sıralanır, depo süzgeci vardır. Seçtiğiniz satırlar kalan miktarlarıyla gelir.
Lot seçimi: Stok Lot Seçim penceresi
102 formu ▸ Satır ▸ Sağ tık ▸ Lot Seç… (satırın lotları)Pencere yalnız satırın deposundaki ve niteliğindeki bakiyeli, serbest lotları listeler. Kolonlar: Seç, Depo, Lot No, Karşı Lot, Nitelik, Giriş Tarihi, Bakiye, Kullanılabilir, Satır Miktarı. Altta Çıkılacak, Çıkılan ve Kalan miktarlar durur.
Tam boyut- 1İşaretleme: bir lotu işaretleyince kalan ihtiyaç kadar miktar o lota yazılır. 100 adetlik satırda 40'lık üç lot işaretlenirse dağılım 40-40-20 olur.
- 2FIFO Ayarla: giriş tarihi en eski lottan başlayarak çıkılacak miktar kadar lot seçer.
- 3Seçili Lotun Miktarı…: bir lottan alınacak miktarı elle değiştirir.
Tek lot seçilirse satırın Lot hücresine yazılır; birden çok lot seçilirse hücrede "3 lot" gibi dağılım görünür. Onayda her lot kendi miktarıyla düşer.
Şoför, plaka ve Kaydet = onay
102 formu ▸ Sevk alanları · KaydetPlaka ve Şoför alanlarına yazarken ya da ↓/F4 ile listeden seçebilirsiniz. Şoför seçilince TCKN'si, her zamanki aracı ve taşıyıcı firması gelir. Program sevk bilgilerini cari bazında hatırlar: bir müşteri seçildiğinde o müşteriye kesilen son irsaliyenin şoförü, plakası ve sevk şekli dolu gelir. Yeni yazılan plaka ve şoför kayıtlara kendiliğinden eklenir; formdaki Araç / Şoför Kayıtları eylemiyle düzeltilir.
Satış irsaliyesinde Kaydet üç işi birden yapar: belgeyi kaydeder, denetler ve onaylar (stok düşer). Ardından "e-İrsaliye gönderilsin mi?" diye sorar.
- Evet: e-İrsaliye kuyruğa alınır ve gönderilir. Canlı gönderimde "GERÇEKTEN GİB'e gönderilecek" onayı ayrıca istenir.
- Hayır: belge onaylı olarak bekler; e-İrsaliyeyi sonra listeden gönderebilirsiniz.
Onay bir hata yüzünden yapılamazsa (stok yok, lot eksik) form açık kalır ve hatayı gösterir. Sorunu düzeltmeden formu kapatırsanız irsaliye taslak olarak kalmaz, silinir; numarası seriye geri döner. Böylece listede yarım kalmış irsaliyeler birikmez.
Satış faturası (101) ve Faturalaştır
Menü ▸ Satış Yönetimi ▸ 101 Satış Faturaları · 102 listesi ▸ Sağ tık ▸ Faturalaştırİrsaliyeli satışta faturayı en hızlı keseceğiniz yer 102 listesidir: onaylı irsaliyede sağ tık ▸ Faturalaştır. Fatura formu irsaliyenin kalan satırlarıyla dolu açılır. Bu aşamada hiçbir şey yazılmaz: numara harcanmaz, taslak oluşmaz, irsaliyenin durumu değişmez. Formu kapatırsanız hiçbir iz kalmaz; Ctrl+S ile kaydettiğinizde fatura oluşur.
Tam boyutFaturanın para birimi cari kartının para birimidir. Bosal gibi EUR çalışan bir müşteriye TL irsaliye kesildiyse fatura EUR açılır; kur, irsaliye tarihinden önceki iş gününün TCMB satış kurudur. Vade, carinin ödeme şeklinden ya da Vade (gün) alanından belge tarihine göre hesaplanır; fatura tarihini değiştirirseniz vade yeniden hesaplanır.
101 formunda Sipariş / İrsaliyeden Satır Al ile birden çok irsaliyeyi tek faturada toplayabilirsiniz. Satış faturasında da Kaydet onaylar ve "e-fatura gönderilsin mi?" sorar. e-Fatura mükellefi müşteriye e-Fatura, diğerlerine e-Arşiv düzenlenir.
Tevkifat ve teşvikli fatura
101 formu ▸ Satır ▸ Tevkifat · Başlık ▸ Yatırım TeşvikliTevkifat kolonu GİB kod listesinden seçilir: örneğin 627 Demir-Çelik ürünleri 5/10, 624 Yük taşımacılığı 2/10. Toplamlar faturadaki düzenle gösterilir: Vergiler Dahil Toplam (mal + KDV), Tevkifat (alıcı beyan eder) ve ÖDENECEK TUTAR. Tevkifat, fatura tutarı yasal alt sınırın altındaysa uygulanmaz.
Yatırım Teşvikli kutusu işaretlenince Teşvik Belgesi No ve Teşvik Belgesi Tarihi zorunlu olur. Satırlarda makine adı, harcama tipi, makine teçhizat sıra no ve makine Id kolonları açılır. KDV oranı faturada görünür ama tutarı sıfırdır; satıra 308 istisna kodu (13/d) kendiliğinden atanır ve cariye KDV hariç tutar işlenir. Teşvikli faturalar ayrı bir seriden numaralanır.
Onaylı irsaliyeyi düzeltme ve iptal
102 listesi ▸ Aç / Düzenle · 101 listesi ▸ İptalOnaylı bir satış irsaliyesinde miktar, lot ya da stok yanlış girildiyse belgeyi açıp düzeltebilirsiniz. Gerçek bir içerik değişikliği varsa program eski stok hareketlerini geri alır, değişikliği uygular ve belgeyi yeniden onaylar; numara ve sipariş bağları korunur. Yalnız not, plaka gibi bilgi alanları değiştiyse stok yeniden işlenmez.
Düzeltmenin yapılamadığı iki durum vardır: e-İrsaliyesi GİB'e gönderilmiş belge ve onaylı faturaya dönüşmüş irsaliye. GİB'e gitmiş bir irsaliyede yanlışlık varsa belge iptal edilip yenisi kesilir.
Satış faturası iptal edildiğinde kaynağı olan irsaliye yeniden "onaylandı" durumuna döner ve tekrar faturalaştırılabilir. Cari, stok ve muhasebe kayıtları geri alınır. GİB'e gönderilmiş bir e-faturanın iptali önce entegratörde durum sorgusuyla kontrol edilir; belge portal üzerinden silinmişse yerelde iptal açılır.
Belge No Değiştir
101 / 102 listesi ▸ Sağ tık ▸ Belge No DeğiştirOnaylı bir belgenin numarası yanlış verildiyse belgeyi iptal etmeden düzeltebilirsiniz. Yeni numara belgeye, stok ve cari hareketlerine, muhasebe fişi satırlarına ve henüz gönderilmemiş e-belge kaydına birlikte yazılır. Bu işlem için belgenin ekranında Onayla yetkisi gerekir.
İki durumda reddedilir: e-belgesi GİB'e gönderilmiş belgede ve yazılan numara başka bir satış belgesinde kullanılıyorsa. Numara serinin son numarasından geri alındıysa sayaç da bir geri gelir.